Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kiralık araçta meydana gelen yangın hasarının KABİS kaydı eksikliği nedeniyle kasko teminatı dışında kalmasına ilişkin tazminat davası gerekçeli kararı.
Özet: Kaskolu aracının kiralanmasının ardından çıkan yangın hasarının, sigorta şirketince Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS) kaydının geç yapıldığı gerekçesiyle teminat dışı bırakılması üzerine açılan tazminat davasında, davacı, kiralama saatinden sadece dakikalar sonra sistemde meydana gelen bir aksaklık nedeniyle KABİS kaydının geciktiğini, hasarın bu gecikmeden bağımsız olduğunu ve hakkaniyet gereği kasko kapsamında karşılanması gerektiğini ileri sürerek maddi ve munzam zararlarının tahsilini talep ederken, davalı sigorta şirketi ise poliçe hükümlerine göre KABİS kaydının zorunlu olduğunu ve ihlal edildiğini savunmaktadır.
T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINAYARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████...............................................DAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... plakalı aracın sahibi olduğunu ve davacıya ait aracın 25.....90 numarası ile 07.04.2023 / 07.03.2024 tarihleri arasında davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından KASKO sigortası örtüsüne alındığını, müvekkiline ait aracın 20.05.2023 tarihinde kiralandığını ve sürücüsü yola çıktıktan sonra KABİS kaybının yapılmış olduğunu ve araç sürücüsünün S.......llesi 1610 Sokak üzerinde seyir halindeyken motor bölümü kısmının yanması neticesinde hasarın meydana geldiğini, sürücü tarafından itfaiyenin arandığı ve itfaiye tarafından 36...........55.█████████ sayılı Yangın Raporunun düzenlenmiş olduğunu, davalı sigorta şirketince başvurunun “söz konusu hasar dosyasında Kabis kaydı bulunması zorunluluğu ihlal edildiğinden dolayı hasarın teminat dışı kaldığı belirtilmiştir.” gerekçesiyle tamamen soyut ve haksız, sözde bir gerekçeyle reddedildiğini, davalı sigorta şirketinin hukuki sorumluluğundan kaçmak için hareket ettiğini, davacı tarafından 21.06.2023 tarihinde yapılan başvuru evrakı incelendiğinde davacı şirketin hasar tarihi olan 20.05.2023 tarihinde saat 10:00 da aracı kiraya verdiği ve aynı anda “r..............m” üzerinden sisteme giriş yapıldığının belirtildiği, söz konusu sitenin Otomatik olarak KABIS kaydı ile senkronize olduğu için kiralama bilgisinin otomatik olarak bu sisteme girecekken sistemde meydana gelen hata nedeniyle kiralama saatinde kayıt işlemi yapılmasa da saat 10:30 da KABIS sisteminde kiralama bilgisi girişinin yapıldığının görüldüğünü, KABIS kaydının olmaması nedeniyle hasar bedelinin karşılanmayacağı bildirilmiş olsa da söz konusu gerekçenin hakkaniyete aykırılık taşıdığını, ayrıca davacının aracı kiraya verirken kiraya verdiği müşterisi ile birlikte aracın iç ve dış taraflarının videoya çekilmiş olduğunu, ayrıca meydana gelen hasarın 10:30 da olduğunu ve KABIS sisteminde de sadece 1 dakika fark olduğunun görüldüğünü, aradaki bu farkın da KABİS sistemindeki aksaklıktan kaynaklandığını, rizikonun teminat dışında kaldığı hususunun davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmasının gerektiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin 28.11.2023 tarihinde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 20.nci maddesi ve Sigorta ve Reasurans ile Emeklilik Şirketleri'nin Mali Bünyelerine İlişkin Yönetmelik'in 13.ncü maddesi kapsamında Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından mali bünye zafiyeti nedeniyle tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin kaldırılmış olduğunu, mezkur karar çerçevesinde şirketin sigorta portföyünün idaresinin ... Hesabı'na (Hesap) bırakılmış olunduğunu, dolayısıyla taleplerinin aynı zamanda davalı ... Hesabına da yöneltilmekte olduğunu, davacının hasar sebebiyle ve hasarın karşılanmaması sebebiyle munzam zarara da uğradığının sabit olduğunu, uzman bilirkişi tarafından munzam zararın hesaplanmasının gerektiğini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 25.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 50,00 TL hasar bedeli ve 50,00 TL munzam zarar bedeli olmak üzere şimdilik 100,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının kiralanan araçlara ilişkin olarak kiralayanın hem aracı kiralayan şahsın kişisel bilgilerini hem de aracın bilgilerini kiraya verme tarihinde dijital ortamda Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesini sağlayan bir sistem olan Kabis (Kiralık Araç Bildirim Sistemi)'e yasal zorunluluk olarak bildirim yapmasının gerektiğini, bu hususun poliçenin 3. sayfasının 7. paragrafında; “Kiralama sözleşmesinin ve KABİS kaydının bulunması zorunludur. Aksi halde meydana gelen hasarlar teminat haricidir. Kiralık araç bildirim sistemi (AKBİS); hem aracı kiralayan kişinin kişisel bilgilerinin hem de aracın bilgilerinin dijital ortamda Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesini sağlayan bir sistemdir” olarak düzenlendiğini, ancak davacı tarafından aracın hasar tarihinde kiralandığını ispata yarar Kabis kaydının sunulmadığını, davacının “....com” üzerinden sisteme giriş yapıldığını, Kabis sistemi aksaklığından sistemi kayıt yapılamadığını iddia ettiği, halbuki Kabis girişinin https://a................... resmi internet sitesi üzerinden yapılmakta olduğunu, taraflarınca alınan ekspertiz raporunda aracın Kabis belgesi incelendiğinde 20.05.2023 tarihinde saat 10:35 de kayıt girildiğinin görüldüğünü, ekli beyanda hasarın 11:00 da meydana geldiği beyan edilse de ekli İtfaiyee Raporunda da görüleceği üzere saatin 10:31 olduğunun anlaşıldığını, Kabis kaydının 10:35'de sunulduğunu, Kabis kaydının olaydan sonra yapıldığı tespit edilmiş olmakla, teminat kapsamı dışında kalan taleplerin reddine karar verilmesi gerektiğini, poliçenin genişletilmiş Kasko paket uzun süreli kiralık sigorta poliçesi olup, davacı tarafından davalı şirkete aracın hasarlandığı tarihte uzun süre kiralandığına ilişkin kira sözleşmesi dahil herhangi bir belge sunulmadığını, meydana geldiği iddia edilen zararın poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, kira sözleşmesinde kiralı olarak görülen kişi ile, hasar anında aracın sürücüsü olduğu beyan edilen kişilerin farklı kişiler olduğunu, bu sebeple de talebin teminat dışında olduğunu, aksi kanaatte ise muafiyet tutarının dikkate alınmamasının gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte, hasar miktarının Kasko Sigortası Genel Şartlarına ve Poliçe Özel Şartlarına uygun olarak belirlenmesi gerektiğini, aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin dikkate alınarak onarım maliyetinin ekonomik olmadığı tespit edildiğinde, pert işleminin uygulanmasının gerektiğini, buna göre kaza tarihindeki rayiç değerin belirlenmesi, hasarlı halinin (SOVTAJ) değeri düşülerek, kalan tutar üzerinden pert alacağının hesaplanması gerektiğini, davacının munzam zarar talebinin ise haksız ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.Davalı ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi ile ... Hesabı Yönetmeliği 9/1-ç bendi gereğince, sigorta şirketlerinin mali bünye zafiyeti nedeniyle sürekli olarak bütün branşlardaki ruhsatlarının iptal edilmesi halinde kapsamda bulunan sigorta branşlarına ait tazminatların mevzuata uygun olması ve Genel Şartlarda öngörülen koşulları taşıması halinde ... Hesabı tarafından ödeneceğini, tüzel kişiliği bulunan ... Sigorta A.Ş.'nin dava ve taraf ehliyetine de haiz olduğundan, ayrıca ... Hesabı nezdinde herhangi bir teminat, mal, hak ve alacağı bulunmadığından ... Hesabı'na karşı yapılan işbu davanın husumet nedeniyle esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, Sigortacılık Kanunu (“SK”) md.20 uyarınca Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (“SEDDK”) tarafından, ... Sigorta A.Ş.'nin; Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurulu'nun 27.11.2023 tarihli ve S11 sayılı kararı ile bütün branşlarda yeni sigorta sözleşme akdetme ve temdit yetkisi kaldırılmış, şirketin yönetim kurulu görevde yerine yeni yönetim kurulu üyeleri atanmış ve sigorta portföyü ... Hesabı'na bırakıldığını, bu hususa ilişkin SEDDK'nin 28.11.2023 tarihli Basın Duyurusu hale ... Sigorta A.Ş.'nin internet sitesinde yayımlandığını, tüm bu sebeplerle, tüzel kişiliği bulunan ... Sigorta A.Ş. dava ve taraf ehliyetini haiz olduğundan, ayrıca Müvekkil ... Hesabı nezdinde herhangi bir teminat, mal, hak ve alacağı bulunmadığından Müvekkil ... Hesabı'na karşı yapılan işbu davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla ancak kanunda belirtilen sayılı hallerde ... Hesabı'nın sorumluluğu tartışılabilecek olup dava konusu olay bu hallerden biri olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:Eldeki dava, trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasarın kasko poliçesi kapsamında ödenmemesinden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkiline ait ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, bahsi geçen aracın seyir halinde iken motorunun yandığını, meydana gelen hasar nedeniyle davalı sigorta şirketine ihbarda bulunulduğunu ancak davalı sigorta şirketi tarafından kabis kaydı yapılmadığından bahisle hasarın karşılanmadığını belirterek hasar tazminatı ve munzam zarar talepli eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalılarca yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Davalı ... Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle, ... Sigorta'nın tüzel kişiliğinin devam ettiğini belirterek davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta vekili ise cevap dilekçesinde özetle, dava konusu kazanın gerçekleştiği anda kabis kaydının bulunmadığını, bu nedenle meydana gelen hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Bu itibarla, eldeki davanın maddi tazminat istemine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun, davalı ... Sigorta tarafından genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı davacının maliki olduğu ... plakalı aracın seyir halinde motorunun yanması nedeniyle oluşan hasar bedelinin davalılardan talep edilip edilemeyeceği, edilebilecekse hasar miktarının ne kadar olduğu, davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplandığı tespit edilmiştir. Taraflar arasında geçerli genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin incelenmesinden, dava konusu trafik kazasına karışan davacıya ait ... plakalı aracın █████/2023-█████/2024 tarihlerini kapsar şekilde davalı sigorta şirketi nezdinde sigorta örtüsüne alındığı, kazanın █████/2023 tarihinde poliçe vadesinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.Bilindiği üzere, 6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı yasanın 1409. maddesinde sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir. Taraflar arasındaki kasko sigorta poliçesinde sigortalı araca ilişkin kiralama sözleşmesi ve kabis kaydının bulunmasının zorunlu olduğu, aksi halde meydana gelen hasarın teminat harici olacağı, kiralık araç bildirim sisteminin hem aracı kiralayan kişinin kişisel bilgilerinin hem de aracın bilgilerinin dijital ortamda emniyet genel müdürlüğüne bildirilmesini sağlayan bir sistem olduğu hükme bağlanmıştır.Mahkememizce Emniyet Genel Müdürlüğü Kiralık Araç Bildirim Sistemi'ne (KABİS) müzekkere yazılmış ve ... plakalı aracın kaza tarihi olan █████/2023 tarihini kapsar şekilde kaydının olup olmadığı, KABİS sistemi kapsamında kiralayan olarak sisteme bildirim yapılıp yapılmadığı hususu sorulmuştur. Gelen müzekkere cevabından kazaya karışan ... plakalı aracın KABİS kaydının 10:35 itibarıyla yapıldığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte Mahkememizce davacı vekiline kaza tarihi itibariyle (█████/2023) ... plakalı aracın kiralanmasına ilişkin varsa kira sözleşmesini ve ilgili tüm belgeleri dosyaya sunmak üzere süre verilmiş ve davacı vekilince ilgili belgeler dosyaya sunulmuştur.Bu tespitler çerçevesinde Mahkememizce re'sen seçilen makina bilirkişisi ile nitelikli hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine dosyanın tevdi edilmiş ve belirlenen uyuşmazlık konusu da dikkate alınarak, dosya içerisinde mevcut yangın raporu, ekspertiz raporu, kasko poliçesi ve tüm deliller irdelenmek sureti ile davacının ileri sürdüğü zarar kalemlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmişse tutarı yönlerinde, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli rapor düzenlenmesi istenilmiştir. Tüm bu açıklamalar uyarınca, davacı yanın kasko sigortalı aracın kiralık araç olduğunu, kiralayan kişinin kullanımı sırasında aracın motorunda yangın meydana geldiğini, sigortalı araçta meydana gelen hasarın davalı tarafından karşılanmadığını iddia ettiği, davalı yanın ise sigortalı aracın KABİS kaydının bulunmaması nedeniyle hasarın teminat kapsamında bulunmadığını savunduğunun görüldüğü, bu kapsamda davacıya ait davalı nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigorta örtüsüne alınan ... plakalı aracın motorunda █████/2023 tarihinde seyir halindeyken yangın meydana geldiği, dosya içeriğinden ... plakalı aracın yangının meydana geldiği █████/2023 tarihinde saat 10:00'da dava dışı ...a kiralandığının görüldüğü, olay yerine intikal eden itfaiye görevlilerince tanzim edilen rapora göre, yangının saat 10:31'de gerçekleştiği ve aracın o esnada dava dışı ... sevk ve idaresinde bulunduğunun tespit edildiği, Emniyet Genel Müdürlüğü Kiralık Araç Bildirim Sistemi'nden gelen cevabi yazıdan aracın KABİS kaydının 10:35 itibarıyla yapıldığının anlaşıldığı, dolayısıyla KABİS kaydının kazadan sonra yapıldığının açıkça görüldüğü, taraflar arasındaki kasko sigorta poliçesinde sigortalı araca ilişkin kiralama sözleşmesi ve kabis kaydının bulunmasının zorunlu olduğu, aksi halde meydana gelen hasarın teminat harici olacağı, kiralık araç bildirim sisteminin hem aracı kiralayan kişinin kişisel bilgilerinin hem de aracın bilgilerinin dijital ortamda emniyet genel müdürlüğüne bildirilmesini sağlayan bir sistem olduğunun hükme bağlandığı, TTK'nın 1423/2. maddesinde, aydınlatma açıklamasının verilmemesi halinde sigorta ettirenin sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etmemişse sözleşmenin poliçede yazılı şartlarla yapılmış olduğu hükme bağlandığı, somut olayda da davacı sigortalı kasko sigorta poliçesinin yapılmasına 14 içinde itiraz ettiğini ileri sürmediği gibi, bu yönde bir iddiada da bulunmadığından sözleşmenin poliçede yazılı kabis şartıyla birlikte yapıldığının kabulünün gerekeceği, davalı ... Sigorta tarafından aşamalarda anılan hüküm kapsamında kasko sigortalı aracın KABİS kaydı bulunmadığından davacı zararının kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığını savunduğu, gerçekten de, davacının araç kira sözleşmesi ile kiraladığı ... plakalı aracının kazaya karıştığı, anılan kiralama işlemine ilişkin olarak davacı tarafından kira sözleşmesinden sonra, kazadan evvel olacak şekilde KABİS kaydının oluşturulmadığı, taraflar arasında geçerli kasko sigorta poliçesi uyarınca KABİS kaydı oluşturulmayan araçta meydana gelen hasarın kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunmadığının kararlaştırıldığı, bu nedenle davalının davacının hasarından sorumlu olmadığı kanaatine varılarak davalılardan ... Sigorta yönünden açılan davanın esastan reddine karar vermek gerekmiştir. Davalılardan ... Hesabı yönünden yapılan değerlendirmede ise, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin tüm branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisinin ileri düzeyde mali bünye zaafiyeti nedeniyle █████/2023 tarihinde 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 20. maddesi kapsamında Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından kaldırılarak şirketin sigorta portföyünün idaresinin ... Hesabı’na bırakıldığı, akabinde tüm sigortacılık ruhsatlarının iptal edildiği, dolayısıyla davalı şirketin mali sıkıntıları nedeniyle ve hak sahiplerinin mağduriyetinin artmaması amacıyla yönetiminin ... Hesabı'na devredildiği, şirketin tüzel kişiliğinin halihazırda devam ettiği, bu nedenle davanın ... Hesabına yöneltilemeyeceği kanaatine varılmakla, bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davalılardan ... Hesabı yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,2-Davalılardan ... Sigorta yönünden açılan davanın esasatan REDDİNE, 3-Alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,5-Davalılardan ... Sigorta vekili kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 117.457,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARDAN ... SİGORTA VEKİLİNE VERİLMESİNE,6-Davalılardan ... Hesabı vekili kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALILARDAN ... HESABI VEKİLİNE VERİLMESİNE,7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE, 8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Dair, mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025...............