davacı tarafından kooperatif üyeliğinin tespiti ve taşınmaz tapu tescili talebiyle açılan davada, üyelik devri, borçlar ve ortaklıktan çıkarma iddiaları etrafında gelişen hukuki uyuşmazlığın incelenmesi.

Davacı tarafından kooperatif üyeliğinin tespiti ve taşınmaz tapu tescili talebiyle açılan davada, üyelik devri, borçlar ve ortaklıktan çıkarma iddiaları etrafında gelişen hukuki uyuşmazlığın incelenmesi.

Özet: Davacı, oğlunun kooperatifteki hissesini devraldığını ve kooperatifin zımnen bunu kabul etmesine rağmen kendisine daire tapusunun verilmediğini, oğlunun borç gerekçesiyle haksızca ihraç edildiğini ve benzer durumdaki diğer üyelere tapu verildiği halde kendisine verilmemesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek üyeliğinin tespiti ve adına tapu tescili talebinde bulunmuştur; davalı kooperatif ise, davacıya yapılan devrin kendisine bildirilmediği için geçersiz olduğunu, borçlarını ödemeyen oğlun üyeliğinin kesinleşmiş ihraç kararıyla sona erdiğini ve davacının tapu için gereken ek ödemeleri yapmadığını savunarak davanın reddini istemiş, arsa sahipleri de kooperatifle olan anlaşmazlıkları nedeniyle tapu devrinin henüz mümkün olmadığını belirtmiştir.

6. Hukuk Dairesi ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının oğlu ...'ın 2006 yılında davalı kooperatife peşin ödemeli olarak ortak olduğunu, daha sonra ...'ın hissesini 2009 yılında davacıya devrettiğini, bu durumun kooperatif tarafından da zımni olarak kabul edildiğini, taşınmazın aidat borcuna ilişkin olarak gönderilen ihtarnamenin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kooperatife karşı yükümlülüklerini yerine getiren ve kooperatifin oğlu adına tahsis etmiş olduğu taşınmaza ilişkin hissesini noter huzurunda devir alan davacıya kura çekimi sonucu isabet eden dairenin tapusunun verilmediğini, kooperatif tarafından üyeliğini devretmiş olan ...'a kaynağı dahi belli olmayan borçlar gerekçe gösterilerek ortaklıktan çıkarılmasına karar verildiğini, davacıyla aynı durumda olan ortaklara daire tapularının verildiği halde davacıya verilmemiş olmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, davacının davalı kooperatife üye olduğunun tespiti ile davalı arsa sahipleri adına kayıtlı bulunan hisselerin iptaliyle davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ...., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; davalıların maliki olduğu taşınmaza ilişkin yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi sebebiyle yüklenicinin haklarını davalı .... . Konut Yapı Kooperatifine devrettiğini, kooperatif tarafından inşaata başlandığını, bir kısım inşaatların bitirildiğini, bir kısım inşaatlar bitirilmeden kooperatif tarafından sözleşmeye aykırı olarak paylaşım oranlarının değiştirilmesi yönünde ihtilaf çıkarıldığını, yüklenici kooperatifin edimlerin yerine getirilmediğini, kooperatif tarafından açılan paylaşımın belirlenmesi ve arsa sahipleri tarafından açılan karşı davaların hale devam ettiğini, dava konusu edilen bağımsız bölümün de bu sözleşme sonucu kurulan kat irtifakı sonucu davalılar adına irtifak hakkı tesis edilen bağımsız bölüm olduğunu, davacının kooperatif üyeliğinin tespitini talebinin davalılara yöneltilemeyeceğini, kooperatifin tüm edimlerini ve inşaattaki eksiklikler ile gecikmeler karşılığı uğranılan zararları ödediği takdirde, dava konusu bağımsız bölümün kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tarafı olan kooperatife devredileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı kooperatif vekili cevap dilekçesinde; davacının oğlu ...'ın kooperatifin inşa ettiği C Blok, Kat 1, 2 no.lu bağımsız bölüme devir yolu ile üye olduğunu, üyeliğin ...'a devrine ilişkin kooperatif kayıtlarında belge olmadığı gibi yönetim kurulu kararı da bulunmadığını, ancak 25.06.2006 tarihinde yapılan olağan genel kurulunun hazirununda ... dava konusu bağımsız bölüm ortağı göründüğünden ve daireyi de kullandığından kooperatifte üye olarak kabul edildiğini, bu genel kuruldan itibaren üyelikten çıkarılıncaya kadar ...'ın bu dairenin ortağı olarak hazirunda yerini aldığını, ...'in peşin ödemeli ortak olmadığını, kooperatifte bu tür özel statüde ortaklık bulunmadığını, bu yönde alınmış herhangi bir genel kurul kararı bulunmadığını, kooperatifin bir kısım inşaatları tamamladığını, kura çekimi yaparak daireleri ortaklara tahsis ettiğini, ancak kooperatifin arsa maliklerine daire teslimi yapamadığını, ortaklar tarafından kullanılan daireler içinde her ortağın dairesinin şerefiyesine göre arsa sahiplerine para verilmesinin genel kurulda kararlaştırıldığını, kararlaştırılan yükümlülükleri yerine getiren ortakların dairelerinin arsa sahipleri tarafından ortağa tapu devirleri yapılarak ferdileşmelerin gerçekleştirildiğini, davacının ödeme yapmadığını, davacının dava konusu bağımsız bölüme ilişkin üyelik devrini bildirilmediğini, kooperatife bildirilmediği sürece üyelik devir sözleşmesinin kooperatife karşı hüküm ifade etmediğini, ...'ın kooperatife karşı borçlarını ödemediğinden üyelikten çıkarıldığını, ihraç kararının kesinleştiğini, kooperatif yönünden davacının üyeliğinin zımni kabulünün söz konusu olmadığını, kooperatifin konutu üyesine tahsis etmesinden sonra üyenin bu yeri tasarruf etmesi başkalarına bedelli ya da bedelsiz kullandırmasının kooperatifi ilgilendirmediğini, üyenin kendi aile fertleri ile birlikte oturmasının bu şahısların üye olarak kabul anlamına gelmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalı kooperatif üyeliğinin tespiti talebi yönünden; dosyada davacı ... ile dava dışı ... arasında imzalanmış olan 09.10.2009 tarihli Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi’nin davalı kooperatife teslim edildiğinin iddia ve ispat edilemediği, kooperatif kayıtları içerisinde bu nitelikte herhangi bir bulguya rastlanmadığı, davalı kooperatife ait defter ve kayıtlar üzerindeki tespitlere göre, ortaklık devri ile ilgili herhangi bir karara rastlanmadığı, yevmiye kayıtlarında, ... ile ... arasında hesap aktarımı yapılmadığı, devir tarihinden sonraki genel kurul toplantılarına ...’ın davet edildiği, hazirun listelerinde de, ortak olarak ...’a değil, ...’a yer verilmeye devam edildiği, ...’ın, bu genel kurul toplantılarından bazılarına katıldığı veya kendisini temsil etmek üzere vekil tayin ettiğinin görüldüğü, 2016 yılında ortaklık yükümlülükleri kapsamında dava dışı ... tarafından 9.955,00 TL ödeme yapıldığı, bu tespitlerin, ortaklık devrinin, kooperatif tarafından eylemli olarak kabullenilmesinin söz konusu olmadığını, gösterdiği bu hususlar göz önüne alındığında davacının, davalı ... üyesi olmadığı ve davacının söz konusu talebinin reddinin gerektiği, davacının tapu iptal ve tescil talebi yönünden de, davacının tapu iptal ve tescil talebinin dayanağının davacının, davalı kooperatif üyesi olması ve ortaklık hakkına dayalı olarak taşınmazın adına tescili gerektiği iddiasına dayalı olduğu, davacı ...'ın davalı kooperatif üyesi olmaması nedeniyle tapu iptal ve tescil talebinin de dayanağının bulunmadığı, tapu iptal ve tescil talebinin de bu gerekçe ile reddinin gerektiği belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a. Bilirkişi raporuna itiraz ettiğini, ancak mahkemece itirazının değerlendirilmediğini,

b. Devir sözleşmesinin kooperatif yetkililerine devredildiğine dair delillerinin toplanmadığını, tanıklarının dinlenmediğini,

c. Davalı kooperatifin hiçbir dönemde usulüne uygun yönetilmediğini, defterlerinin eksik olduğunu, devrin yapıldığı 2009 yılı defterlerinin hiç sunulmadığını, kendilerinin devir sözleşmesini sunduğunu, davacının eşi ile birlikte dava konusu dairede tadilatlar da yaparak uzun yıllardır oturduğunu, bu taşınmaz ile ilgili tüm fatura ve aboneliklerin de davacı adına olduğunu, kooperatifin devir sözleşmesinin kendilerine sunulmadığını ispatlayamadığını, sunulmamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kooperatifin zımni olarak üyeliklerini kabul ettiğini, bu hususta da tanıklarının dinlenmediğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, kooperatif üyeliğinin tespiti, tapu iptal ve tescil istemlerine ilişkindir.

Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,

Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.