ankara bölge adliye mahkemesi 22. hukuk dairesinin, süresi sona eren bayilik sözleşmesinden kaynaklı cari hesap, kar mahrumiyeti ve cezai şart alacakları hakkındaki ilk derece kararının istinaf incelemesi.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin, süresi sona eren bayilik sözleşmesinden kaynaklı cari hesap, kar mahrumiyeti ve cezai şart alacakları hakkındaki ilk derece kararının istinaf incelemesi.

Özet: Davacı tarafın, bayilik sözleşmesinin sona ermesinin ardından cari hesap alacağı, erken fesih cezai şartı, alım taahhüdü ihlali cezai şartı ve kar mahrumiyeti talepleriyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi süresi bitmiş bir sözleşme olduğu gerekçesiyle erken fesih cezai şartı ve kar mahrumiyeti taleplerini reddederken, cari hesap alacağı ve alım taahhüdü ihlali cezai şartı taleplerini kısmen kabul etmiş; bu kısmen kabul ve ret kararına karşı her iki taraf da istinaf başvurusunda bulunmuştur.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - ████████

T.C.

A N K A R A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ

22. H U K U K D A İ R E S İ

ESAS NO : █████████ (ESASTAN RET )

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2024

ESAS-KARAR NO : ███████ E - ████████ K

DAVANIN KONUSU : Alacak

KARAR TARİHİ : █████/2026

YAZILDIĞI TARİH : █████/2026

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ:

Davacı vekili; taraflar arasında 09.06.2015 tarihinde bayilik sözleşmesi ve protokol akdedildiğini, davalı şirketin bayilik lisansının, EPDK tarafından Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliği uyarınca 29.04.2020 tarihinde sonlandırıldığını, bu nedenle müvekkilince Üsküdar 17. Noterliği'nin 22.06.2020 tarihli ihtarnamesi ile bayilik ilişkisinin sonlandırıldığını, müvekkilinin cari hesap alacağı, cezai şart ve kar mahrumiyeti alacaklarının doğduğunu belirterek ıslah dilekçesi ile 5.000,00 TL kar mahrumiyeti ile 22.433,40 TL cari hesap alacağının temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle, 51.200,00 USD erken fesih, 30.348,33 USD ise alım taahhüdünün ihlali nedeniyle toplam 81.548,33 USD'nin ise temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesinde belirtilen oranda temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili şirketin merkezinin Erzin ilçesinde olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Erzin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davacı ile yapılan sözleşmenin üzerinden 5 yıl geçtiğini, yenilenmediğini, bu sebeple zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın açıldığı tarih itibarı ile KHK gereği davaların veya alacakların USD veya EURO olan kısımlarının Türk Lirasına çevrilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin konkordato sürecinde olduğunu, konkordato komiserine bildirimde bulunulması gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARAR ÖZETİ:

Mahkemece; iddia, savunma, sözleşme ve protokol hükümleri, EPDK kaydı, ihtarname, davalının konkordato istemli dava içeriği ve bilirkişi raporu kapsamından, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve protokolün 5 yıl süreli olarak düzenlendiği, davalının EPDK lisansı, 29.04.2020 tarihinde iptal edildiği, sözleşmenin süresinin de 09.06.2020 tarihinde sona erdiği, tarafların sözleşmenin yenilenmesine dair yeni bir iradeleri bulunmadığı, davacının, sözleşmenin sona ermesinden sonra 22.06.2020 tarihinde fesih ihbarında bulunduğu, bu tarih itibariyle ayakta olan bir sözleşmenin bulunmadığı, Protokolün 7. maddesinde belirtilen cezai şart, protokolün alım taahhüdü dışındaki maddelerin ihlali halinde talep edilebileceği, davacının fesih talebine bağlı olarak gündeme geleceği, davacının fesih iradesini gösterdiği tarihte sözleşmenin sona erdiği, ortada feshedilecek sözleşmenin bulunmadığı, bu kalem alacak bakımından davacının talebinin yerinde olmadığı, ayrıca, davacı, kar kaybı talebinde de bulunmuş ise de yine sona ermiş bir sözleşme bulunduğu, davacının kar kaybı talebinin de dayanağının kalmadığı, ortada davalı tarafından haksız feshedilen veya davacı tarafından ifadan vazgeçilerek bundan doğan zararın tazmini istenen bir sözleşme bulunmadığı, davacının, asgari ürün alım taahhüdünün ihlali nedeniyle de cezai şart talep ettiği, sözleşme ile açıklanan emtianın belli miktarda alınmaması halinde de cezai şart ödenmesinin gerektiği, protokolün 6. maddesinde bayilik süresinin sonuna kadar bu miktarların satın alınması, alınmaması halinde de sürenin sonunda veya fesih tarihinde davacının cezai şarta hak kazanacağının düzenlendiği, alım taahhüdü, yıllık değil, sözleşmenin bütünü olarak belirlendiği, davacının 30.348,33 USD cezai şart alacağının bulunduğu, ayrıca davacının cari hesap alacağının 22.433,40 TL olduğu gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ :

I-)Davacı vekili; erken fesihten kaynaklı cezai şart alacağı eksik hesaplandığını, erken fesihten kaynaklı cezai şart 51.200 USD tutarında doğduğunu cezai şart tutarının sadece asgari alım tutarından kaynaklanmadığını, hem erken fesih hem de asgari alımdan kaynaklı 81.548,33 USD alacaklı olduğu, kar mahrumiyeti , alacağının değerlendirilmediğini, taleplerinin tamamına karar verilmesi gerektiğini, belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.

II-) Davalı vekili; davacının cezai şart talep edemeyeceğini, ihtirazi kayıt konulmadığını, cezai şart ekonomik mahvına sebebiyet vereceğini, asgari alım konusundaki değerlendirmenin hatalı olduğunu, cari hesaba dayalı ticari defterlerin incelenmeden karar verilemeyeceğini, davanın kısmen kabulüne reddine karar verildiğini, vekalet ücretinin eksik hesaplandığını bildirerek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davacının, taraflar arasındaki bayilik sözleşme ile protokolü feshetmesinde haklı olup olmadığı, talep ettiği alacak kalemlerinin tahsilinin gerekip gerekmediği ve alacakların tutarı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, akaryakıt bayilik bayilik sözleşmesi ile protokolünün feshinden kaynaklı cari hesap, kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davaya konu bayilik sözleşmesi kapsamında cezai şart, cari hesap alacağının hesaplanarak alacak borç ilişkisinin tayin edilmesine göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-a)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç davacıdan peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

b)Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 16.858,81 TL harçtan peşin alınan 4.214,70TL harcın mahsubu ile bakiye 12.644,11TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,

HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.

"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."