doğmamış alacakların temlikine dayalı icra takibine itirazla açılan menfi tespit davasında, sözleşmenin feshedilmesi ve işin eksik tamamlanması nedeniyle borçlu olunmadığına dair karar incelemesi.

Doğmamış alacakların temlikine dayalı icra takibine itirazla açılan menfi tespit davasında, sözleşmenin feshedilmesi ve işin eksik tamamlanması nedeniyle borçlu olunmadığına dair karar incelemesi.

Özet: Davacı kurum, yüklenici firma ile yaptığı sözleşmenin eksik işler nedeniyle feshedilmesi sonucu doğmamış hakedişlerin davalı şirkete temlik edilmesine rağmen davalı tarafından başlatılan icra takibine karşı menfi tespit davası açarak borçlu olmadığını kanıtlamış ve ilk derece mahkemesi, temlik konusu alacakların dayanağı olan işlerin tamamlanmadığı için hiç doğmadığını tespit ederek davanın kabulüne ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmetmiştir.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ağrı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince ayrı ayrı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili kurum aleyhinde davalı tarafından başlatılan Ağrı İcra Müdürlüğü'nün ████████ Esas sayılı dosyasında tebliğatın hatalı birime gönderilmesi nedeniyle itiraz edilmediğini, ancak takibin usule aykırı olup, alacağın hukuki dayanağının bulunmadığını, takip mesnedi 29.09.2020 tarihli faturanın muhatabı ... Şirketi olup müvekkili ile ilgisi bulunmamasına rağmen kurum hakkında icra takibi başlatılmasının kötüniyetli olduğunu, takip mesnedi 04.05.2020 tarihli alacağın devrine dair temlikname sunulmuş ise de müvekkilinin temlik borçlusu ile akdedilen 25.04.2018 tarihli sözleşmeyi haklı nedenlerle 28.10.2020 tarihinde feshederek yükleniciye bildirdiğini, yükleniciye en son 6 no.lu hakediş düzenlendiğini ve sonrasında müvekkilinden bir alacağı kalmadığını, takip konusu temliknamede ise 7., 8. ve 9. hakediş alacakları temlik edilmiş olmakla birlikte sözleşme feshedildiğinden ilgili hakedişlerin yapılmadığını, yüklenicinin muhtemel hakkını temlik etmiş olmakla birlikte edimini yerine getirmediğinden temliğin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, doğmamış alacağın mevcut gibi gösterilerek takip açılmasının kötüniyetli olduğunu, belirtilen nedenlerle müvekkili kurumun borçlu olmadığının tespiti ile davalının %20'den aşağı olmayacak şekilde kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesin talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, takibe itiraz edilmemesine rağmen dava açılmasının kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin davacı kurumun yüklenicisi olan ... İnşaat'ın ... İlçe Jandarma Komutanlığı Hizmet binası ve tesislerinin yapımı işinin bir kısmını tamamlamak üzere yüklenicinin davacı kurum nezdindeki alacaklarını 04.05.2020 tarihli temlik sözleşmesi ile devraldığını, sözleşmenin işin tamamlanmadığından bahisle feshedildiği beyan etmekle birlikte, müvekkilinin temlik tarihi itibariyle aldığı işleri bitirdiğini, feshin müvekkilinin alacağının doğumundan sonra olduğunu ve davacıya temliğin tebliğine rağmen feshin müvekkiline bildirilmediğini, menfi tespit davalarında ispat yükü takip alacaklısında olmakla birlikte davacı alacağın hiç doğmadığını iddia etmeyip sona erdiğini ve takip yapılamayacağını iddia ettiğinden ispat yükünün davacıda olduğunu, takibi sürüncemede bırakmak amacıyla dava açtığından davacının kötüniyetli olduğunu beyanla, davanın reddine ve davacının alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyası ve ekindeki ihale dosyasının incelenmesi neticesinde davacı ile davadışı ... şirketi arasındaki sözleşmenin eksik iş sebebi ile 26.10.2020 tarihinde feshedildiği, yerleşik Yargıtay İçtihatları doğrultusunda eksik işlerin varlığı teslim tutanağı ile belirlenmiş ise iş sahibinin eksik işlerin varlığını yazılı delil olan bu tutanak ile ispatlamış olacağından sonrasında eksik işlerin tamamladığını yüklenicinin ispatlaması gerektiği, davacı İdare tarafından tutulan durum raporlarına davalı ve yüklenici firma tarafından itiraz edilmediği, davalı taraf eksik işlerin kendisi tarafından tamamlandığını iddia etmiş ise de bu iddiasını delil tespiti veya yazılı bir delil ile ispatlamak zorunda olup, davalı tarafça işin bitirildiğine ilişkin dosya içerisinde mevcut yazılı bir delil bulunmadığından ve bilirkişi raporu ile "Karakol Binasına 525.905,83 TL (%82), Nizamiye Binasına 23.612,45 (%39) tutar ve fiziki gerçekleşme oranlarında tamamlanmış ve idare tarafından bu iş kalemleri açısından yüklenici firmaya ödemenin yapıldığı" hususunun tespit edildiği, dolayısı ile 26.10.2020 tarihinde sözleşmenin feshedildiği anlaşılmakla davacı ...'nin, Ağrı İcra Müdürlüğü'nün ████████ Esas sayılı dava dosyasında davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine dair karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile, davacı ...'nin, Ağrı İcra Müdürlüğü'nün ████████ Esas sayılı dava dosyasında davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine ve asıl alacağın %20'si oranına tekabül eden 230.000,00 TL kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı yüklenici ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti'nin 04.05.2020 tarihinde dava konusu iş dolayısıyla alacağı 7, 8 ve 9. hakedişlerin bir kısmını davalı şirkete temlik ettiği, sözleşmenin fesih tarihine kadar 6 adet hakediş kesilerek ödemesi yapıldığı, 7. hakedişin fesih kesin hesap hakedişi olarak yapıldığı ve bu hakedişte yapılan imalât bulunmadığının belirtildiği, temliknamede 7, 8, 9 numaralı hakedişlerin temlik edildiği ve 7, 8, 9 numaralı hakedişlerde imalât bulunmadığı, dolayısıyla davalı şirketin temlike konu alacağı bulunmadığı, bu nedene mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, ancak davacının takipte haksız olduğu kabul edilse dahi kötüniyetli olduğu kanıtlanmadığından koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddi yerine kabulü de usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile davacı ...'nin, Ağrı İcra Müdürlüğü'nün ████████ Esas sayılı dava dosyasında davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine ve davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde, İİK'nın 72. madde gereği müvekkili kurum lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, müvekkili kurumun takibe konu 29.09.2020 tarihli faturanın muhatabı ve borçlusu olmamasına rağmen davalının kötüniyetli olarak müvekkili hakkında takip açtığını beyan etmektedir.

2-Davalı vekili temyizinde, müvekkilinin temlik aldığı işi bitirdiğinin sabit olduğunu, müvekkilinin fesihten haberi olmaksızın karakol binasına ait işleri yapmaya devam ettiğini, hakediş zamanı gelmeden işleri bitirdiğini, asıl yüklenici ile uyuşmazlığa düşülmüş olsa dahi ortada sebepsiz zenginleşme bulunduğunu, müvekkili tarafından yapılmamış olması halinde davacının bu işleri ihale açarak yapmak zorunda kalacağını, müvekkilinin yapacağı işler için 7, 8 ve 9. hakediş alacakları temlik edilerek davacıya bildirilmesine rağmen sözleşmenin feshinin müvekkiline bildirilmediğini, kararların gerekçeli olması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın temlikine dayalı icra takibine yönelik menfi tespit istemine ilişkindir.

Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.04.2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.