istanbul bölge adliye mahkemesinde, haksız kaçak/usulsüz elektrik faturasına itiraz eden davacının borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatı ve uğradığı zararların karşılanması talepli menfi tespit davası.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde, haksız kaçak/usulsüz elektrik faturasına itiraz eden davacının borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatı ve uğradığı zararların karşılanması talepli menfi tespit davası.

Özet: Davacının kendisine bildirim yapılmaksızın haksız ve hukuka aykırı olarak kesildiğini iddia ettiği yüksek bedelli kaçak/usulsüz elektrik faturalarına itiraz ederek, elektriğinin kesilmesi, ticari faaliyetlerinin aksaması, maddi ve manevi baskıya maruz kalması ile ihtirazi kayıtla yaptığı ödemeye rağmen mükerrer tahsilat talep edilmesi gerekçeleriyle borçlu olmadığının tespiti, ödediği bedelin avans faiziyle iadesi ve uğradığı zararların tazmini talepleriyle açtığı menfi tespit davasında, davalı taraf ise davacının kaçak elektrik kullandığını, mevzuata uygun tespit ve faturalandırma yapıldığını, herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığını savunmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2025

NUMARASI : ████████ E - ████████ K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya hiçbir tebligat ve bildirim yapılmaksızın 01.10.2022, 11.10.2022 ve 12.10.2022 tarihlerinde haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olarak kaçak/usulsüz elektrik faturası kesildiğini, davalının davacının işyerine 4 ayrı arıza bildirimi ile geldiği halde 2 kere sayaç değiştirse de kaçak usulsüz kullanıcı yaftası yapıştırıldığını, elektriği kesmelerine rağmen yine hiçbir tutanak ya da belge vermeden çekip gitmek istediklerini, 29.09.2022 tarihli ... Seri Nolu... barkod nolu davalı tarafından Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağının fotoğrafını ve elle yazılan bir tutanağı elden alabildiğini, 30.09.2022 tarih, 377.528,88 TL bedelli; 1.882.612,85 TL bedelli; 2.813.610,99 TL bedelli olmak üzere: toplam 5.073.752,72 TL faturaların tanzim edildiğini, 03.10.2022 tarihinde davacıyı ...'a davet edilip, "bizimle uğraşmazsın, her türlü gerekeni yaparız, 2 milyon Türk Lirası peşin öde geri kalan için senet ver elektriğini açalım, yoksa çok sürünürsün" dediklerini, 07.10.2022 tarihinde elektriğin açılması için ... ile yapılan görüşmelerden sonuç alınamadığını, ...'ın, açık kötü niyetle davacıyı mağdur etmek için bilinçli olarak elektriği açmadığını, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin ████████ E ████████ K sayılı “davacının ticari faaliyetini sürdürmek için elektriğin olmazsa olmaz koşul olduğu, yargılama süresince ticari faaliyetini devam ettirebilmesi için, elektrik kullanmasında açık hukuki menfaati bulunduğunu, işyerini çalıştırabilmek için İhtirazi Kayıtla fatura bedelini ödemek zorunda kaldığını ve davacının ... Bankası ... Şubesinde bulunan hesabından 12.10.2022 tarihinde davalının hesabına 85.707,34 TL ihtirazi kayıtla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ödenmiş olup 27.10.2022 tarihinde davalı tarafından davacıya Beyoğlu 57. Noterliğinin ... Yevmiye Nolu ihtarıyla, dava konusu ettiği ve ihtirazi kayıtla ödenen faturayı mükerrer olarak tahsil etmek için ihtarname gönderildiğini, davacının tescilli sanayi kuruluşu olması, elektriğinin davalı tarafından tüm kanun dışı yollara başvurularak, sistematik yıldırma girişimlerinde bulunulması, davacının elektriğinin üç kez kesilmesi, bu nedenle davacının üretiminin aksaması, müşterilere karşı edimlerini süresinde yerine getirememesi, elektriğin kesilmesi nedeni ile teslim tarihleri ve neredeyse saatleri belli giyim eşyalarının makinalarda ıslak ve kimyasallar içinde kalması nedeni ile davacının uğradığı zarar, istihdam ettiği kişi sayısı, makine parkuru ve yaptığı işin niteliği, davalının iddialarının hukusuzluğu, mesnetsizliği ve dava konusu fatura bedelinin ödendiği sabit olmasına rağmen, mükerrer tahsilat maksadıyla yeniden ödeme için ihtarname gönderildiğini belirterek; ihtiyati tedbir kararı verilerek dava konusu faturanın icra takibine konu edilmesinin ihtiyaten durdurulmasına karar verilmesini, davanın kabulü ile davacının borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine asıl alacağın %20' sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına ve %10 para cezasına hükmedilmesine, davacının maddi manevi, müspet menfi her ne ad adı altında olursa olsun uğradığı ve uğrayacağı tüm zararlara ve fazlaya dair her türlü talep dava ve şikayet haklarının saklı tutulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, bilahare taleplerini, 11.10.2022 tarih, ... fatura nolu 85.707,34 TL bedelli, 21.10.2022 son ödeme tarihli fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve iptali talep edilen fatura sebebiyle 12.10.2022 tarihinde ihtirazi kayıtla yapılan ödemenin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte iadesine, şeklinde ıslah etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;; davalı şirket tarafından ilgili mevzuat gereğince davacı şirketin kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini ve davacı hakkında mevzuata uygun biçimde gerekli işlemler yapılarak, kullanılan kaçak elektriğin bedelinin mevzuat gereği hesaplanarak tahakkuk ettirildiğini, açıklama ve mevcut bilgiler ışığında davalı kurum tarafından yapılan inceleme neticesinde, kaçak enerji kullanımından dolayı tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı ve bu tutanağa istinaden düzenlenen kaçak elektrik kullanım faturasında herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığını, ilgili mevzuat leri uyarınca davacının kaçak elektrik kullandığının sabit olup kaçak elektrik kullanım tespiti ve tahakkukunun mevzuata uygun olduğunu, kurum işlemlerinde herhangi bir hata bulunmadığını, davacı vekili dava dilekçesinde kaçak elektrik kullanmadığını ağır eleştirel bir üslup ile iddia etmiş ise de; dosyasına iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte, tespit tutanağı ve sair belgelerle aynı kapsam ve mahiyette herhangi bir somut delil sunamadığını belirterek; ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, bu talebin reddi halinde tedbirin devamına karar verilmesi halinde, davalı şirket tarafından tahakkuk edilen alacak miktarının %100'ünün teminat olarak depo edilmesine karar verilmesine, davanın reddine, dava konusu bakımından haklılığımız mevcut olduğundan davacının haksız yere açmış olduğu menfi tespit davası bakımından davalı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Yapılan inceleme ile dava konusu dosya alanında uzman bilirkişilere tevdi edilerek kök ve ek raporlar dosya arasına alınmıştır. Yapılan incelemeler ve alınan raporlar sonucu yapılan itirazlara yönelik dosyaya sunulan bilirkişi raporunda davacı tarafın kaçak elektrik kullanımını yapmadığı, normal elektrik tarifesi üzerinden kullanım gerçekleştirdiği, bu elektrik kullanımına yönelik davacı tarafa gönderilen fatura bedelinin de elektrik idaresine ödemesinin gerçekleştirildiği tespit edilmekle davacının davasını ispatladığı kanaatine mahkememizce ulaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle

1-Davacının davasının KABULÜNE, davacı tarafından İstanbul 26. İcra Müdürlüğü' nün ...ve İstanbul 21. İcra Müdürlüğü' nün ... esas sayılı takip dosyası nedeniyle 85.707,74.-TL yönünden davalı tarafa borcu olmadığının tespitine, asıl alacağa █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Davalı aleyhine İİK md. 72/5 uyarınca tazminata hükmedilmesine yer olmadığına,

3-İİK md. 72/5 uyarınca takibin derhal durduğunun tespitine, karar verilmiştir.

İDM tarafından 13.01.2026 tarihli tashih şerhi ile " Hüküm kısmının 1.bendinin; "Davacının davasının KABULÜNE, davacı tarafın 11.10.2022 tarih, ... fatura nolu 85.707,34 TL bedelli, 21.10.2022 son ödeme tarihli fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağa █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi işletilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine" şeklinde TASHİHİNE karar verilmiştir.

Karara karşı, davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; mahkemenin hatalı değerlendirme ile davacının kaçak kullanımını göz ardı etmek suretiyle davacının kaçak elektrik kullanmadığına dair tespitin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının kot yıkama işi yaptığı işletmesinde, 2020, 2022 ve 2023 yıllarında çok kereler kaçak elektrik kullanmış olup 23.06.2022 tarihinden mahallinde yapılan incelemede sayaca müdahale şüphesi ile ilgili sayaçlar laboratuvara gönderildiğini, laboratuvar incelemelerinde sayaçların yüksek frekanslara maruz bırakılarak kayıt yapmasının engellendiği, sayaçların tarih ve saat bilgisinin geride bırakıldığı anlaşılmış ve bu nedenle 29.09.2022 tarihli kaçak tutanakları tutulduğu gibi 01.10.2022 tarihinde de, elektrik kesilerek sayaçlar mühürlenip hizmet alımının durdurulmuş olduğunu, sonrasında mahallinde 11.10.2022 tarihinde yapılan incelemede, mühürlü olan sayaçların açılarak elektrik kullanıldığının tespit edilmesi üzerine iş bu davaya konu faturanın dayanağı olan 11.10.2022 tarih ... sayılı kaçak zaptı tanzim edildiğini, mahkemece, dayanak bilirkişi ek raporuna göre 07.10.2022 tarihinde tedbir kararına göre enerji akışı sağlanıp sayaç kullanıma açıldığından ortada kaçak kullanım bulunmadığı ve normal tüketim bedelinin ... Elektriğe ödendiği varsayılarak dava kabul edildiğini, ancak itirazlarında tüketim miktarının nazara alınmadığını, tüketim miktarı nazara alınsa, elektriğin açıldığı iddia olunan 07.10.2022 ile tutanak tarihi olan 11.10.2022 tarihleri arasında 4 günlük dönemde bu derece yüksek tüketimde bulunulamayacağı ve dolayısıyla davacının icra vasıtasıyla elektriği açmadan önceki dönemde de kaçak elektrik kullandığının anlaşılacağını, davacı yanın 4 gün içinde 686,496-827,554 kW tüketimde bulunması mümkün olmayıp bu husus davacının icra müdürlüğünün işleminden önce de (01.10.2022 - 07.10.2022 tarihleri arasında) kaçak elektrik kullandığının açık delili olduğunu, çelişkili raporlarla karar verildiğini, tashih kararının da hukuka aykırı ve infazı mümkün olmadığını, istirdada hükmolunan bedel belirli olmayıp kararın bu hali ile infazının mümkün olmadığını, davacının dava tarihinden önce fatura bedelini ödediği sabit olmakla ödenen bedel nedeniyle menfi tespit davası açılmasında yarar bulunmadığından davanın bu nedenle reddi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Dava, kaçak tahakkukuna karşı menfi tespit talebine ilişkindir.

Davacı, 12.10.2022 tarihinde davalı tarafından 11.10.2022 tarih, ... fatura nolu 85.707,34 TL bedelli, 21.10.2022 son ödeme tarihli fatura nedeni ile kesildiğini, kaçak kullanım yapılmadığını ileri sürmektedir.

Davalı ise, 23.06.2022 tarihinden mahallinde yapılan incelemede sayaca müdahale şüphesi ile ilgili sayaçlar laboratuvara gönderildiğini, laboratuvar incelemelerinde sayaçların yüksek frekanslara maruz bırakılarak kayıt yapmasının engellendiği, sayaçların tarih ve saat bilgisinin geride bırakıldığı anlaşılmış ve bu nedenle 29.09.2022 tarihli kaçak tutanakları tutulduğu gibi 01.10.2022 tarihinde de, elektrik kesilerek sayaçlar mühürlenip hizmet alımının durdurulmuş olduğunu, sonrasında mahallinde 11.10.2022 tarihinde yapılan incelemede, mühürlü olan sayaçların açılarak elektrik kullanıldığının tespit edilmesi üzerine iş bu davaya konu faturanın dayanağı olan 11.10.2022 tarih ... sayılı kaçak zaptı tanzim edildiğini savunmuştur.

Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişiler ... raporlarında özetle; "Davalı, davacının sayaçlara müdahale ederek kaçak elektrik enerjsi kullandığını 29.09.2022 tarih ve ... sayılı ile 29.09.2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanaklarıyla tespit etmiş ve akabinde, toplam 5.073.752,72 TL tutarında tahakkuk yapmıştır. Ancak, davalının tahakkukları; bir dizi tespit ve teknik hatalar ile Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinde yer alan usullere aykırılıklar içerdiğinden davalının tahakkuklar kadri maruf değildir. Bu nedenle, raporun yukarısında sözü geçen tahakkuk bedelleri yeniden hesaplanarak davacı şirketin borcu 607.957,12 TL olarak belirlenmiştir. Davacının, yukarıda yeniden belirlenen 607.957,12 TL bedeli ödemesi gerekmektedir.Davalının, 11.10.2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağına istinaden tahakkuk ettirdiği 85.707,34 TL mevzuata uygun hesaplandığından ve kadri maruf olduğundan davacının, ödemesi gerekmektedir. Zaten, davacı, fatura bedelini ödemiştir. Her ne kadar davacı, geçen bedelin istirdadını talep ediyorsa da, mevzuata uygun hesaplandığından ve kadri maruf olduğundan 85.707,34 TL'nin davacı şirket tarafından davalıdan iadesi (istirdadı) söz konusu değildir." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Bilirkişiler birince ek raporlarında özetle; " Davalı şirket, 01.10.2022 tarihinde davacı şirketin elektriğini borçtan dolayı kesmiştir. Davacı şirket, kesilen elektriğin açılması için, İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinden açtırma kararı almıştır. İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ihtiyati tedbir kararı yani elektriğin açılması kararı davalı şirkete tebliğ edilmiştir. Ayrıca, ihtiyati tedbir kararı yani elektriğin açılması kararı elden davalı şirkete 06.10.2022 tebliğ edilmiştir.Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Madde-49: (3) “Bu madde kapsamında elektriği kesilmiş olan kullanım yerine ilişkin ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmesi üzerine (Dava konusu olayda ihtiyati tedbir kararı uyarınca) tedarikçiyi ilgilendiren hallerde tedarikçi tarafından aynı gün içerisinde dağıtım şirketine bildirimde bulunulur. Bildirimin yapıldığı andan itibaren veya dağıtım şirketine ilişkin yükümlülüğün yerine getirildiği andan itibaren dağıtım şirketi; 24 saat içerisinde elektrik enerjisini bağlar" hükmüne rağmen davalı şirket elektriği 24 saat içerisinde bağlamamıştır.Davalı şirketin, elektriği derhal açmaması nedeniyle, davacı şirketin, kesik elektriği kendisi açarak kullanmaya başladığı anlaşılmaktadır. Davalı şirket, gecikmeli olarak davacı şirketin, kesilen elektriğini açmak için 11.10.2022 tarihinde davacı şirketin tesisine gittiğinde davacı şirketin elektriği açarak kullandığını görünce Olayı kaçak elektrik kullanımı olarak değerlendirerek davalı şirket hakkında 11.10.2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağını tanzim etmiştir.Ayrıca, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42. Maddesi, “Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep hallerinde davacı şirketin açabileceğine cevaz vermektedir. Diğer taraftan, davacı şirket her ne kadar elektriği kendisi açmışsa da sayaca müdahale etmemiş, sayacın tüketimi eksik kaydetmesine neden olmamıştır. Her ne kadar başlangıçta davalı şirketin birimleri arasındaki iletişimsizlik nedeniyle olay kaçak elektrik kullanımı olarak değerlendirilmiş olsa da daha sonra davalı şirketin olayın kaçak elektrik enerjisi kullanımı olmadığını değerlendirmesi gerekirdi. Netice olarak dava konusu olay kaçak elektrik tüketimi değil, normal tüketim olup, davacı şirket, kullandığı elektrik enerjisinin bedelini normal tarifeden ödemesi gerekmektedir....Davacı şirket, davalı şirketin tahakkuk ettirdiği 85.707,34 TL bedelin, 48.367,19 TL'sinden borçlu olmadığı..." yönünde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi heyeti ikinci ek raporlarında ise, " .. davalı şirketin düzenlediği 11.10.2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağı geçerliliğini kaybetmiştir. Çünkü, davacı şirket sözü geçen kaçak tutanağına ilişkin olarak kaçak elektrik enerjisi kullanmamıştır. Normal elektrik enerjisi tüketmiştir. Dolayısıyla 11.10.2022 tarih ve ... sayılı kaçak elektrik tutanağına dayalı olarak tanzim ettiği 11.10.2022 tarih ve ... sayılı ve 85.707,34 TL tutarlı fatura da artık geçerli değildir. Önceki raporlarımızda da açıklandığı ve hesaplandığı üzere davacı şirketin 11.10.2022 tarihli fatura döneminde tükettiği normal tarife fiyatlarıyla hesaplanan 37.340,15 TL elektrik enerji bedelini ödemesi gerektiği pek tabiidir. Nitekim, davacı şirket, sözü geçen elektrik enerji bedelini ... A.Ş.'nin tanzim ettiği 31.10.2022 tarih ve ... sayılı fatura içeriğinde ödemiştir. Bu nedenle, davacı şirketin, 11.10.2022 tarih ve ... sayılı fatura kapsamında davalı şirkete borcu yoktur. Dolayısıyla, davalı şirketin,

11.10.2022 tarih ve ... sayılı ve 85.707,34 TL tutarlı faturasını iptal etmesi gerekmektedir." şeklinde görüş bildirmiştir.

Buna göre, davacının kaçak kullanım nedeniyle kesilen elektriğinin açılması için mahkemece tedbir kararı verildiği davalı şirket tarafından kararın uygulanmaması nedeniyle davacı şirketin karara dayanarak elektriği açarak kullandığı kullanılan elektriğin sayaçtan geçtiği ve dava dışı perakende şirketine tüketim faturası içinde ödenmiş olduğu anlaşılmış olmakla fatura nedeniyle borçlu olmadığına ve fatura bedelinin iadesine karar verilmesi isabetli olup, fatura bedelinin hüküm kısmında gösterilmemesinin sonuca etkili olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,

Davalıdan alınması gereken 5.854,70 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.463,67 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.391,03 TL'nin bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)

İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,

İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026