alacaklının, borçlunun eşine alacaklılardan kaçırmak amacıyla devrettiği bağımsız bölümlerin tapu iptali ve tescili ile kira alacağı taleplerinin derdestlik ve esastan reddine ilişkin temyiz incelemesi.

Alacaklının, borçlunun eşine alacaklılardan kaçırmak amacıyla devrettiği bağımsız bölümlerin tapu iptali ve tescili ile kira alacağı taleplerinin derdestlik ve esastan reddine ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Davacı alacaklı, borçlu davalının alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla eşi adına tescil ettirdiği iddia edilen taşınmazların tapu iptali ve borçlu adına tescili ile geçmişe dönük kira gelirlerinin kendisine ödenmesini talep etmiş; ilk derece mahkemesi, tapu iptal ve tescil talebini aynı konuda derdest bir dava bulunması nedeniyle usulden, kira geliri talebini ise kira gelirinin tapu malikine ait olduğu ve alacaklının mevcut olmayan gelirler üzerinde hak iddia edemeyeceği gerekçesiyle esastan reddetmiş, bölge adliye mahkemesi de bu kararı onamıştır.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Korkuteli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ███████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyize konu edilen kararda dava değerinin duruşma sınırının altında olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma isteğinin miktardan reddine, temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı borçlu ... hakkında Korkuteli İcra Dairesinin ████████ Esas sayılı dosyasında takip başlattığını, ... Noterliğinin 29.06.1999 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince 14 parseldeki 1 ve 3 no.lu bağımsız bölümlerin sözleşme gereği davalı borçluya kaldığını, davacının alacaklılarından kaçınmak amacıyla tapuları diğer davalı eşi adına irtifak tapusu olarak çıkarttığını, icra dairesinden dava açmak üzere yetki belgesi aldıklarını belirterek, ... ilçesi, 422 ada, 14 parselde kayıtlı 1 ve 3 no.lu bağımsız bölümlerin davalı ... adına kayıtlı ███████ paylı tapusunun iptali ile davalı ... adına tesciline, bağımsız bölümlerin son 5 yıllık kira getirilerinin hesaplanarak 100.000,00 TL kira gelirinin ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın İİK 278 maddesine göre ikame edilmesi gerektiğini, bunun için de aciz belgesi gerektiğini, bu belge alınmadan dava açıldığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davalıların evli olduğunu, 14 parsel hissedarlarından bir tanesinin davalı ... olduğunu, inşaatın bitiminde davalı ...'in iki daire ve bir dubleks dairenin tapusunu aldığını, davaya konu bağımsız bölümlerin davalı ...'e sözleşme gereği düşen bağımsız bölümler olduğunu ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Mahkemenin ████████ Esas (yeni esas numarası █████████) sayılı dosyasında yapılan incelemede dava dilekçesinin sonuç ve talep kısmının 4/B nolu bendinde yine Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 422 ada, 14 parsel, 1 ve 3 no.lu bağımsız bölümlerin davalı ... adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davalı ... adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep edilmekle, işbu dava dosyamızdaki talep ile aynı olduğu, hatta Mahkemenin ████████ Esas (yeni esas numarası █████████) sayılı dosyasında tapu iptali ve tescili davasının reddine karar verildikten hemen sonraki gün işbu aynı davanın açıldığı, ████████ Esas (yeni esas numarası █████████) sayılı dosyada işbu davadan farklı olarak ecrimisil talep edilmediği, ancak tapu iptali ve tescili yönünden █████████ Esas sayılı dosyanın henüz kesinleşmediği nazara alınarak derdestlik nedeniyle davanın usulden reddi gerektiği, kira geliri/ecrimisile yönelik talep yönünden ise, kira gelirinin tapu malikine ait olduğu, tapu kaydının nihayetinde davalı ... adına yapılacağı varsayılsa bile kira gelirinin yine tapu maliki ...'a ait olacağı, davacının davalıdan alacaklı olmasının davacıyı davalı ...'in tüm varsayılan, henüz hukuk aleminde hiç var olmamış, muhtemel faydaları üzerinde hak sahibi yapmayacağı, kişilerin ancak var olan aktifleri üzerinde yapılacak icra takipleri ile alacaklarını tahsil edebilecekleri, davalı ...'in de ancak var olan kira alacakları üzerinde davacının icra takibi yapabileceği, davacı her nasıl tapu kaydının kendi üzerine tescilini talep edemiyor ise davalı ...'in hiç doğmamış kira alacakları üzerinde de henüz hak iddia edemeyeceği ve takip yapamayacağı, kira geliri talebi tek başına ecrimisil olarak değerlendirilse dahi ecrimisil tazminatının tapu maliki olan kişinin kötü niyetli haksız işgalciye karşı talep ettiği tazminat olduğundan davacı yine tapu maliki olmadığından, tek başına alacaklı olmakla hak iddia edemeyeceği" gerekçesi ile davanın tapu iptal ve tescil talebi yönünden derdestlik yönünden reddine, ecrimisil talebi yönünden esastan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde;

a.Birleştirme talebinin reddinin HUMK'un 166 madesi hükmüne açıkça aykırı olduğunu, her iki davanın da aynı düzey ve sıfattaki mahkemede görüldüğünü, davaların birbirine benzer sebeplerden doğduğunu,

b.Davanın ret gerekçesinin tümüyle zuhulden ibaret olduğunu, ███████ Esas no.lu davanın, dava dilekçesinde farklılık ve fazlalık olduğunu, ███████ esas no.lu dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmının ilk üç satırında tümüyle ilamlı takip sırasında alacaklıya, borçlu adına, 3. şahıstaki alacağı ve taşınmazı açısından yetki belgesi verildiğinden söz edildiğini ve yetki belgesini dilekçe ekinde sunduklarını, ret kararı yerine davadaki her iki talep açısından da kabule ilişkin karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK'nın 94. maddesinden kaynaklanan tapu iptal tescil ve ecrimisil tazminatı istemine ilişkindir.

1Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İlk Derece Mahkemesince, davanın, İİK'nın 94. maddesinden kaynaklanan tapu iptal ve tescil talebi yönünden derdestlik nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Derdestlik, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı maddesinde dava şartı olarak “aynı davanın, daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" şeklinde düzenlenmiş olup, tarafları, dava sebebi (vakıaları) ve dava konusu (talep sonucu) aynı olan bir davanın ikinci kez açılamayacağını ifade eder. Aynı dava ikinci kez açılırsa, ikinci davada bu husus ileri sürülmese bile re'sen gözetilerek ikinci dava dava şartı yokluğundan reddedilir. Derdestliğin olması için aynı davanın iki kez açılması gerekir.

Derdest bir davanın ilk koşulu, tarafları, müddeabihi ve dava sebebi aynı olan bir davanın daha önce açılmış olmasıdır. İkinci koşulu ise daha önce açılmış bulunan davanın hâlen görülmekte olması, kesin hükümle sonuçlanmamış olmasıdır. Bu iki koşulun birlikte bulunması hâlinde derdest bir davanın varlığı kabul edilmelidir. Bir davanın açılması ile şeklî anlamda kesin hükme bağlanması arasında geçen sürede davanın derdest olduğu kabul edilir. Davanın derdest olması, taraflar arasında o konuda ortaya çıkan uyuşmazlığın henüz tam olarak çözümlenemediği anlamına gelir. Dava sebebinden amaç ise, hukuki sebepler değil, davanın dayanağı olan olay ve olgulardır. Yani davacının talep sonucunu dayandırdığı vakıalardır.

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; Bölge Adliye Mahkemesinin derdest olarak kabul ettiği Korkuteli Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı ile davalı ... arasında adi ortaklık ilişkisi bulunduğu ileri sürülerek, adi ortaklık iddiasına dayalı olarak dava açıldığı, 1 ve 3 no.lu bağımsız bölümlerin 29.06.1999 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı adi ortağa ait olduğunun kararlaştırıldığı, anılan bağımsız bölümlerin tapularının iptali ile adi ortak ... adına tapuya tescilinin talep edildiği görülmektedir.

Eldeki temyize konu davada ise, davalı ... aleyhine icra takibi başlatıldığı, icra takibi sırasında davalı ...'un 29.06.1999 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşaatı tamamlayarak kendisine düşen bağımsız bölümleri hak ettiği halde, piyasaya olan borçları nedeniyle tapuları üzerine almaktan kaçındığı, bu nedenle arsa sahibi davalı ... adına kayıtlı 1 ve 3 no.lu

bağımsız bölümlerin borçlu ... adına tescili amacıyla, borçlu adına dava açmak için icra dairesinden yetki verilmesi istendiği, bunun üzerine Korkuteli İcra Dairesince 28.01.2014 tarihinde İİK'nın 94. maddesine dayalı olarak 1 ve 3 nolu bağımsız bölümlerin tapu maliki ... adına kayıtlı ███████ paylarının iptali ile yüklenici Cemal Aksoy adına tapuya tescili istemli dava açmak için davacıya yetki belgesi verildiği, davanın İİK'nın 94. maddesi uyarınca borçlu ... hakkında icra takibinde alınan yetki belgesine dayalı olarak açıldığı anlaşılmaktadır.

Derdest kabul edilen davada İİK'nın 94. maddesine dayanılmadığı gibi, yetki belgesi alınarak tapu iptali ve tescil talebinde bulunulmamıştır. Bu durumda aynı dava sebebine dayanılarak davacı tarafından daha önce bir dava açıldığı ve görüldüğünden sözedilemeyecektir. Davacının talep sonucunun dayandığı vakıalar (dava sebebi) her iki davada birbirinden farklıdır. Dolayısıyla sonradan açılan ikinci dava ile aynı dava niteliğinde yeni bir dava bulunmamaktadır. O halde, derdestlikten bahsedilemeyeceğinden mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince derdestlik olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi Bölge Adliye Mahkemesince de istinaf isteminin reddedilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması uygun bulunmuştur.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.