7343 sayılı Kanun ile değişik İİK 106 ve geçici 18. maddelerinin geçiş hükümleri ışığında, kanun öncesi hacizlerde satış avansı eksikliğinin haczi düşürüp düşürmediği ve sıra cetvelinin iptali talebinin temyiz incelemesi.
Özet: Bir alacaklının, taşınmaz satışından sonra düzenlenen sıra cetvelinde yer alan başka bir alacaklının haczinin, satış avansının eksik yatırılması nedeniyle düştüğü iddiasıyla sıra cetvelinin iptali talebiyle başlayan bu hukuki süreçte; ilk derece mahkemesi, İcra İflas Kanununun geçici 18. maddesindeki bir yıllık sürede satış giderlerinin tamamının yatırılmaması gerekçesiyle haczin düştüğüne hükmetmiş, buna karşılık bölge adliye mahkemesi, haczin yasal değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce konulması nedeniyle eski hükümlerin uygulanması gerektiği ve haczin geçerli olduğu kararıyla şikayeti reddetmiştir; dosya, 7343 sayılı Kanun ile İİKda yapılan değişikliklerin haciz düşmesi ve satış avansı yatırma yükümlülüklerine ilişkin geçiş hükümlerinin yorumlanması uyuşmazlığını içermektedir.
MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : ███████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Bodrum 2. İcra Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. ŞİKAYETŞikayetçi vekili dilekçesinde; Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyası ile borçlu ...'a ait ... İlçesi, ... Mahallesi, 2 55... parselde kayıtlı taşınmazın satışı sonrası ihale bedeli tüm alacaklıların alacağını ödemeye yetmemesi nedeniyle sıra cetveli düzenlendiğini, müvekkilinin sıra cetvelinin ikinci sırasında yer aldığını, 16.07.2024 tarihli yazı ile satış avansının süresi içinde tamamlanmaması nedeni haczin düştüğü bildirilmesine rağmen borçlunun başkaca taşınmazı hakkında satış işlemleri sonrası yeniden 100. madde bilgisi istenildiğini, bu kez 03.09.2024 tarihli yazıda haczin devam ettiği bildirildiği, Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasının 03.09.2024 tarihli 100. madde cevabı ve düzenlenen sıra cetvelinin hatalı olduğunu belirterek 10.10.2024 tarihli sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPŞikayet olunan vekili cevap dilekçesinde; süresi içerisinde satış talep edilerek avansın dosyaya yatırıldığından hacizlerinin düşmediğini, İİK'da süresinde yatırılan eksik satış avansı halinde haczin düşeceğine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yer almadığını savunarak şikayetin reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İcra İflas Kanun'un Geçici 18. maddesinde düzenlenen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılması için belirlenen bir yıllık sürenin Muğla ilinde 02.01.2023 tarihi itibari ile başladığı, tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tarifede belirlenen giderin yatırılmadığı, sıra cetvelinin hazırlandığı tarih itibariyle şikayete konu Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasından konulan haczin geçerliliğini yitirdiği gerekçesiyle, şikayetin kabulü ile Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasında tanzim edilen 10.10.2024 tarihli sıra cetvelinin iptaline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayet olunan vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile şikayet olunanın haciz tarihinden itibaren, yasal süre içerisinde 25.05.2018 tarihinde 12.000,00 TL tutarında satış avansı yatırarak bedeli paylaşıma konu taşınmazın satışını talep ettiği, şikayetçinin kesin haciz tarihinin yasal değişikliğin yapıldığı 24.11.2021 tarihinden önce olduğu, geçiş tarihinden önce haczedilen mallarla ilgili tarife hükümlerinin uygulanması ve satış giderlerinin peşin olarak yatırılması zorunluluğunun bulunmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına yeniden esas hakkında hüküm kurularak şikayetin reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriŞikayetçi vekili temyiz dilekçesinde; Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasından verilen 03.09.2024 tarihli cevabi yazıda şikayet olunanın hacizleri devam ettiği bildirilmiş ise de 16.07.2024 tarihli cevabi yazıda haczin düşmüş olduğu bildirildiği, şikayet olunan alacaklının Bodrum 1. İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı takip dosyasında satış avansı yatırmış ise de borçluya ait 7 adet taşınmaz olduğundan eksik olan satış avansının tamamlanmadığından hacizlerin düştüğünü beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve GerekçeŞikayet, sıra cetvelinin iptali istemine ilişkindir.1.İcra ve İflas Kanunu'nun 30.11.2021 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7343 sayılı Kanun ile değişik 106. maddesinde satış talebi için uygulanacak sürede değişiklik yapılarak aynı zamanda satış talebiyle birlikte satış giderlerinin yatırılması konusunda düzenlemeler yapılmıştır. Konuya ilişkin yasal düzenlemeler incelendiğinde;7343 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile değişik İİK'nın 106/3. maddesi "Satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunludur" düzenlemesini, 7343 sayılı Kanun'un 33. maddesi ile eklenen İİK'nın geçici 18/2-1 maddesi "Uygulamaya geçilen il ve ilçelerde, geçiş tarihinden sonra haczedilen mallar hakkında, bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilen 87, 1 06... uncu madde hükümleri uygulanır. Geçiş tarihinden önce haczedilen mallar hakkında ise değişikliklerden önceki hükümler ile ilga edilen hükümlerin uygulanmasına devam olunur" düzenlemesini, aynı maddenin üçüncü fıkrası "106 ncı madde uyarınca çıkarılacak tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde bu tarifenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde tarifede belirlenen giderlerin yatırılması zorunludur. Bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır" düzenlemesini,7343 sayılı Kanun'un 9. maddesi ile değişik İİK'nın 106/7. maddesi gereğince çıkarılan 08.03.2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarifenin “Geçiş hükümleri” kenar başlıklı geçici 1. maddesi “(1) Bu Tarife hükümleri;(a)Bakanlıkça resmî internet sitesinden elektronik satış uygulamasına geçileceği duyurulan il veya ilçelerde belirlenen tarihten sonra haczedilecek mallar hakkında,b)Ülke genelinde ise, İcra ve İflâs Kanunu Uyarınca Elektronik Ortamda Yapılacak Satışların Usulü Hakkında Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yılın sonunda haczedilecek mallar hakkında, uygulanır.(2)Bu Tarife hükümleri elektronik satış uygulamasına henüz geçilmeyen il veya ilçelerde uygulanmaz. Bu kapsamda bulunan mahallerdeki haczedilen mallarla ilgili tahsil edilmesi gereken giderler hakkında 2004 sayılı Kanunun 24.11.2021 tarihli ve 7343 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla yapılan değişikliklerden önceki hükümleri ve ilga edilen hükümleri uygulanır” düzenlemesini içermektedir.2. Tüm bu yasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, elektronik satış uygulamasına geçiş tarihinden önce haczedilen mallarla ilgili tarife hükümlerinin uygulanması ve satış giderlerinin peşin olarak yatırılması zorunluluğu bulunmamakta ise de Tarife'nin yürürlüğe girdiği 08.03.2022 tarihinden önce satış talep edilmiş olması hâlinde İİK'nın geçici madde 18/3 hükmü gereğince kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde Tarife'de belirlenen miktarın altında yatırılan giderlerin 08.03.2023 tarihine kadar tamamlanması zorunludur. İİK'nın geçici madde 18/3 hükmündeki bu süre kanun koyucu tarafından belirlenen kesin nitelikteki sürelerden olup giderlerin tamamlanması yönünde alacaklıya süre verileceğine ve muhtıra çıkartılacağına ilişkin bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. 3. Sonuç olarak, İİK'nın 7343 sayılı Kanun ile değişik 106. maddesinde düzenlenen satış giderlerinin uygulanmaya başlanması açısından o yerde elektronik satış uygulanmasına başlanmış olması ve malın haczedildiği tarihin tespit edilmesi gerekir (İİK geçici md. 18/2-1). Ancak satış giderlerinin esas olarak satış talebiyle birlikte yatırılması gerektiğinden Tarife’nin yürürlüğe girdiği tarihten önce satış talep edilmiş olmasına rağmen kıymet takdiri ile muhafaza ve satış giderlerinin tamamının yatırılmadığı hâllerde bu Tarife'nin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren (08.03.2022) bir yıl içinde tarifede belirlenen giderlerin yatırılması zorunlu olup bu süre içinde giderler peşin olarak yatırılmazsa satış talebi vaki olmamış sayılır (İİK geçici md. 18/3) (Hakan Pekcanıtez, Mine Akkan, 7343 Sayılı Kanunla İcra ve İflas Kanunu'nda Yapılan Değişikliklerin Zaman Bakımından Uygulanması, TBB Dergisi, Mayıs-Haziran 2022, S. 160, s.276). 4. Somut olayda genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu adına kayıtlı Muğla ili, Bodrum ilçesi, Bitez mahallesinde bulunan 255 ada, 2 parsel sayılı taşınmaza şikayet olunan alacaklı tarafından 21.06.2017 tarihinde haciz konulmuş ve alacaklı tarafından 25.05.2018 tarihinde satış talep edilerek 12.000,00 TL satış avansı yatırılmıştır. İİK'nın geçici madde 18/2 hükmü uyarınca T.C. Adalet Bakanlığı'nın resmî internet sitesinden yapılan duyuruda 7343 sayılı Kanun ile ilgili maddelerde yapılan değişikliklerin Muğla il ve ilçelerinde 02.01.2023 tarihi itibarıyla ilanı yapılacak artırmalar hakkında uygulanacağı belirlenmiştir. Muğla ili, Bodrum ilçesi, Bitez Mahallesinde bulunan 255 ada, 2 parsel sayılı taşınmaz 06.06.2024 tarihinde satılarak tapuda devredilmiştir.5. Bu durumda somut olayda tarifenin yürürlük tarihinden önce satış talep edilmiş olmakla İİK'nın geçici madde 18/3 hükmü uyarınca tarifenin yürürlük tarihi olan 02.01.2023 tarihinden itibaren bir yıl içinde (02.01.2024 tarihine kadar) tarifede belirlenen miktarın altında kalan satış avansının tamamlanması zorunlu olup geçiş süresi dolduktan sonra da İİK'nın geçici madde 18/3 hükmünde giderlerin tamamlanması yönünde alacaklıya süre verileceğine ve muhtıra çıkartılacağına ilişkin bir yasal düzenleme bulunmadığından satış talebinin vaki olmamış sayılacağı kabul edilmelidir. Dolayısıyla şikâyetçi vekilinin 21.06.2017 tarihli haczin kaldırılmasına yönelik şikâyetinin kabulüne karar verilmesi gerekirken şikayetin reddi hatalı olup, kararın bozulması gerekmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.