davacının, iflas idaresince reddedilen müflis şirkete ait devre mülk kira, ceza ve satış bedeli alacaklarının iflas masasına kaydı talebiyle istanbul 3. asliye ticaret mahkemesinde açtığı sıra cetveline itiraz davası.

Davacının, iflas idaresince reddedilen müflis şirkete ait devre mülk kira, ceza ve satış bedeli alacaklarının iflas masasına kaydı talebiyle İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açtığı sıra cetveline itiraz davası.

Özet: Davacı, müflis şirketten edinilen devre mülklerin 24.10.2012 tarihli satış ve kiralama sözleşmelerinden doğan kira, cezai şart ve satış bedelleri alacaklarının büyük bir kısmının iflas idaresince reddedilmesi üzerine, toplam 4.793.222,57 TLlik alacağından daha önce kaydedilen kısmı düşülerek kalan 4.433.629,50 TLnin iflas masasına kaydı talebiyle, sözleşmesel hükümler ve kira artış oranlarını da delil göstererek sıra cetveline itiraz davası açmıştır.

T.C.

İSTANBUL

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ███████

KARAR NO : ████████

DAVA : Sıra Cetveline İtiraz

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...’in Müflis ... Şti. den 24.10.2012 tarihinde 4 adet devre mülk satın aldığını, satın alınan devre mülklerin müflis şirkete ilişikte sunulan kira sözleşmesinden anlaşılacağı üzere 1.281 EURO ya kiraya verdiği, devre mülk satış ve kiralama sözleşmesine göre toplam kira, ceza ve satış bedellerinin toplamı olan tutarın iflas idaresine ... kayıt numarası ile alacak kaydı başvurusunun yapıldığını, ayrıca davalı müflis şirkete karşı açılan davalar sonucunda ... kayıt numarası ile başvurunun yapıldığı, İflas İdaresince dayanaksız gerekçelerle tümden reddedilmesi nedeniyle iş bu davanın açıldığını, ... kayıt numaralı başvuru ile 359.593,07 TL alacak kaydının yapıldığı, ... kayıt numarası ile toplam alacak miktarı olan 4.793.222,57 TL den daha önce sıra cetveline kaydedilen 359.593,07 TL nin tenzil edilmesi ile bakiye kalan 4.433.629,50 TL nin sıra cetveline kaydının talep edildiği, iflas idaresi 27.12.2024 tarihli kararında “… Ocak 2014 tarihi devre mülkün kira başlangıç tarihi olduğu alacaklının aynı belgelere dayanılarak ... kayıt numarası ile alacak kaydı yaptırdığı, alacağın Mahkeme İlamına dayandığı ve alacağın ilam gereğince kısmen kabulüne karar verildiği anlaşıldığından …” kaydedilmesi talep edilen alacağın tümden reddine karar verildiğini, dilekçeye ekli devre mülk kiralama sözleşmelerinde, toplam 4 adet devre mülkün 24.10.2012 tarihinde kiralandığı, bu sebeple taraflar arasında bu tarih itibariyle kira ilişkisinin başlamış olduğu, davalı müflis şirketin kiralama sözleşmelerinde yazılı kira bedellerini ödeme yükümlülüğü altına girdiği bahsi geçen kiralama tarihinden başlayarak davalı şirketin iflas tarihi olan 26.12.2019 tarihine kadar aylık toplam kira bedellerinin davacıya ödenmesi gerektiğini, devre mülk kiralama sözleşmelerinde EURO olarak belirtilen kira bedellerinin davalı şirketin iflas tarihi olan 26.12.2019 tarihi itibariyle (1 Euro = 6,5900 TL) TL çevrilmesinin gerektiğini, devre mülklerin kiralama sözleşmesinin © maddesinde “…devrelerin en az 1 yıllık kiralanacağı ve sözleşmelerin feshedilmemesi halinde birer yıllık dönemler halinde uzayacağına yönelik hükümleri ile Borçlar Kanunu hükümleri göz önüne alınarak, kira bedellerine her geçen yılda ÜFE ve / veya TÜFE oranında artış uygulanması gerektiği sonucunun ortaya çıkacağı ki taraflar arasında kiralamaların 1 yıldan uzun süreleri kapsadığından ticari iş olarak kabul edileceğinden TÜFE nin 12 aylık ortalamalarına göre belirlenen oranlar kullanılarak, devre mülk kira bedellerine sözleşmelerin imza tarihinden itibaren her geçen yılda artışın uygulandığını, sözleşmeye göre davalı ... Şti. nin devre mülklerin inşaatını ve tefrişatını tamamlayıp C-6 maddesinde belirtilen (30.12.2013) tarihte alıcıya teslim edeceği, mücbir sebep olmaksızın devre mülkü alıcıya zamanında teslim edememesi durumunda, satıcı olan davalı, müvekkilin devre mülkünü kullandığı her gün için sözleşmenin 20. maddesinde belirtilen TL ve EURO tutarlı kira bedellerindenyüksek değerdeki para birimi üzerinden (EURO Cinsinden olan bedel daha yüksek olup aylık tutarı 1.113,92 EURO) ödeme yapacağının yazılı olduğu, günlük kira bedelinin (1.113,92 Euro/30 gün=) 37,13 Euro olarak ödeme yapılması gerektiğini, dava konusu alacak kaydı talebinde yer verilen bir başka alacak türünün ise taraflar arasında akdedilen devre mülk satış sözleşmesine göre davacı müvekkilin devre mülk alım bedelleridir sözleşmesin C-7 maddesinde, devre mülklerin toplam satış bedellerinin TL cinsinden yazılmış olduğu, İflas İdaresine başvurulmasına rağmen satış bedellerinin dahi sıra cetveline dahil edilmeyerek reddine karar verildiği, söz konusu alış bedellerinin de sıra cetveline alınması için iş bu davanın açıldığı, devre mülk kira, cezai şart, bonus bedeli ve tapu alım bedeli toplamı olan ve daha önce ... sıraya kaydedilmiş olan bedelin mahsubu suretiyle ... kayıt numarasıyla kalan 4.433.629,50 TL’nin iflas masasına alacak olarak kaydının yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce davacının iflas masasına başvuru dilekçesi ve ekleri, başvuruya ilişkin iflas idaresinin kararı, sıra cetveli, tebligat ve ilana ilişkin belgeler getirtilip incelenmiştir. Somut olayda ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı kararı ile ... Şirketi'nin █████/2019 günü saat 16.37 itibari ile iflâsına karar verildiği, müflisin iflâs tasfiye işlemlerinin adi tasfiye olarak ... 2. İflas Dairesi'nin... iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü tespit edilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü için davacı ile müflis şirket arasında akdedilen 24.10.2012 tarihli Devre Mülk Satış Sözleşmesi ve 24.10.2012 tarihli Devre Mülk Kiralama Sözleşmesinden kaynaklanan; iflas tarihi itibari ile müflisin sorumlu olduğu devre mülk kira, cezai şart, bonus bedeli ve tapu alım bedeline yönelik alacak miktarının tespiti hususunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. █████/2025 tarihli raporun sonuç kısmında "davacı ... tarafından ... Ltd. Şti. den 4 adet devre mülkü 24.10.2012 tarihli devre mülk satış sözleşmesi ile satın aldığı, sözleşmede söz konusu devre mülklerin hazır halde 31.12.2013 tarihinde eksiksiz olarak alıcıya teslim edileceğinin belirtildiği, 4 adet devre mülkün Alış Bedelinin 319.180,00 TL olduğu, söz konusu alış bedeline devre mülklerin teslim tarihi olan 31.12.2013 tarihinden İflasın Açıldığı 26.12.2019 tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiği, hesaplanan faiz tutarının 769.608,50 TL olarak hesaplandığı, satın alınan devre mülklerin 01.01.2014 tarihinden itibaren .... Şti. ne kiraya verildiği, 4 adet devre mülkün yıllık kiralama bedelinin 15.372,50 Euro olduğu, taraflar arasında imzalanan kiralama sözleşmesinde görüldüğü, bu durumda kiralama tarihinden İflasın açıldığı 26.12.2019 tarihine kadar hesaplanan kira tutarının 83.289,65 EURO olduğu, söz konusu tutarın iflasın açıldığı tarihteki döviz alış kuru esas alındığında 548.878,79TL yaptığının hesaplandığı, devre mülklerin alış bedeli 319.180,00 TL, hesaplanan faiz 769.608,50 TL devre mülklerin kiralama bedeli 548.878,79 TL, toplam 1.637.672,90 TL, 87 sıra noda kayıtlı alacak -359.593,07 TL, kaydedilecek alacak tutarı 1.278.074,22 TL olabileceği," şeklinde görüş belirtilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişinin sunduğu kök rapora karşı itirazları değerlendirilmek kaydı ile bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. █████/2025 tarihli ek raporda özetle " davacı ... tarafından ... Şti. den 4 adet devre mülkü 24.10.2012 tarihli devre mülk satış sözleşmesi ile satın aldığı, sözleşmede söz konusu devre mülk lerin hazır halde 31.12.2013 tarihinde eksiksiz olarak alıcıya teslim edileceğinin belirtildiği, 4 adet devre mülkün Alış Bedelinin 319.180,00 TL olduğu, söz konusu alış bedeline devre mülklerin teslim tarihi olan 31.12.2013 tarihinden iflasın açıldığı 26.12.2019 tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiği, hesaplanan faiz tutarının 174.431,88 TL olarak hesaplandığı, ayrıca hesaplanan cezai faiz tutarının 383.782,03 TL olduğu, satın alınan devre mülklerin 01.01.2014 tarihinden itibaren ... Ltd. Şti. ne kiraya verildiği, 4 adet devre mülkün yıllık kiralama bedelinin 15.372,50 Euro olduğu, söz konusu kira bedellerine EURO geçerli faiz oranı uygulandığında ayrıca 1.632,57 EURO faizin Bu durumda devre mülklerin teslim edilmesi gerektiği tarihten iflasın açıldığı 26.12.2019 tarihine kadar hesaplanan kira tutarının 102.027,72 EURO olduğu, söz konusu tutarın iflasın açıldığı tarihteki döviz alış kuru esas alındığında 672.362,67 TL yaptığı, ayrıca sözleşmeye göre 808.448,80 TL cezai faiz hesaplandığı, devre mülklerin alış bedeli 319.180,00 TL, hesaplanan faiz 174.431,88 TL, cezai faiz tutarı 383.782,03 TL, devre mülklerin kiralama bedeli 672.362,67 TL, cezai faiz tutarı 808.448,80 TL, toplam 2.358.205,38 TL 87 sıra noda kayıtlı alacak 359.593,07 TL, böylece iflas masasına kaydedilecek alacak miktarının kaydedilecek alacak tutarı 1.998.612,31 TL olabileceği" şeklinde görüş belirtmişlerdir. Taraf vekillerinin bilirkişinin sunduğu ek rapora karşı itirazları değerlendirilmek kaydı ile bilirkişiden 2.ek rapor alınmasına karar verilmiştir. █████/2026 tarihli ek raporda özetle" devre mülklerin alış bedeli 319.180,00 TL, hesaplanan faiz 253.140,77 TL cezai faiz tutarı 383.782,03 TL, devre mülklerin kiralama bedeli (bonuslar dahil) 782.593,91 TL, cezai faiz tutarı 940.990,91 TL, kullanılamayan tatil tutarları 45.192,98 TL, cezai faiz tutarı 54.340,03 TL, toplam 2.779.220,63 TL, 87 sıra noda kayıtlı alacak - 359.593,07 TL, iflas masasına kaydedilecek alacak tutarının 2.419.627,56 TL" şeklinde görüş belirtmişlerdir.

Tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı ile davalı müflis ... arasında ... sözleşme numaralı 4 adet Devre Mülk Satış Sözleşmesi imzalanmıştır. Taraflar arasında, anılan satış sözleşmelerine dayalı olarak ... sözleşme numaralı Devremülk Kiralama Sözleşmesi akdedilmiştir. Müflis şirket sözleşme kapsamında taahhütlerini yerine getirmemiş ve kira ödemelerini gerçekleştirmemiştir. Bu hususlarda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Nihayet, 26.12.2019 tarihinde iflas etmiştir. Somut olayda, davacı sözleşme kapsamında ödediği satın alma bedeli ve mahrum kalınan kira bedelini birlikte talep etmiştir. Mahkememizce yapılan müzakerede, heyet çoğunluğu davacının iflas kararıyla birlikte davalının geçmiş dönem edimlerinin hiçbirini yerine getirmemiş olduğu da gözetildiğinde haklı şekilde ileriye etkili olarak sözleşmeyi sona erdirmiş olduğunun kabulü ile sözleşme bedeli ve mahrum kalınan kira bedelini birlikte talep edebileceği kanaatine ulaşmıştır. Bilirkişi heyeti tarafından hesaplanan ve mahkememizce de hükme elverişli görülen rapor uyarınca, satın alınan devre mülklerin 01.01.2014 tarihinden itibaren .... Şti.'ne kiraya verildiği, 4 adet devre mülkün yıllık kiralama bedelinin 15.372,50 Euro olduğu, söz konusu kira bedellerine EURO geçerli faiz oranı uygulandığında ayrıca 1.632,57 EURO faizin Bu durumda devre mülklerin teslim edilmesi gerektiği tarihten iflasın açıldığı 26.12.2019 tarihine kadar hesaplanan kira tutarının 102.027,72 EURO olduğu, söz konusu tutarın iflasın açıldığı tarihteki döviz alış kuru esas alındığında 672.362,67 TL yaptığı, ayrıca sözleşmeye göre 808.448,80 TL cezai faiz hesaplandığı, devre mülk kiralamalarının döviz üzerinden yapıldığı, kur artışlarının dikkate alındığı, sonuç olarak iflas masasına kaydedilecek alacak tutarının 2.419.627,56 TL yönünden Müflis ... Şirketi'nin ... 2. İflas Müdürlüğünün ... iflas sayılı dosyası üzerinden iflas masasına kayıt ve kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulüne, davacının 2.419.627,56 TL alacağının Müflis ... Ltd. Şti'nin ... 2. İflas Müdürlüğünün ... sayılı dosyası üzerinden iflas masasına kayıt ve kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL peşin harçtan, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından harcanan 615,40 TL peşin harcın ve 615,40 TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından harcanan 45.000,00-TL bilirkişi ücretinin davanın %54 kabul oranına isabet eden 24.300,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından harcanan 588,00 TL posta ve tebligat ücretinin davanın %46 ret oranına isabet eden 270,48 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL maktu vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükteki AAÜT gereğince hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL maktu vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

8-Taraflar tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı hükmün tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.█████/2026

Başkan

e-imzalı

Üye

(M)

Üye

e-imzalı

Katip

e-imzalı

MUHALEFET ŞERHİ

Emsal mahiyette Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin ██████████ E █████████ K sayılı ilamında özetle; "Davacı, davalı müteahhit ile imzaladığı satım sözleşmesine dayanarak bu sözleşmedeki teslim süresinin geçtiği halde henüz temel dahi atılmadığını iddia ile satış bedeli olarak ödediğinin iadesi ve gecikilen her ay için sözleşmenin ilgili hükmü gereği kira tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, davalı ise satış bedeli alacağının iflas masasına kaydolduğunu, davanın bu yönden konusuz kaldığını, ayrıca davacının sözleşmeden dönmekle seçimlik hakkını kullandığını, kira tazminatı isteyemeyeceğini savunmuştur. Mahkemece, satış bedeli olarak iadesi gereken 20.900,00 TL yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, kira tazminat talebi yönünden ise 1.800,00 TL' nin dava tar. it. Işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Somut olayda, davacının istediği kira tazminatı ifaya eklenen cezai şart hükmünde olup, bedel iadesi sözleşmeden dönmenin, geç teslim nedeniyle kira kaybı ve diğer tazminatları istemekte ifanın devamını istemenin sonuçlarından biridir. Dava konusu olayda davacı, satış bedeli olarak ödediği bedelin iadesini istemiş olmakla sözleşmeden dönmüş olup, artık sözleşme devam ediyormuş gibi kira kaybı isteyemez. Mahkemece değinilen bu yön ve ayrıca mahkemece bozma kararı öncesi verilen hükümde kira tazminatı talebine ilişkin olumlu yada olumsuz bir karar verilmediği halde bu hususun davacı tarafından temyiz konusu edilmediği de gözetilerek kira kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken bu kalem isteğin de kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir." şeklinde karar verilmiştir.

Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesinde; "Huzurdaki dava konusu alacak kaydı talebinde yer verilen bir başka alacak türü ise, taraflar arasında akdedilen devre mülk satış sözleşmeleri uyarınca, davacının satın almış olduğu devre mülklerin alım bedellerinin alacak olarak sıra cetveline kaydedilmesi isteminden meydana gelmektedir. Şöyle ki, taraflar arasında akdedilen satış sözleşmelerinin devre mülk bilgisi sütunundaki C-7 maddesinde, devre mülklerin toplam satış bedelleri Türk Lirası cinsinden yazılmıştır. Bu bedeller, dava konusu devre mülklerin müvekkilim tarafından satın alınırken ödenmiş olan bedellere ilişkindir. Dava konusu alacak kaydı talebiyle, bu satış bedelleri toplamı hesaplanmış ve sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince, satış sözleşmelerinin imzalandığı, yani satış bedellerinin ödendiğinin kabul edildiği tarihte temerrüt gerçekleşmiş olduğundan, satış bedellerine sözleşme tarihlerinden, davalı şirketin iflas tarihi olan 26.12.2019 tarihine kadar işlemiş ticari temerrüt faizi de dahil edilerek, 4 devre mülk için toplam satış bedelinin alacak kaydı talep dilekçesinde 618.876,74 TL olarak sıra cetveline kaydedilmesi talep edilmiş, ancak iflas idaresi tarafından söz konusu talep edilen bedellerin satış bedeli dahi olduğu göz ardı edilerek, hiçbir alacak kaydı başvurusunda ya da davada alacak konusu edilmemiş olmasına rağmen devre mülk satış bedellerinin alacak olarak kaydedilmesi talebinin de gerekçesiz ve yanılgılı şekilde reddine karar verilmiş olup, huzurdaki davayla bu devre mülk satış bedellerinin de alacak olarak sıra cetveline kaydına yönelik huzurdaki davanın kabulüne karar verilmesini talep etmekteyiz." şeklinde talepte bulunulmuştur.

HMK 33 gereğince hâkim Türk hukukunu re'sen uygular. Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesi ve kayıt kabul dilekçesinden anlaşılacağı üzere davacı tarafından taraflar arasında akdedilen sözleşmenin edim bedeli/satış bedeli de talep edilmiştir. Emsal mahiyetteki Yargıtay ilamında da belirtildiği üzere bir kimse satış bedeli olarak ödediği bedelin iadesini talep etmekle sözleşmeden dönmüş olur. Nitekim sözleşmeden dönme TBK 125'de düzenlenen seçimlik haklardan biridir. Seçimlik hak ise kullanılmakla tüketilir. Nitekim emsal alınan Yargıtay ilamında da bu hususa vurgu yapılarak satış bedeli olarak ödediği bedelin iadesinin istenilmesi ile sözleşmeden dönme seçimlik hakkının kullanılmış olacağı izah edilmiştir. Bu bağlamda davacı tarafından gerek kayıt kabul dilekçesinde gerekse dava dilekçesinde "sözleşme edim bedeli" talebinde bulunularak yani davacının ödemiş olduğu satış bedelinin iadesi talebinde bulunularak davacı taraf sözleşmeden dönme iradesini ortaya koymuştur.

Ayrıca davalının temerrüde düşüp düşmediğinin değerlendirilmesi bakımından ise her ne kadar davacı tarafından sözleşmeye konu mülklerin tapuları iktisap edilmiş olsa da davacıya taşınmazların zilyetliğinin yani anahtar tesliminin yapıldığının davalı tarafından ispat edilememiş olması nedeniyle davalının edim yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirememiş olduğundan temerrüde düştüğü kanaati hâsıl olmuştur.

Bu doğrultuda davacı tarafından TBK 125/3 hükmüne göre sözleşmeden baştan itibaren dönülmüş olduğundan; taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulmuş oldukları da dikkate alınarak elinde bulunan devremülklerin tapusunun davalı iflas idaresine devri kaydıyla ödemiş olduğu satış bedelinin iflas tarihine kadar işlemiş faizi ile birlikte masaya kaydı gerektiği, kira bedeli vs gibi sözleşmeye bağlı taleplerinin ise reddi gerektiği kanaatinde olduğumdan Mahkememizin sayın çoğunluğunun görüşüne iştirak etmem mümkün olmamıştır.

Üye

(e-imzalıdır)