Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, sözleşmeden kaynaklı damga vergisi ve cezaların rücuen tazmini davasının iddia ve savunması.
Özet: Bu rücuen tazminat davasında davacı, davalı ile akdettiği sözleşmede karar pulu ve damga vergisi sorumluluğunun davalıya ait olduğu kararlaştırılmasına rağmen, vergi ihbarnameleri sonucu ödemek zorunda kaldığı damga vergisi, gecikme zammı, yargılama giderleri ve vekalet ücreti gibi kalemler nedeniyle uğradığı 56.894,89 TL tutarındaki kamu zararının davalının sebepsiz zenginleşmesi kaynaklı olduğunu iddia ederek ticari avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmekte; davalı ise, vergi mükellefiyetinin kesinleşmiş yargı kararları ve sözleşme hükümleri uyarınca davacıya ait olduğunu, kendisine atfedilecek bir sebepsiz zenginleşme veya sorumluluk bulunmadığını savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████...DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA:Davacı vekilinin dilekçesi ile "Müvekkili ile davalılar arasında sözleşme yapıldığını, yapılan sözleşmede, sözleşme karar pulu ve damga vergisinden davalı şirketin sorumlu olacağı hususunun açıkça belirlendiğini ve sözleşmenin davalı tarafın özgür iradesiyle imzalandığını, .... nolu vergi/ceza İhbarnameleri ile hizmet alım sözleşmelerine ait karar pulu bedelinin mükellefe (davalıya) iade edilmesi gerekçesiyle müvekkili teşekküle karar pulu damga vergisi ile vergi ziyai cezasını düzenlediğini, anılan vergi ziyaı cezası üzerine müvekkili tarafından ... İhbarnamesinin iptal edilmesi istemiyl... dava ikame edildiğini, ...E. sayılı dosyada "Vergi ziyaı cezası yönünden davanın kabulüne, damga vergisi yönünden davanın reddine" olmak üzere, davanın kısmen kabul kısmen reddine kararı verildiğini, kararın kesinleştiğini, mahkeme kararı gereği ...nolu vergi/ceza İhbarnameleri düzenlenmiş olup İYUK 28. Maddesi gereği söz konusu karar pulu tutarı ... Dairesine vergi tutarı, gecikme zammı ve yargı harcı olmak üzere ödendiğini, davalı tarafından yapılan başvuru sonucu ...tarafından yapılan haksız işlem nedeniyle Ankara Vergi Mahkemelerinde ikame edilen davalarda, davacı Teşekkül damga vergisi ve gecikme zammı bedeli yanı sıra, yargılama gideri de ödemek zorunda kaldığını, ...nolu vergi/ceza ihbarnamesine ilişkin olarak ... E. sayılı dosyasında görülen davada; 40,30-TL Vekalet Pulu, 10.500,00-TL İlam Vekalet Ücreti (Faizi birlikte 10.709,71-TL olarak ödendiğini)147,00-TL Yargılama Gideri (Vekalet harcı içindedir), 782,10-TL İstinaf Harcı, 45 267,74-TL 2 Nolu İhbamame, 157,75-TL Karar Harcını içeren ... Nolu İhbarname sebebi ile yapılan ödemeler olmak üzere toplam - 56.894,89-TL ödendiğini, yukarıda açıklanan sebeplerle ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, davamızın kabulüne, sebepsiz zenginleşen davalının sebep olduğu kamu zararı olan 56.894 89-TL'nin (vekalet ücreti ödemesi olan 10.500,00-TL'sinin karar tarihinden kalan kalemlerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana bırakılınasına karar verilmesini" talep ve dava ettiği görülmüştür. SAVUNMA:Davalılar vekilinin cevap dilekçesi ile'' Dava konusu işlem nedeniyle vergi dairesi tarafından müvekkillerine asıl alacak ve faiz ödemesi yapılmadığını, müvekkilinin yararlanmasının söz konusu olmadığı için davacı zararının oluşmasının da mümkün olmadığını, ihale karar damga vergisinin mükellefinin davacı kurum olduğunun...E sayılı kararı ile kesin hüküm haline geldiğini, bu nedenle rücuen davaya konu etmesinin hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre müvekkillerinin, mevzuatın yükleniciye yüklediği vergileri ödemekle mükellef olduğunu, ihale karar pulunun mükellefinin ... olduğu mahkeme kararı ile kesinleştiğini, bu nedenle taraflar arası sözleşmeye göre davacının talep hakkının bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, sözleşme ve ekleri olan şartnamelerde, sözleşme giderlerinin sayıldığı şartname maddesinde ihale karar damga vergisini yüklenicinin ödeyeceğine dair herhangi bir açık hüküm bulunmadığını, açık hüküm bulunmayan durumda yüklenici aleyhine yorumlanmasının mümkün olmadığını, şartnamede "…isteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi" ifadesi bulunduğunu, ihale karar damga vergisi sözleşme imzalanmadan önce ödenen peşin vergilerden olduğunu, bu nedenle söz konusu sözleşme hükmüne dahil olmasının mümkün olmadığını, .aynı konuda müvekkili .....ldş şti şirketinin taraf olduğu dosyada ... Dairesinin yerel mahkemece verilen kabul kararını kaldırdığını, ayrıca .... sayılı ilamına göre davanın reddi gerektiğini, müvekkiline, haksız ödediği verginin idari makamlarca başvuru üzerine iade edildiğini, davacının ise bu iadenin haksız olduğuna dair açmış olduğu davayı kaybettiğini, bu durumda müvekkilinden, haksız olarak alınan bir verginin kamu zoruyla yeniden alınması hukuki güvenlik ilkesi ve mülkiyet hakkının ihlali olduğunu, yukarıda beyan edilen ve resen dikkate alınacak nedenlerle; davanın reddine karar verilmesini, ... defterdarlığına müzekkere yazılarak dava konusu vergi nedeniyle müvekkillere ödeme yapılıp yapılmadığının sorulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini'' talep ettiği görülmüştür.DELİLLER:...K sayılı dosyasının tetkikinde davacılarının davalı şirketler davalısının ... başkanlığı ,dava konusunun ödenen ihale karar damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddi sonrasında tahsiline ilişkin olduğu, mahkeme ilamı ile "...Dosyanın incelenmesinden, ... İletim A.Ş. tarafından ihale edilen ve davacı şirketlerin oluşturdukları iş ortaklığının uhdesinde kalan ███████████ ihale kayıt numaralı “... İşi” ihalesiyle ilgili olarak ödenen 22.669,00-TL ihale karar pulunun ödemesinin davacı şirketler tarafından ihale makamının hesabına, ihale makamı tarafından da Hitit Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ödendiği, davacı şirketler tarafından ödenen ihale karar pulunun iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddi sonrasında yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddi üzerine de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I ve II sayılı cetvellerde genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri sayılmış olup, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan .... sayılan bu idareler içinde yer almamaktadır. Belirtilen düzenlemelere göre, uyuşmazlığa konu ihaleyi yapan ...'nin 488 Sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 8. maddesinde belirtilen resmi daire sıfatına haiz olmadığı ve damga vergisinden muaf tutulmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, söz konusu ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefi, ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan .... olduğundan, mükellefi ve sorumlusu olmayan davacı şirketlerden bu ihale nedeniyle tahsil edilen ihale karar pulunun iadesi istemiyle yapılan düzeltme başvurusunun zımnen reddi üzerine yapılan şikayet başvurusunun zımnen reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, 22.669,00-TL ihale karar pulunun tahsil tarihinden itibaren tecil faizi oranında işleyecek faiziyle birlikte davacılara iadesine,..." karar verildiği, kararın istinafı üzerine ... sayılı ilamı ile "...Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan ... sayılı karar, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, dilekçede ileri sürülen iddialar anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin reddine," karar verildiği görülmüştür....K sayılı dosyasının tetkikinde ,davacının davacımız, ,davalısının ... dava konusunun " ... İş Ortaklığı'na iade edilen damga vergilerinin adı geçen şirketin söz konusu damga vergisinden sorumlu olmadığı gerekçesiyle takdir komisyonu kararıyla davacı adına salınmasından kaynaklandığı, şirketlerince ihaleyi kazanan şirketler ile yapılan sözleşmelerde karar pulu damga vergisi yükümlülüğünün ihale uhdesinde kalan şirketlere devredildiği, adı geçen şirketin kanuni yükümlülükler yerine getirilmesine müteakiben sözleşmelerin imzalandığı, dava konusu damga vergisi tutarının, şirketlerince kanuni süresinde beyan edilerek ödendiği, yapılan tarhiyatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması" olduğu, mahkemenin █████/2023 tarihli kararı ile "... Olayda, davacının damga vergisi beyannamesini süresinde vererek vergiyi zamanında tahakkuk ettirdiği, dolayısıyla vergisel yükümlüğünü süresinde ve tam olarak yerine getirdiği açık olup, sonrasında, yüklenici firmanın düzeltme şikayet başvurusunun reddi üzerine açılan davada verilen mahkeme kararı uyarınca iade edilen vergi nedeniyle hazineye intikal ettirilmemiş bir vergi bulunduğundan bahisle, vergi aslı ile birlikte vergi ziyaı cezası kesilmesi, 213 sayılı Kanunun 341. maddesinin getiriliş amacıyla bağdaşmadığından, davacı adına kesilen dava konusu vergi ziyaı cezasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu tekerrür hükümleri uygulanarak arttırılan vergi ziyaı cezasının kaldırılmasına, dava konusu damga vergisi yönünden ise davanın reddine, dava kısmen kabul, kısmen ret kararı ile sonuçlandığından, aşağıda dökümü yapılan ve davacı tarafından karşılanan 255,50-TL yargılama giderinin davadaki haklılık oranına göre takdiren belirlenen 127,00-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, kalan 128,50-TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.500,00-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 10.500,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine," karar verildiği, kararın istinafı üzerine ...sayılı ilamı ile "... Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan... sayılı kararı, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, dilekçelerde ileri sürülen iddialar anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf istemlerinin reddine," karar verildiği görülmüştür.İbraz edilen Taraflar arasındaki ███████████ sayılı sözleşmenin teklif Hazırlama giderleri başlıklı 11.maddesinin sözleşmeye dahil olan giderler başlıklı 7.1 maddesinin "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp, İdare tarafından Yükleniciye ödenir," düzenlemesini, Sözleşmenin ekleri başlıklı 8.maddesinin 8.1mde " Sözleşme, ekindeki ihale dokümanı ve diğer belgelerle bir bütündür, İdareyi ve Yükleniciyi bağlar.Ancak, Sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır." düzenlemesini İhale dokümanını oluşturan belgeler başlıklı 8.2.1. de " İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir 1-Yapım İşleri Genel Şartnamesi, 2-İdari Şartname, 3-Sözleşme Tasarısı, 4-Uygulama Projesi, 5-Mahal Listesi, 6-Özel Teknik Şartname, 7-Genel Teknik Şartname, 8-Açıklamalar (varsa), 9-Diğer Ekler. 8.3. Varsa, zeyilnameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir." düzenlemelerini içerdiği görülmüştür.İbraz edilen İdari Şartnamenin teklif hazırlama giderleri başlıklı 11.maddesinin "...11.1. Tekliflerin hazırlanması ve sunulması ile ilgili bütün masraflar isteklilere aittir. İstekli, teklifini hazırlamak için yapmış olduğu hiçbir masrafı İdareden isteyemez.". Teklif fiyatına dahil olan giderler başlıklı 25.1 Maddesinin; "Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta,vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edilecektir." 25.2.maddesinin " 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz." düzenlemesini İdari Şartnamenin 44.6. Maddesinin "sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi ,resim ve harçlar diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir" düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliğinin █████ fıkrasında "Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde isteklilerin teklif bedelleri varsa yüklenici karı ile aşağıdaki bileşenlerden oluşur: a) Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarıasgari işçilik maliyetini oluşturur. b) İşçilikle Bağlantılı Ayni Giderler: İdari şartnamede işçi sayısıyla bağlantı olarak teklife dahil edilmesi öngörülen ayni giderler teklif bileşeni kabuledilir. c) Hizmetin Yürütülmesine Yardımcı Unsurlar: İhale konusu hizmet işinin yürütülmesinde yardımcı nitelikte olan ve idari şartnamede belirtilen unsurlar teklif bileşeni kabuledilir. ç) (Değişik.... md., geçerlilik: 11/9/2014) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı ....Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlıatış eğitim gideri, özel güvenlik malisorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir...." düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.Davacı tarafça ibraz edilen ödeme belgelerinden talebe konu edilen toplam 56.594,89TL sinin 45.267,74-TL sinin █████/2023 tarihinde, 969,40-TL sinin █████/2023 tarihinde, 157,75-TL sinin █████/2024 tarihinde, 10.500,00-TL sininde █████/2023 tarihinde ödendiği görülmüştür.DEĞERLENDİRME:Davacı tarafça taraflar arasındaki sözleşme gereği ihale karar damga vergisinin davalı tarafça üstlenilmesine rağmen , davalı tarafça açılan .... sayılı ilamı uyarınca ödenmek zorunda kalınan ihale karar damga vergisi , ceza (gecikme) tutarı ve bu sebeple açılan dava nedeniyle yapılmak zorunda kalınan yargılama giderlerinin davalılardan rücuen tahsili talep edilmiş , davalılarca davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş olup:Taraflar arasındaki... ihale kayıt numarası ile yapılan sözleşme ile davalı adi ortaların "... referanslı ..." işini işini üstlendiği, ihale karar damga vergisinin davalı tarafça ihale aşamasında ödendiği, ihale sonrası davalı tarafınca ... ilamı uyarınca davalıların ihale karar damga vergisini iade aldığı, iade işlemi üzerine davacı tarafça ... aleyhine dava açıldığı, davaların kaybedilmesi üzerine davacı tarafça vergi ve gecikme cezası olarak 45.267,74TL ı, yargılama gideri olarak 11.627,15 TL ödemede bulunulduğu, taraflar arasındaki sözleşme, sözleşmenin 7.,8. maddeleri, sözleşmenin eki idari şartnamenin 25. ve 46.maddeleri ve Kamu İhale Genel Tebliğinin █████ m. gereği davalının ihale karar damga vergisini ödemeyi kabul ettiği, bu kapsamda davacının davasında haklı olduğu tüm dosya kapsamı ile anlaşılmakla aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere;Davacının davasının kabulüne, 56.894,89-TL nın 45.267,74-TL na █████/2023 tarihinden 969,40-TL sine █████/2023 tarihinden 157,75-TL na █████/2024 tarihinden bakiye 10.500,00-TL nın █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.886,48-TL harçtan, dava açılışında alınan 971,63-TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 2.914,85-TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 971,63-TL peşin harç, 615,40-TL başvurma harcı, 435,00-TL tebligat ücreti olmak üzere toplam 2.022,03-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025...