t.c. ankara 2. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazasında ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan tazminat davasında sigorta şirketleri ile araç işletenin sorumluluklarına ilişkin gerekçeli kararı.

T.C. Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazasında ölüm ve cismani zarar nedeniyle açılan tazminat davasında sigorta şirketleri ile araç işletenin sorumluluklarına ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Bu dava, trafik kazasında yaşamını yitiren davacıların kızının ölümü nedeniyle, kazada tam kusurlu olduğu belirlenen çekicinin sürücüsüyle ilgili olarak, davalı sigorta şirketlerinden poliçe limitleri dahilinde maddi tazminatın, araç maliki şirketten ise kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte manevi tazminatın tahsilini talep eden davacıların başvurusuna dayanmaktadır; davalı sigorta şirketleri zamanaşımı, garame hesabı, genel şartlar, kusur oranları ve sigorta teminatı dışı iddialarıyla davanın reddini isterken, araç maliki şirket kazanın mücbir sebepten kaynaklandığını ve kusurlarının olmadığını savunarak hem maddi hem de manevi tazminat taleplerinin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

T.C. ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

... MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

..........x..............x.........

..............x................x.

.......x.........x.................x

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan "Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)" davasının yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, ... tarihinde,

Mehmet GÖĞÜŞ sevk ve idaresindeki ... plakalı çekicinin direksiyon hakimiyetini

kaybederek karşı yönden gelmekte olan ... sevk ve idaresindeki ... plakalı

minibüse çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında minibüste yolcu olarak bulunan davacıların kızları ...’in vefat ettiğini, kaza tespit tutanağı ile kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ............. plakalı çekicinin davalı ... ... Sigorta Şirketi tarafından zorunlu mali

mesuliyet sigortası ile; ... Sigorta A.Ş. tarafından da KASKO poliçesi ile sigortalı olduğunu,

davacıların zararından davalı sigorta şirketlerinin sorumlu olduğunu, davalı şirketin ise araç

maliki ve işleteni olduğunu, davacıların uğramış olduğu manevi zararın da davalı şirketten talep

edildiğini, hesaplamanın asgari ücret üzerinden yapılmasına muvafakat verildiğini, davalı

sigorta şirketlerine ekli belgelerle birlikte yapılan başvuruların 20.05.2024 tarihinde davalı

sigorta şirketlerine tebliğ edilmesine rağmen kendilerine ödeme yapılmadığını, arabuluculuk

görüşmelerinin de sonuçsuz kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı

kalmak kaydıyla her bir davacı için ayrı ayrı 1.000,00.-TL maddi tazminatın –davalı ... Sigorta

A.Ş. için zararın ZMMS poliçe limitini aşması halinde- davalı sigorta şirketlerinden temerrüt

tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek müteselsil sorumluluk hükümleri

uyarınca tahsilini, her bir davacı için ayrı ayrı 500.000,00.-TL manevi tazminatın davalı

... Çim. İth. İhr. Nak. İnş. Pet. Ür. Mad. Elk. San. ve Tic. A.Ş.’nden kaza tarihinden

itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek müteselsil sorumluluk hükümleri uyarınca

tahsilini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle, dava

konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, sıralı sorumluluk ilkesi gereği ihtiyari mali

mesuliyet teminatı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası limitleri üzerinde kalan zararın

karşılanmasının amaçlandığını, hesaplamanın Genel Şartlarda öngörülen usul ve esaslara göre

yapılması gerektiğini, davacıların desteklilik durumunun belirlenmesi gerektiğini,

hesaplamada diğer pay sahiplerinin de dikkate alınması gerektiğini, SGK tarafından ödeme

yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olmadığını, müteveffanın müterafik kusuru olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini, somut olayda hatır

taşımasının sözkonusu olduğunu, avans faizi talep edilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddini

istemiştir.

Davalı ... ... Sigorta Şirketi vekili cevap

dilekçesinde özetle, dava konusu taleplerle ilgili olarak davacı tarafça arabuluculuk aşamasında

anlaşma sağlandığını, müvekkili şirketi sorumluluğunun poliçe limiti doğrultusunda yapılacak

garame hesabına göre davacılara düşecek pay oranında olduğunu, öncelikle zamanaşımı

itirazlarının mevcut olduğunu, davacı tarafça usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın

reddi gerektiğini, ceza soruşturması aşamasında uzlaşma olması halinde davanın reddi

gerektiğini, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, Genel Şartlarda öngörülen usul ve

esaslara göre yapılması gerektiğini, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi

gerektiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, dava tarihinden

itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, garame paylaşımı yapılması gerektiğini, manevi

tazminatın teminat kapsamında olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Çim. İth. İhr. Nak. İnş. Pet. Ür. Mad. Elk. San.

ve Tic. A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirket adına kayıtlı araç sürücüsünün

direksiyon başında bilincini kaybetmesi nedeni ile dava konusu kazanın meydana geldiğini,

kazanın mücbir sebepten kaynaklanması nedeni ile sürücüye ve müvekkili şirkete kusur

atfedilemeyeceğini, davacı tarafça talep edilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının fahiş

miktarda olduğunu, manevi tazminat taleplerinin de davalı sigorta şirketleri tarafından

düzenlenen poliçeler ile teminat altına alındığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Eldeki dava çift taraflı trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, █████/2024 tarihinde davalılardan ... ... Sigorta'nın Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortacısı (KZMMS), davalılardan ... Sigorta'nın kasko sigortacısı ve davalılardan ... Çimento ... A.Ş.'nin işleteni olduğu ... plakalı araç ile davacıların kızı olan ...'in içerisinde yolcu olarak bulunduğu ... plakalı aracın karıştıkları kaza neticesinde ...'in hayatını kaybettiğini belirterek kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu beyan ettiği ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle trafik sigortacısından poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere destekten yoksun kalma tazminatı, kasko sigortacısından poliçe limitini aşan kısım bakımından destekten yoksun kalma tazminatı ve işleteninden manevi tazminat talepli eldeki davayı açmıştır. Dava dilekçesi ve ekleri davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş ve davalılar tarafından yasal süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmuştur. Davalılardan ... ... Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle, alacağın zaman aşımına uğradığını, meydana gelen kazada tarafların kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun olmadığını, maddi tazminat taleplerinin koşullarının oluşmadığını belirterek haksız davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle, alacağın zaman aşımına uğradığını, aksi kanaatte dahi sıralı sorumluluk ilkesi gereği müvekkilinin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalılardan ... ... A.Ş. vekili ise cevap dilekçesinde özetle, mahkememizin yetkisiz olduğunu, müvekkilinin meydana gelen kazada kusursuz olduğunu, mücbir sebep nedeniyle sorumluluklarından söz edilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Bu itibarla eldeki davanın trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu, Mahkememizce çözümlenmesi gereken hususun davalılardan ... ... Sigorta'nın ZMMS, ... Sigorta'nın İMMS ve ... Çimento ... A.Ş.'nin işleteni olduğu ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştıkları ...'in vefatıyla sonuçlanan █████/2024 tarihli trafik kazasında tarafların kusur durumu, davacıların destekten yoksunluk zararının bulunup bulunmadığı, varsa miktarı ve davalılardan ne miktarda talep edebileceği ile davacıların manevi tazminat talebinde haklı olup olmadıkları noktalarında toplandığı tespit edilmiştir.

Davanın esasına girmeden önce Mahkememizce davalılardan ... ... A.Ş. vekilinin yetki itirazı incelenmiştir. Her ne kadar davalı ... ... A.Ş. vekili Mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ise de, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi dikkate alındığında, davalı sigorta şirketlerinin bölge müdürlüğünün mahkememiz yargı çevresi içerisinde yer aldığı, bu nedenle mahkememizin yetkili bulunduğu anlaşıldığından, yetki itirazı yerinde görülmemiş ve davanın esasına girilmiştir.

1.Davacıların maddi tazminat talepleri yönünden dosya ele alındığında;

Davacılar eldeki davada kızları ...'in vefatı ile neticelenen kazaya sebebiyet verdiğini iddia ettikleri ... plakalı aracın trafik sigortacısı ile kasko sigortacısına karşı destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir.

Bilindiği üzere, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun (TBK) 53. maddesi uyarınca, ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpların zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Hukuk Genel Kurulu'nun 21.04.1982 gün, 979/4-1528 Esas, 412 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi, destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır, sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır.

Tüm bu açıklamalar uyarınca eldeki dosya incelendiğinde, her ne kadar davacılar davalılardan ... ... Sigorta şirketi ile ... Sigorta'ya karşı destekten yoksun kalma talepli eldeki davayı açmışlar ise de, yargılama devam ederken davacılar vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu █████/2024 tarihli dilekçesiyle davalılardan ... ... Sigorta yönünden; █████/2025 tarihli dilekçesiyle davalılardan ... Sigorta yönünden maddi tazminat taleplerinden ve davadan feragat ettiğini bildirmiştir. Davalılar vekilleri ise, ayrı ayrı █████/2024 ve █████/2025 tarihli dilekçeler ile yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmadığını Mahkememize bildirmiştir.

Bilindiği üzere, feragat, HMK'nın 307. maddesinde davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olarak hükme bağlanmıştır. Feragat, davaya son veren taraf işlemleri arasında sayılmış olup, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman mümkündür. Feragat, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği dava türlerinde geçerlidir. Davacı asil davadan feragat edebileceği gibi yetkisi olması halinde vekili de bu beyanı sunabilir. Davacılar vekilinin vekaletnamesi incelendiğinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 74. maddesine uygun olarak davadan feragat yetkisini haiz olduğu görülmüştür.

Somut uyuşmazlıkta davalılardan ... ... Sigorta ile ... Sigorta'ya karşı yönelen dava, haksız fiilden kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı talepli maddi tazminat davasına ilişkindir. Bu dava, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri davalar arasında yer almaktadır. Davacılar vekili, vekaletnamesindeki yetkisine binaen davadan feragat etmiştir. ... ... Sigorta vekili ile ... Sigorta vekili ise, davacı ile sulh olunduğunu belirterek vekalet ücreti ile yargılama gideri taleplerinin bulunmadığını beyan etmişlerdir. O halde, taraf vekillerinin sunmuş oldukları dilekçeler de dikkate alınarak, davalılar lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilmeyerek, davacının davasının adı geçen davalılar yönünden feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

2.Davacıların manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede;

Davacılar dava dilekçesiyle birlikte sigorta şirketi dışındaki davalı ... ... A.Ş.'den meydana gelen kazada kızları ...'in vefatı nedeniyle manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

Bilindiği üzere 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun (TBK) 56. maddesi uyarınca "(1) Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. (2)Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir". Görüldüğü üzere, her ne kadar TBK'nın 56. maddesinde hakimin bir kimsenin ölümü durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, ölenin yakınlarına uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebileceği düzenlenmişse de, hâkim bu noktada serbest değildir. Yargıtay’ın 22.06.1966 tarih ve 1966/7 Esas, 1966/7 Karar sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtildiği üzere takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da göz önünde bulundurulmalıdır. Zira bu şartlar her olaya göre değişebileceğinden, hâkim bu konuda takdir hakkını kullanırken, ona etkili olan nedenleri de objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Bu husus, zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi açısından zorunlu olduğu gibi, ... Medeni Kanununun (TMK) 4. maddesindeki "Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir" düzenlemesi açısından da zorunludur.

Tüm bu açıklamalar uyarınca dava dosyası ele alındığında, davacılar manevi tazminat talebini davalılardan ... ... A.Ş'nin işleteni olduğu ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'ün sebebiyet verdiği █████/2024 tarihli trafik kazası nedeniyle kızları ...'in ölümüne dayandırmışlardır. Bu nedenle, manevi tazminatın tutarının somutlaştırılabilmesi ve adalete uygun karar verilebilmesi için trafik kazasında tarafların kusur oranının belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, Mahkememizce dava konusu kazada tarafların kusur oranının tespiti açısından kusur bilirkişisinden rapor alınmıştır. Kusur bilirkişisinin raporuna göre meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsü ...'ün %100 kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ... ile müteveffa ...'in kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Bilirkişi raporundaki kusur noktasındaki belirlemenin kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli, Islahiye Cumhuriyet Başsavcılığının █████████ soruşturma sayılı dosyasındaki kusur tespitleri ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında hükme esas alınabilecek mahiyette olduğu görülmüş ve Mahkememizce de bu rapor uyarınca karar tesis edilmiştir. Bu çerçevede, olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilebilmesi açısından, davacıların vefat edenin annesi ve babası olması, meydana gelen kazadaki tarafların kusur oranı ve sosyal ve ekonomik durumu, olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, tüm dosya kapsamı uyarınca hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacılardan ... için 250.000,00-TL, davacılardan ... için 250.000,00-TL manevi tazminata hükmedilmiştir.

Faiz başlangıcı açısından ise, davalı ... ... A.Ş'nin kazaya sebebiyet veren aracın işleteni olması nedeniyle haksız fiil tarihi olan █████/2024 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü anlaşılmış ve faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır. Öte yandan kazaya sebebiyet veren aracın "ticari" araç olması nedeniyle de alacağa talep uyarınca avans faiz işletilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalılardan ... ... Sigorta şirketi yönünden açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,

2-Davalılardan ... Sigorta şirketi yönünden açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,

3-Davacı ...'in manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 250.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... Çimento ... A.Ş.'den ALINARAK ...'E VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

a-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Çimento ... A.Ş.'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

b-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak DAVALI ... ÇİMENTO ... A.Ş.'YE VERİLMESİNE,

4-Davacı ...'in manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 250.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan ... Çimento ... A.Ş.'den ALINARAK ...'E VERİLMESİNE, davacının fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,

5-Alınması gerekli 34.155‬,00 TL harçtan peşin alınan 4.697,17 TL harcın mahsubu ile bakiye 29.457,83‬ TL harcın davalı ... Çimento ... A.Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Davacı tarafından yatırılan 4.697,17 TL peşin harcın davalı ... Çimento ... A.Ş.'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

7-Davacı tarafından yapılan 11.737,4‬0 TL (427,60 TL başvurma harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 10.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.249,00 posta gideri olmak üzere) yargılama giderinden 4.274,00 TL'lik kısmının davalı ... Çimento ... A.Ş.'den alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

8-Davacı tarafça yatırılan ve kullanılmayan gider avansının KARAR KESİNLEŞTİĞİNDE İADESİNE,

9-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.383,71 TL'nin davalı ... Çimento ... A.Ş.'den, 2.416,29‬ TL'nin davacılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

Dair mevcut taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

█████/2025

...............