ankara 14. asliye ticaret mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan, ayıplı iş ve fazla avans iadesi talepli istirdat davasında yetki, zamanaşımı ve hukuki yarar itirazları.

Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan, ayıplı iş ve fazla avans iadesi talepli istirdat davasında yetki, zamanaşımı ve hukuki yarar itirazları.

Özet: Bir eser sözleşmesinden doğan istirdat davasında, davacı, davalı yükleniciye havuz yalıtım işi için avans olarak ödediği toplam 1.060.000 TLnin iadesini talep etmekte; bu talebini, önceki bir itirazın iptali davasında mahkemenin, yapılan işin ayıplı olduğuna ve davacının davalıya borcu kalmadığına karar vermesine dayandırmaktadır. Davalı ise davaya yetkisizlik, zamanaşımı, davacının hukuki menfaatinin bulunmadığı ve önceki davanın henüz temyiz aşamasında olduğu gerekçeleriyle itiraz ederek davanın reddini istemektedir.

T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T.C.

ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA "

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2025

Mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacı müvekkili ile davalı arasında "..." imzalandığını, davalının sözleşmeye konu işe sözleşmede belirtilen şartlar ve sürede bitirip davacıya teslim etmeyi taahhüt ettiğini, İş ... sınırları içinde bulunan ..., ... ve ... ait havuzlar için yapılacak ... esaslı izolasyon ve yalıtım işi olduğunu ve işin bedeli dikey ve yatay uygulamalar dahil m2 başına 14,50 Euro + KDV'dir olduğunu, sözleşmenin imzalanmasından sonra davacı müvekkili tarafından davalıya işin yürütülmesi amacıyla avans ödemesinde bulunmuş olduğunu. Bu ödemelerin:

28.10.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 250.000,00.TL

10.10.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 30.000,00.TL

20.11.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 170.000,00.TL

26.11.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 30.000,00.TL

30.11.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 150.000,00.TL

13.12.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 190.000,00.TL

27.12.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 200.000,00.TL

31.12.2018 tarihinde o günkü Euro döviz kuru üzerinden avans olarak, 40.000,00.TL

olmak üzere toplam; 1.060.000,00.TL avans olarak davalıya ödemede bulunulmuş olduğunu. Davalı tarafın sözleşmeden kaynaklı olarak ... sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi yapmış, bu takibe davacının itiraz etmesi üzerine davalı yüklenicinin açtığı ... Esas sayılı itirazın iptali davası açıldığını, mahkemenin █████/2021 tarihli gerekçeli kararında, yapılan yüzey patlamalarının ayıplı olup, davalı tarafından yapılan ödemeler dikkate alındığında, davacının takip tarihi itibariyle her hangi bir alacağı kalmadığı anlaşılmak ile davanın reddine karar verildiğini, davalının imal ettiği 5.000.m2 lik iş ayıp olduğunu, davalının davacıdan hiçbir alacağının olmadığını, davalı avans olarak tahsil ettiği toplam 1.060.000,00.TL nin tahsil ettiği tarihler itibarıyla Euro karşılığını iade etmesi gerektiğini, euro olarak taleplerinin kabul edilmemesi halinde, Türk Lirası olarak tahsil edilen miktarın iadesine karar verilmesi talep ettiklerini, arabuluculuğa başvuru yapıldığını ancak bir sonuç alamadıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; 1.000,00.EURO alacağın, ödemenin yapıldığı 28.10.2018 tarihinden itibaren devlet bankalarınca Euro üzerinden açılmış bir yıllık vadeli mevduata uygulanan en yüksek faizle birlikte davalıdan tahsilini, Euro olarak tahsil taleplerinin kabul edilmemesi halinde, 21.028,90.TL alacağın, ödemenin yapıldığı 28.10.2018 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleriyle dava vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Dava nedensiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak davası olması nedeniyle şirketin merkezinin bulunduğu yer olan ...Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle yetki itirazlarının kabulüne karar verilmesini,... Esas sayılı dosyasındaki bilirkişi raporunun tebliği ile birlikte davacının olayı öğrenme tarihinin 26.01.2021 olması nedeniyle davanın en geç 2 yıl hak düşürücü süre olan 25.01.2023 tarihinde açılması gerekir iken 04.04.2023 tarihinde açılmış olması nedeniyle zaman aşımı itirazları nedeniyle davanın reddine karar verilmesi talep ettiklerini, davacı tarafın bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden fazlasıyla hak ediş raporlarına istinaden ... alınan para tahsil etmiş olduğunu. Dolayısı ile davacın bu olaydan dolayı bedellerinin tamamını belediyeden tahsil etmiş olması sebebiyle bir hangi bir zarar ve kaybı söz konusu olmadığını. Davacı şirketin sözleşme gereği belediyeden hak edişlerin bedellerinin ödenmiş olduğunu. Davacı tarafın müvekkili şirkete fazla ödeme yaptığından bahisle açtığı bu dava sonunda bir bedelin ödenmesi söz konusu olur ise aynı iş nedeniyle mükerrer tahsilat söz konusu olacak olup, bu haliyle asıl Nedensiz Zenginleşen davacının olacağını, ... Esas sayılı dosyasının ... Dairesinde temyiz incelemesinde bulunduğunu, bu davanın henüz kesinleşmediğini. Bu dava yönünden bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini. İlgili dosyada alınan bilirkişi raporunun yanlı, yanlış, gerekçelere aykırı olarak düzenlendiğini, tüm itirazlarına göre yeni bir rapor alınmadığını, davanın her türlü hukuki yarardan uzak ve haksız olarak açılış olması nedeniyle reddine karar verilmesini gerektiğini, savunmuştur.

Mahkememizin tensip ara kararı ile ...Esas sayılı dosyasının UYAP üzerinden tem belgelerinin istenilmesine, ... Esas sayılı dosyasının fiziki olarak gönderilmesinin istenilmesine, dosya kanun yolu incelemesi için İstinaf veya Yargıtay'da ise kesinleşmemiş karar ile birlikte alınan raporlar da dahil olmak üzere tüm evrakların UYAP üzerinden gönderilmesinin istenilmesi istenilmiş gelen yazı ve belgeler dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizin öninceleme duruşmasında verilen ara karar ile Her ne kadar davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde yetki, zamaaşımı, hukuki yarar ve bekletici meseleye ilişkin defi ve itirazlarda bulunmuş ise de davanın konusu alacak olup, para alacağına ilişkin olup, ayrıca eser sözleşmesine konu eser ...'da bulunduğundan HMK ve TBK. 89. Md. Göre davalı v ekilinin yetki itirazının reddine, eser sözleşmesi yönünden ise eserin tesliminden veya kabulünden itibaren 5 yıllık zaman aşımı süresi olup, bu süre dolmadığından zamanaşımı definin reddine, diğer hukuki yarar yönünden yapmış olduğu itirazda şartlar bulunmadığından REDDİNE, karar verilmiştir.

Davacı vekilinin bekletici mesele yapılmasını istediği ... Esas sayıılı dosyası ... 'da olduğu anlaşıldığından dosyalar arasında bağlantı bulunduğundan belirtilen dosyanın bekletici mesele yapılmış olup ... Esas sayılı dosyası Yargıtay denetiminden geçerek kesinleytiği tespit edilmiştir.

Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya İnşaat mühendisi ..., Borçlar Hukuku Öğretim üyesi... ve Kimya Mühendisi ...'dan oluşan heyete tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda, Açıklamalar doğrultusunda, hukuki yorum ve takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; Davacı İş Sahibi ... Firması ile, davalı ... Firması arasında ... Sistemleri Sözleşmesinin akdedildiği; Sözleşme kapsamında davacı iş sahibi tarafından davalı yükleniciye avans olarak toplam 1.060.000,00 TL ödeme yapıldığı; Taraflar arasındaki sözleşmenin fişler tamamlanmadan fehedildiğini; bu nedenle davalı yüklenicinin; davacı iş sahibine karşı; "30.01.2019 tarihli toplam alacak" hukuki sebebine dayalı olarak ...Esas sayılı takip dosyası ile toplam 1.445.179,53 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı; itiraz üzerine duran takibin devamı için yüklenici tarafından ... Mahkemesinde açılsn itirazın iptali davasının reddediliği; Bu aşamadan sonra davacı iş sahibi ... Firmasının davalı ... Firmasına karşı işbu davayı açarak avans ve imalat bedeli olarak ödediği 1.060.000,00 TL'nin iadesini talep ettiği; Davacı iş sahibi tarafından davalıya avans adı altında imalat bedeli olarak ödenen 1.060.000,00 TL'nin iadesinin söz konusu olabilmesi için; davalı yüklenici tarafından hiçbir imalatın yapılmamış veya ayıplı imalat nedeniyle davacı iş sahibinin ayıptan doğan haklarını kullanmış olması gerektiği; Davalı yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalat tutarının 516.722,00 TL (KDV dahil) olduğu, ancak farklı tarihlerde farklı Mahkemeler tarafından bilirkişilerce mahallinde yapılan incelemelerde imalatların ayıplı olduğunun tespit edildiği, Bu nedenle davacının ödediğini iddia ettiği 1.060.000,00 TL avans bedelinin idaesini talep edip etmeyeceği konusundaki takdir yetkisinin de Sayın Mahkemeye ait olacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

Bilirkişi heyetinin raporuna itiraz üzerine İnşaat mühendisi ..., Borçlar Mevzuatında Uzman Öğretim üyesi ... ve Kimya Mühendisi ...'dan oluşan heyet tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli ek-1 raporda: Davalı tarafından kök rapora yapılan itirazların, kesinleşen ...Mahkemesinin 20.10.2021 tarih ve ...sayılı kararında zaten kesinleşen vakıalara ilişkin olduğu; Davalı tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen imalat miktarının, kesinleşen Mahkeme kararına göre 5000 m² olduğu, bunun karşılığının KDV dahil 516.722,00 TL olduğu, davacı tarafından davalıya 1.060.000 TL avans ödemesi yapıldığı; Davalıya 1.060.000,00 TL avans bedeli ödenmesine rağmen davalı tarafından gerçekleştirilen imalat bedelinin 516.722,00 TL (KDV dahil) olduğu, dolayısıyla avans bedelinden fazladan kalan (1.060.000 - 516.722 = 543.278 TL) 543.278 TL (KDV Dahil) bakiyenin kaldığı; Dava konusu imalatlara ilişkin değişik tarihlerde yapılan delil tespitlerinde, davalı tarafından gerçekleştirilen imalatların ayıplı olduğu tespit edilmekle birlikte, bunu net miktarı ve ayıplı imalat bedelinin tam olarak tespit edilemediği;Dava dosyasında ayıp ihbarı ve ayıptan doğan seçimlik hakların kullanıldığına ilişkin somut bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı; İşbu davada ise davacının, yapmış olduğu toplam 1.060.000 TL avans ödemesinin, tamamının iadesini talep ettiği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememizin ara kararı ile İnşaat mühendisi ..., Borçlar Mevzuatında uzman öğretim üyesi ... ve Kimya Mühendisi ... 'dan ek rapor alınmasına karar verilmesi üzerine bu bilirkişiler tarafından tanzim edilen █████/2025 tarihli Ek-2 raporda: Yapılan açıklamalar doğrultusunda; ...D. İş sayılı dosyasındaki 10.04.2019 tarihli tespit raporu dikkate alındığında, gerçekleştirilen imalatın teknik olarak kabul edilebilir nitelikte olmadığı, tamirin mümkün olmadığı, sökülerek yeniden yapılması gerektiği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.

Davacı vekilinin █████/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle: Islah taleplerinin kabulüyle sonuç olarak Eser Sözleşmesi uyarınca davalıya avans olarak ödenen 1.060,000,00.TL nin, temerrüt tarihi olan arabulucu son anlaşmama tutanak tarihi █████/2022 tarihinden itibaren ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleriyle dava vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davalı tarafından açılan ... Esas sayılı itirazın iptali davasındaki ticari uyuşmazlığa ilişkin davanın reddi nedeniyle belirtilen davanın davalısı tarafından, eser sözleşmesi kapsamında davacı olarak davalıdan alacaklı olduğu iddiası ile açtığı istirdat davasına ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk son tutanağı, ticari defter ve kayıtlar ile birlikte ... Esas sayılı dosyası ile toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan bilirkişi heyetinin raporları birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişi heyetinini kök ve ek raporlarında; Kesinleşen... Mahkemesinin 20.10.2021 tarih ve ... sayılı kararında zaten kesinleşen vakıalara ilişkin olduğunu; Davalı tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen imalat miktarının, kesinleşen Mahkeme kararına göre 5000 m² olduğu, bunun karşılığının KDV dahil 516.722,00 TL olduğu, davacı tarafından davalıya 1.060.000 TL avans ödemesi yapıldığı; Davalıya 1.060.000,00 TL avans bedeli ödenmesine rağmen davalı tarafından gerçekleştirilen imalat bedelinin 516.722,00 TL (KDV dahil) olduğu, dolayısıyla avans bedelinden fazladan kalan (1.060.000 - 516.722 = 543.278 TL) 543.278 TL (KDV Dahil) bakiyenin kaldığı; Dava konusu imalatlara ilişkin değişik tarihlerde yapılan delil tespitlerinde, davalı tarafından gerçekleştirilen imalatların ayıplı olduğu tespit edilmekle birlikte, bunu net miktarı ve ayıplı imalat bedelinin tam olarak tespit edilemediği;Dava dosyasında ayıp ihbarı ve ayıptan doğan seçimlik hakların kullanıldığına ilişkin somut bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı; İşbu davada ise davacının, yapmış olduğu toplam 1.060.000 TL avans ödemesinin, tamamının iadesini talep ettiği Yapılan açıklamalar doğrultusunda; ... D. İş sayılı dosyasındaki 10.04.2019 tarihli tespit raporu dikkate alındığında, gerçekleştirilen imalatın teknik olarak kabul edilebilir nitelikte olmadığı, tamirin mümkün olmadığı, sökülerek yeniden yapılması gerektiği kanaati belirtilmiş olup belirtilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan kök ve ek raporlar denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, davacı tarafın, davalı taraftan 1.060.000,00.TL alacaklı olduğu tespit edilmek ile buna göre davanın kabulü ile, Davanın kabulü ile, Eser sözleşmesi uyarınca davalıya avans olarak ödenen 1.060.000,00.TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren (arabulucuk son anlaşmama tutanak tarihi) işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1)Davanın KABULÜ İLE, Eser sözleşmesi uyarınca davalıya avans olarak ödenen 1.060.000,00.TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 72.408,60.TL karar ve ilam harcının, dava açılışında alınan 359,13.TL peşin harç ve ıslah nedeniyle alınan 17.743,03.TL ıslah harcı olmak üzere toplam 18.102,16.TL harcın düşülmesi ile kalan 54.306,44.TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

3) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.560,00. TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,

4) Davacı tarafından yapılan 359,13. TL peşin harç, 179,90. TL başvurma harcı, 17.743,03. TL ıslah harcı, 130,00. TL tebligat ücreti, 16.000,00. TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 34.412,06.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5) Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 165.000,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,

Dair; davacı vekili ile davalı vekilinin e-duruşmada yüzlerine karşı olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ...

¸e-imzalıdır.

Hakim ...

¸e-imzalıdır.

** Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır**