istanbul bölge adliye mahkemesi, dezenfektan satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, teslimatın ispatlanamaması nedeniyle verilen davanın kabulü kararına yapılan istinaf başvurusunu değerlendirdi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, dezenfektan satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, teslimatın ispatlanamaması nedeniyle verilen davanın kabulü kararına yapılan istinaf başvurusunu değerlendirdi.

Özet: Bir satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesinin davalı şirketin davacıdan aldığı avanslara karşılık dezenfektan teslimatını yazılı delille ispatlayamadığı ve davacının ticari defterlerindeki alacağın bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptaline ve %20 icra inkar tazminatına hükmetmesi üzerine, davalı vekili, kararın davacının kapanış tasdiki olmayan defterlerine dayanması, davacının gönderilen faturaya süresinde itiraz etmemesi ve kendi usulüne uygun defterlerinin göz ardı edilmesi gibi gerekçelerle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:█████████

KARAR NO:████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ:14.06.2022

NUMARASI:████████ Esas - ████████ Karar

DAVA:İtirazın İptali (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirkete 12.03.2020 tarihinde 100.000,00 TL,16.03.2020 tarihinde 46.000,00 TL ve 17.03.2020 tarihinde 44.000,00 TL dezenfektan satın almak için avans gönderdiğini, ancak davalının akde aykırı davranarak emtiayı teslim etmediğini, takip öncesi yapılan sulh görüşmelerinde davalının alacağın 16.920,00 TL kısmını iade edildiğini, kalan borcun ödenmemesi üzerine Gaziosmanpaşa 6. İcra Dairesinin ... sayılı dosyasında başlatılan takibe yönelik itirazın haksız olduğunu ileri sürerek, itirazının iptali ile takibin devamına ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının iddialarının aksine 19.06.2020 tarihinde müvekkilince üretilen ... kodlu 7.920 adet ve birim fiyatı 24,00 TL'den KDV dahil toplam 205.286,40 TL emtianın elden teslim edildiğini, bu satıma ilişkin faturanın da 23.06.2020 tarihinde ... barkod numaralı postayla gönderildiğini, gönderinin 07.07.2020 tarihinde davacı tarafça teslim alındığını, güncel cari hesap ekstresinde davacının 12.03.2020 tarihinde 100.000,00TL, 16.03.2020 tarihinde 46.000,00TL ve 17.03.2020 tarihinde 44.000,00TL ödeme yapılmasına rağmen 26.06.2020 tarihli faturada belirtilen 205.286,40 TL tutarının tamamının ödenmediğini ve davacının halen 15.286,40 TL borcu bulunduğu savunarak, davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Taraflar arasında dezenfektan ürün alım satımına yönelik ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafından dezenfektan ürüne yönelik olarak █████/2020 tarihinde 100.000 TL, █████/2020 tarihinde 46.000 TL ve █████/2020 tarihinde 44.000,00 TL ödemede bulunduğu, davalı tarafından davacı adına █████/2020 tarihli ... numaralı 205.286,40 TL bedelli fatura düzenlendiği, faturanın davacı ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, davacı tarafın dezenfektan ürünün teslim edilmediği davalı tarafın fatura konusu dezenfektan ürünün teslim edildiği iddiasında bulunduğu anlaşılmakla;davalı tarafından düzenlenen faturanın davalının defterlerine kayıtlı olmasının alacağın varlığına tek başına ispata yeterli olmadığı, teslim konusunda ispat yükünün davalıda olduğu, bu nedenle davalının ödemesi yapılan ve fatura konusu edilen ürünleri teslim ettiğine ilişkin edimini dava değeri itibariyle HMK'nın 200 ve devamı maddeleri uyarınca yazılı deliller ile ispat etmesi gerektiği, davalının defterlerinde ve dosya içerisinde ödemesi yapılan ve faturaya konu ürünlerin teslimine ilişkin belge bulunmadığı, davacı tarafın ödemesi yapılan ve fatura konusu ürünlerin davacıya teslim edildiği iddiasını ispata elverişli deliller vasıtasıyla kanıtlayamaması nedeniyle bu haliyle davacı tarafça yapılan ödemelerin iadesinin gerektiği, davacı ticari defter ve kayıtlarında 173.080,00 TL alacağının bulunduğu ve düzenlenen uzman bilirkişi raporlarının da mahkememizce dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunması nedeniyle davacı tarafın davalıdan takip konusu ödemelerden kaynaklanan 173.080,00 TL alacağının bulunduğu..." gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının Gaziosmanpaşa 6. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra dosyasına yönelik itirazının iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20'si olan 34.616,00 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;Mahkeme kararının 3. sayfasındaki açıklamalara göre ticari defterlere göre karar verildiğini, oysa davacının açıkça kendi defterlerine dayanmadığını, sadece davalının ticari defter ve kayıtlarına dayandığını, davacının delil olarak dayanmadığı kendi defterlerinin esas alınarak karar verildiğini, kaldı ki bu davacı defterlerin kapanış tasdikinin de yapılmadığını, buna rağmen davacının usulsüz defterlerindeki alacağa hükmedilerek çelişki oluşturulduğunu, bilirkişi tespitine göre davacının defterlerinin sahibi lehine delil niteliği bulunmadığını, Müvekkilince gönderilen satım faturasına davacının süresinde itiraz etmediğini, müvekkilinin ticari defterlerinin süresinde tasdik edildiğini ve usulüne uygun şekilde düzenlenmesi nedeniyle sahibi lehine delil olduğunu, müvekkilinin kayıtlarında da davacının 15.286,40 TL borçlu olduğunu, faturaya süresinde itiraz edilmemesi ile davaya konu ticari ilişki ve faturaya konusu işlem ve miktarların kabul edildiğini gösterdiğini, dosya kapsamı ve bilirkişi raporunun müvekkilinin faturasını desteklediğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığı ve davacının ispat yükünü yerine getirmediğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından çeşitli tarihlerde davalıya gönderilen avans ödemesi karşılığı emtia teslim edilmediğinden, ödenen avansın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Taraflar arasındaki satım sözleşmesi ilişkisinde davacının, davalı tarafından teslim edilecek dezenfektan emtiası karşılığı 12.03.2020 tarihinde 100.000,00 TL, 16.03.2020 tarihinde 46.000,00 TL ve 17.03.2020 tarihinde 44.000,00 TL olmak üzere toplam 190.000 TL ödediği tarafların kayıtlarından anlaşılmaktadır.Uyuşmazlık, davalının bu miktar karşılığı mal veya hizmet telim edip etmediği, özellikle davalının ticari defterlerinde kayıtlı olan 19.06.2020 tarihli ve 205.286,40 TL bedelli fatura içeriği mal veya hizmetin davacıya teslim edilip edilmediği, bu faturanın davacıya usulüne uygun şekilde tebliğ edilip edilmediği noktasındadır. Öncelikle davacı vekili dava dilekçesinde münhasıran davalının ticari defterlerine dalanmamış, aksine delil olarak "ticari defterler" denmek suretiyle her iki tarafın ticari defterlerine dayanılmıştır. Davacının, münhasıran karşı tarafın ticari defterlerine dayanmadığı durumlarda, mahkemece kendiliğinden veya tarafların istemiyle her iki tarafın ticari defterlerini incelemesi gerekmektedir. Bu tür bir incelemede her iki tarafın ticari defterlerinin birlikte incelemesi zorunludur bu açıdan mahkemece yapılan işlemde usule aykırı bir yön bulunmadığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Davacının yukarıda belirtilen üç adet havale kapsamında davalıya para gönderdiği tarafların kabulündedir. Davacı sözleşme bedelini ödeme yükümlülüğünü kanıtlamıştır. TBK'nın 207.maddesine göre satım sözleşmesinde taraflar kural olarak edimlerini aynı anda ifa ederler. Ancak somut olayda, davacının avans gönderdiği ve davalının emtiayı daha sonra teslim edeceği konusunda tarafların anlaştığı görülmektedir. Bu nedenle satım konusu emtianın davacıya teslim edildiğini usulüne uygun yazılı belgelerle davalının kanıtlaması gerekmektedir. HMK'nın 190 ve TMK'nın 6.maddesine göre emtianın teslimini savunan davalının bu olguları kanıtlaması gerekmektedir. Ancak, cevap dilekçesine göre emtia elden teslim edilmiş ve teslime ilişkin yazılı bir belge veya sevk irsaliyesi sunulmamıştır. Satım sözleşmesindeki teslimin kesin delillerle kanıtlanması gerekmektedir. Satıma ilişkin faturanın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması ve davalının ticari defterlerinin tasdikinin zamanında yapılması, emtianın teslimi hususunda kanıt oluşturmamaktadır. Davalı, satım faturasını davalı PTT aracılığıyla gönderdiğini savunmaktadır. Ancak bilirkişi tespitine göre gönderilen kargo içeriğinde fatura bulunduğunun kanıtlanmadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki bu fatura davalının defterlerinde kayıtlı olmadığı ve faturanın davacı tarafından alınarak kayıtlarına işlenip ilgili vergi dairesine bildirdiğinin de savunulmadığı görülmüştür. Dosyada bulunan PTT posta alındı belgesinde de gönderi içeriğine ilişkin bir açıklama bulunmamaktadır. Mahkemece talimatla alınan 17.01.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının yaptığı ödemeden 16.920 TL iadenin mahsubu sonrası 173.080,00 TL davacı alacağı bulunduğu belirlenmiştir. Davalı ticari defterlerinde inceleme yapılarak düzenlenen 19.04.2022 tarihli raporda ise davalının defterinde, davacının ödemelerinin yanı sıra 205.286,40 TL bedelli satım faturasının da kayıtlı olduğu ve buna göre davalının takip tarihi itibariyle kayden 15.286,40 TL borçlu olduğu, davalının düzenlediği faturanın tebliğinin kanıtlanmadığı, takip tarihi itibariyle davacının 173.080,00 TL alacaklı olduğu belirlenmiştir. Bu durumda, ilk derece mahkemesince yapılan inceleme, toplanan deliller ve denetime elverişli bilirkişi raporlarına göre, davacının avans ödemesi karşılığı, davalının yeterli emtia teslimini usulüne uygun delillerle kanıtlamaması karşısında, mahkemece satım avansının tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptaline karar verilmesi ve likit alacak üzerinden icra inkar tazminatı takdirinde usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf başvuru nedenlerinin reddine karar verilmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasaya ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 8.867,34 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsiline, Hazineye gelir kaydına,

3-Davalı tarafça yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Gerekçeli kararın Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraf vekillerine tebliğine dair;

HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 14.05.2026 tarihinde, oy birliğiyle ve temyizi kabil olmak üzere karar verildi.

KANUN YOLU:HMK'nın 361. maddesi uyarınca, iş bu gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğ tarihlerinden itibaren iki haftalık süreler içinde temyiz yolu açıktır.