Konya BAM 3. Hukuk Dairesi, hırsızlık nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında döviz alacağının TL karşılığı belirtilmesi gerekliliği üzerine istinaf kararını inceledi.
Özet: Bir sigorta şirketi, güvenlik hizmeti veren bir şirketin sorumluluğunda olduğu iddia edilen hırsızlık sonucu sigortalısına ödediği hasar bedelini (21.613,50 USD) rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş, davalı ise mağdur şirketle sözleşme veya illiyet bağı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiş olup, ilk derece mahkemesi ise davanın hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ödemeye ilişkin itirazın iptali talebiyle açıldığını belirterek, takip talebinde ve ödeme emrinde döviz cinsinden talep edilen alacağın Türk Lirası karşılığının veya kurunun usulüne uygun belirtilip belirtilmediği hususunu incelemiştir.
T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...KARAR TARİHİ: █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ: █████/2026NUMARASI : ... Esas ... KararDAVACI : ...... VEKİLLERİ : Av... Av...DAVALI : ...... VEKİLİ : Av...DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)İSTİNAF KARAR TARİHİ : █████/2026İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: █████/2026 Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2022 tarihinde Müvekkil şirket nezdinde ...... poliçe numarası ile sigortalı ...... Mah. ...... Cd. ... adresinde bulunan ......‘a ait iş sahasında ...... tarafından güvenlik hizmeti verildiği esnada hırsızlık meydana gelmiş olup DC kablolarının çalındığını, meydana gelen hırsızlık olayı sonucu maddi hasar meydana geldiğini, ilgili tarihte meydana gelen hasar ve zarar neticesinde müvekkili şirket tarafından sigortalısına █████/2022 tarihli Ekspertiz Raporuna istinaden █████/2022 tarihinde 21.613,50-USD hasar bedeli ödendiğini, söz konusu hasardan ......'nin sorumluluğu bulunmadığını, ödenen 21.613,50 USD bedelin tahsili hususunda, müvekkili sigorta şirketi, davalı aleyhine Yunak İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, yapılan takip davalının haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli itirazları sonucu durduğunu, davalı icra dosyasına itiraz ederken borcun ödendiğine dair herhangi bir belge de sunmadığını, daha sonra █████/2023 tarihinde arabuluculuk başvurusu yapıldığını, Yunak Arabuluculuk Bürosu ... sayılı dosyası kapsamında yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşma sağlanamadığını beyanla; Davalıların Yunak İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yaptıkları haksız, hukuka aykırı ve kötü niyetli itirazın iptali ile takibin devamına ve davalıların takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin zarara uğradığı iddia edilen şirkete vermiş olduğu bir güvenlik hizmeti olmadığını, iddia edilen zarara ilişkin olarak, zarar ile müvekkili şirket arasında herhangi bir illiyet bağı olmadığını, dava dilekçesinde adı geçen ve zarara uğradığı iddia edilen şirket ile müvekkili şirket arasında yapılmış herhangi bir sözleşme ve iş ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle müvekkili şirket davacı tarafın muhatabı olmadığını, davacı tarafından müvekkili şirketin sorumlu olduğuna dair herhangi bir somut delil sunulmadığını beyanla; Açılan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davacı tarafın dava konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere tazminata mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan ödeme sebebiyle rücuen tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.Türk Borçlar Kanunu “Ülke parası ile” başlıklı 99. maddesinde “Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir. Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir.” hükmüne yer verilmiştir.İcra ve İflas Kanunu'nun "takip talebi ve muhtevası" başlıklı 58/3. maddesinde, alacağın veya istenen teminatın Türk Parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise, alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizinin, takip talebinde belirtilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Yine aynı kanunun "ödeme emri ve muhtevası" başlıklı 60/1-1. maddesinde alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç olmak üzere, 58. maddeye göre takip talebine yazılması lazım gelen kayıtların ödeme emrinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.Davanın dayanağı olan takip dosyasının incelendiğinde, takip talebinde ve davalıya gönderilen ödeme emrinde alacağın döviz cinsinden talep edildiği, Türk Lirası karşılığının gösterilmediği anlaşılmıştır. Dava konusu icra takibi bir miktar yabancı paranın tahsili istemiyle yapılmış olup takip talebinde veya ödeme emrinde takip konusu yabancı paranın Türk Parası karşılığı gösterilmemiştir. Yargıtay 3. HD'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamıyla belirtildiği üzere davaya konu takipte yabancı para borcunun tahsil edildiği hallerde yabancı paranın TL karşılığının gösterilmesi kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, mahkemece, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır. Bu husus kamu düzeni ve devletin hükümranlık hakları ile ilgili olup süresiz şikayet nedeni olduğu gibi, mahkemece, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır. İtirazın iptali davalarında usulüne uygun başlatılmış bir icra takibi bulunması ve takibe süresi içinde itiraz edilmiş olması özel dava şartıdır. HMK'nın 114/2. maddesine göre, diğer kanunlardaki özel dava şartlarına ilişkin hükümler saklı tutulmuştur. HMK'nın 115/1. maddesine göre, mahkemece, dava şartları kendiliğinden araştırılır. Somut olayda geçerli bir icra takibi bulunmadığından davanın USUL YÖNÜNDEN REDDİNE KARAR VERİLMİŞ AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMUŞTUR.Kötü niyet tazminatı; davanın usulden reddine karar verildiği, bu aşamada alacağın haklılığı hususunda değerlendirme yapılmadığı dikkate alındığından şartları oluşmaması sebebiyle reddine karar verilmiştir.Davanın USULDEN REDDİNE,Şartları oluşmaması sebebiyle davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; UYAP sistemi üzerinden takip başlatılırken; takip talebinde alacak kalemleri yalnızca USD cinsinden yazsa bile harçların otomatik olarak TL cinsinden hesaplanarak belirlendiğini ve TL olarak ödendiğini, icra dosya hesabının da TL cinsinden yapıldığını, dolayısıyla başlatılan icra takibinin usule ve yasalara uygun olarak başlatıldığını, usule ve yasalara uygun bir icra takibi mevcutken dosyanın esası irdelenmeden usulden ret kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 2024 yılında açılan itirazın iptali davasında 2026 yılında esas irdelenmeden usulden ret kararı verilmesinin, alacaklının alacağına kavuşmasını imkansız hale getirdiğini ve hak kaybına uğrama riskini artırdığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.Dava; Geniş Kapsamlı Sigorta Poliçesinden kaynaklanan rucü alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.TBK'nun 99 maddesinde "Konusu para olan borç Ülke parasıyla ödenir.Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması kararlaştırılmışsa, sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla da ödenebilir.Ülke parası dışında başka bir para birimiyle belirlenmiş ve sözleşmede aynen ödeme ya da bu anlama gelen bir ifade de bulunmadıkça, borcun ödeme gününde ödenmemesi üzerine alacaklı, bu alacağının aynen veya vade ya da fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini isteyebilir." şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.İlk derece mahkemesincece toplanan delillere göre; kanuna uygun yapılmayan bir takibin ortaya çıktığı, iş bu itirazın iptali davasında bu hususun resen gözetileceği, usulüne uygun yapılmayan bir takip olması halinde dava şartının bulunmadığının kabul edildiği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Somut dosyamızda davacı vekilince Yunak İcra Müdürlüğünün ... ises sayılı icra takip takibinde alacaklının takip talebinde asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 23.825,18 USD alacağın faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği, ayrıca harca esas değerin Türk Lirası olarak karşılığının gösterilmediği keza bunun yanında AÇIKÇA USD yabancı para birimi üzerinden talep edilen alacağın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden tahsilinin talep edildiği görülmektedir.İtirazın iptali davaları (İİK, md. 67); alacaklının takip talebi (md. 58) sonrasında borçlunun kendisine gönderilen ödeme emrine itirazı (md. 60, 61, 62) üzerine duran (İİK, md. 66/1) takibin devamını sağlamaya yönelik bir davadır.Takip talebi ve muhtevasının ne şekilde olması gerektiği İİK'nın 58 inci maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin konuyla ilgili üçüncü fıkrasında " Alacağın veya istenen teminatın Türk parasıyla tutarı ve faizli alacaklarda faizin miktarı ile işlemeye başladığı gün, alacak veya teminat yabancı para ise alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği ve faizi"nin gösterilmesi kanun koyucu tarafından zorunlu kılınmıştır. Aynı şekilde 11.04.2005 tarihli, 25783 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 20 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre de, takip talebinde talep olunan alacağın Türk parası ile tutarı ve yabancı para alacaklarında alacağın hangi tarihteki kur üzerinden talep edildiği gösterilmelidir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 99 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre kural olarak "Konusu para olan bir borç Ülke parasıyla ödenir". Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise; bu kuralın aksinin kararlaştırılması yani Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması konusunda anlaşma bulunması hâlinde "sözleşmede aynen ödeme veya bu anlama gelen bir ifade bulunmadıkça borç, ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parasıyla ödenebilir". Maddenin üçüncü fıkrasında ise borcun ödeme gününde ödenmemesi hâlinde alacaklının "aynen veya vade yada fiilî ödeme günündeki rayiç üzerinden Ülke parası ile ödenmesini" isteyebileceği hükme bağlanmıştır.Tüm bu açıklamalar gereğince kanun koyucu İİK'nın 58 inci maddesinde takip talebine konu alacak iddiasının yabancı para üzerinden talep edilmesi hâlinde bulunması gereken diğer unsurlar yanında yabancı para alacağının Türk lirası ile tutarının gösterilmesinin zorunlu olduğu açıkça hükme bağlanmıştır. Geçerli bir icra takibinden bahsedilebilmesi, takip talebinin yukarıda değinilen İİK'nın 58 inci, İcra ve İflas Kanunu Yönetmeliği'nin 20 nci maddesindeki geçerlilik şartlarını taşıyor olması şartına bağlıdır. USD üzerinden kararlaştırıldığı sabittir. Dolayısıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 99 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre ise; Ülke parası dışında başka bir para birimiyle ödeme yapılması konusunda anlaşma bulunması hâlinde Borçlar Kanunu 99 ,İİK 58 madde kapsamında değerlendirme yapılması gerekecektir.Somut olayda, takip dosyalarının incelenmesinde; takip talebinde yabancı para alacağının Türk Lirası karşılığı gösterilmeden takip başlatıldığı anlaşılmaktadır. Takip talebinde yabancı para alacağının harca esas değer olarak Türk Lirası karşılığı gösterilmesinin takip talebinde bulunması gerekli zorunlu unsur olduğu bu konuda Adalet Bakanlığının belirtilen yazı cevabına göre sistemsel bir sorunun da olmadığı anlaşıldığından, mahkemece davanın usulden reddine karar verilmesinde bir yanlışlık bulunmamaktadır.(Benzer, Y.11.HD'nin █████████ E. - █████████ K. sayılı, Y. 3. HD'nin ████████ E. - █████████ K.sayılı, █████████ E., ██████████ K. Sayılı, █████████ E., █████████ K. Sayılı, Yargıtay 12. HD'nin █████████ E. - █████████ K. Sayılı, █████████ E., ██████████ K. Sayılı, █████████ E., ██████████ K. sayılı ilamları).Bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen İstinaf isteminin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK'nun 361 maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren İKİ HAFTA içinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere OYBİRLİĞİ ile karar verildi.█████/2026 ...Başkan... e-imzalı...Üye... e-imzalı ...Üye... e-imzalı ...Katip... e-imzalıBu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.