İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Kararı: İcra Takibi Sonrası Açılan Menfi Tespit Davasında İİK 72/3 Uyarınca İcra Veznesindeki Paranın Alacaklıya Ödenmesini Engelleme Amacıyla Verilen İhtiyati Tedbir Kararının İstinaf Yoluyla İncelenmesi.
Özet: Davacı tarafından, sahibi olduğu şirketin devri sonrası adına düzenlenen kaçak tüketim faturası nedeniyle başlatılan icra takibinde borçlu olunmadığının tespiti amacıyla açılan menfi tespit davasında, icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde verilen ihtiyati tedbir kararına karşı davalının itirazının reddedilmesi üzerine, davalı vekili tarafından tedbir şartlarının oluşmadığı, teminat miktarının yetersiz olduğu ve kaçak elektrik tutanaklarının geçerliliği iddialarıyla yapılan istinaf başvurusunda, İcra ve İflas Kanununun 72. maddesi kapsamında icra takibi sonrası açılan menfi tespit davalarında takibin durdurulamayacağı ancak veznedeki paranın ödenmesinin önlenebileceği hükmü çerçevesinde, ilk derece mahkemesinin kararının hukuka uygunluğunun incelenmesi söz konusudur.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİESAS NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİARA KARAR TARİHİ: █████/2026NUMARASI : ████████ EsasDAVANIN KONUSU: Menfi Tespit KARAR TARİHİ: █████/2026 Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı ... dava dilekçesinde özetle; sahibi olduğu .... Ltd. Şti'yi █████/2018 tarihinde davalı ...' a devrettiğini, davalı ... A.Ş tarafından █████/2019 tarihinde ... firması adına kaçak tüketim faturası düzenlendiğini, şahsının ve sahibi olduğu ... firmasının kaçak tüketim ile ilgisinin olmadığını, asıl kaçak kullanıcı bulunan Davalı ...'a kaçak tüketim faturasının tahakkuk ettirilmesi gerektiğini, söz konusu faturanın ancak Davalı ... A.Ş tarafından tahakkuk ettirilmesinin mümkün olduğunu, Davalı ... A.Ş' nin ... firması adına Gaziosmanpaşa İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlattığını, dava sonuçlanıncaya kadar Gaziosmanpaşa İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibinde tahsil edilecek paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkeme;"1-Davacının aleyhine başlatılan İstanbul Gaziosmanpaşa İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında yürütülen takip sebebiyle icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi yönündeki talebinin; İİK'nun 72/3. Maddesi uyarınca kabulü ile takip miktarının %20'i oranında teminat mukabilinde Gaziosmanpaşa İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası için icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde İHTİYATİ TEDBİR KARARI verilmesine, 2-İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık HMK 392 maddesi gereğince talep eden tarafından borcun %20'i oranında nakdi teminat yatırılmasına veya aynı miktarda bankadan kesin ve süresiz teminat mektubu sunmasına,3- Tedbir kararı verildiği tarihten itibaren 1 hafta içerisinde teminat yatırılmadığı ve verilen tedbirin uygulanmasının istenilmediği takdirde ihtiyadi tedbir kararının HMK 393/1 maddesi gereğince kendiliğinden kalkmasına,4-Teminat yatırıldığında; talep halinde ihtiyati tedbirin ifası için ilgili icra müdürlüğüne UYAP sistemi üzerinden müzekkere yazılmasına, Dair; İhtiyati tedbir yönünden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK 394/1 Maddesi gereğince karşı taraf dinlenilmeden aleyhe verilen ihtiyati tedbir kararları yönünden tebliğden itibaren bir hafta içerisinde itiraz yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde karar vermiştir.Davalının tedbire itirazı üzerine bu kez mahkemece;"1-Tedbire itirazın edenin itirazının REDDİNE, 2-İşbu ara kararın taraflara tebliğine"dair gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verilmiştir.Kararı davalı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde; ihtiyati tedbir şartlarının oluşmadığını,davacının kaçak elektrik kullandığını,kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit olana kadar geçerli olduğunu,aksinin ispat edilemediğini,%100 teminat alınması gerektiğini,ihtiyati tedbir sonuçlarının değerlendirilmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Talep icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir istemine yöneliktir.Dava, İİK 72. maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkin olup ayrıca tedbiren icra veznesine giren paranın alacaklıya verilmemesi istenmiştir.Mahkemece " İcra takibinin durdurulmasına ilişkin istemin REDDİNE, İİK 72/3. maddesine göre % 15 teminat karşılığında icra veznesine yatan borca ilişkin paranın alacaklıya ödenmesinin önlenmesi" yönünde tedbir kararı verilmiştir.2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 72. maddesi; "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir. ........" hükmünü içermektedir. Maddede düzenlenen "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez" hükmü emredici niteliktedir. Ancak çoğun içinde azda vardır ilkesi gereğince şartları varsa ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi kararı verilebilir.İİK 72. madde menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir ile ilgili özel düzenleme olup davanın takipten önce veya sonra açılması, verilecek tedbirin şekli yönünden değişikliğe yol açmaktadır.İİK'nin 72/3. maddesinde; "İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." hükmü mevcuttur.İİK 72.maddesine göre takipten sonra açılan menfi tespit davasında tedbiren icra takibinin durdurulması mümkün değildir.Bu nedenle mahkemece öngörülen %20 teminatla icra veznesine giren paranın dava sonuna kadar ödenmemesi hususunda tedbir kararı verilmesi yerindedir.Mahkemenin kararı usul ve hukuka uygun bulunmuştur.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değerlendirme noktasında,usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden,davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. █████/2026