Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında çekin geriye ciro, ibra ve yeniden tedavülü ile alacağın temlikine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu menfi tespit davasında, davacı ciranta, bir çekin keşideci tarafından haricen ödendikten sonra iade edildiğini ve davacı cirosu iptal edilmeden keşidecinin çeki tahrif ederek yeniden tedavüle soktuğunu iddia ederek borçlu olmadığını ileri sürmekte; ayrıca, önceki alacaklı ile yapılan ibranamenin alacağın temlik edilmesine rağmen davalı yeni alacaklıyı da bağlaması gerektiğini savunurken, davalı ise kambiyo hukukunun soyutluk ilkesine dayanarak ibranamenin kendisini bağlamadığını, iyi niyetli hamil olduğunu ve davacının kendi cirosunu iptal etmeme ihmalinin sonuçlarına katlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : █████/2026
KARAR TARİHİ : █████/2026
Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 30.11.2025 keşide tarihli ve 3.000.000,00 TL bedelli ... numaralı çeki ticari ilişkisi kapsamında lehtar ... Tekstil firmasından devraldığını, söz konusu çekin daha sonra ... Ulaş. Mim. Mot. Araç. Ltd. Şti. firmasına ciro edildiğini, çekin asıl borçlusu olan keşideci ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından çek bedelinin haricen ödenmesi üzerine çekin karşılıksız işlemi görmeden keşideciye iade edildiğini, bu durumun kambiyo hukukunda geriye ciro ilkesi uyarınca müvekkilinin sorumluluğunu sona erdirdiğini, keşidecinin çek üzerindeki keşide tarihini tahrif ederek ve müvekkilinin cirosunu iptal etmeksizin çeki yeniden tedavüle soktuğunu, davalı ...’ın bu durumu bilerek çeki devraldığını, müvekkili ile davalı ... arasında 10.01.2026 tarihinde düzenlenen ibraname ile borcun maddi hukuk bakımından sona erdiğini, alacağın daha sonra ...'a temlik edilmiş olsa da Türk Borçlar Kanunu’nun 188. maddesi uyarınca müvekkilinin sahip olduğu ibra def'inin yeni alacaklıya karşı da ileri sürülebileceğini, davalıların kötü niyetli olarak icra takibine devam ettiklerini belirterek ... 3. Genel İcra Dairesi’nin 2026/... E. sayılı takip dosyasının teminatsız olarak durdurulmasını, müvekkilin söz konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini, haksız takibin iptalini ve davalılar aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesin özetle; davacının icra takibine konu çekin keşideciye iade edildiği ve geriye ciro oluştuğu yönündeki iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, kambiyo hukukunda geçerli bir ciro işlemi olmaksızın senedin keşideciye geçmesinin müracaat borçlularının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, müvekkilinin senet üzerindeki ciro silsilesine güvenen iyi niyetli hamil olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmayarak kendi cirosunu iptal etmediğini ve bu ihmalin sonuçlarına katlanması gerektiğini, davacının ödeme yaptığını iddia etmesine rağmen çekin fiziki iadesini sağlamamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, 10.01.2026 tarihli ibranamenin kambiyo hukukunun soyutluk ve şekle bağlılık ilkeleri gereği müvekkili bağlamadığını, ibranamenin somut ödeme belgeleriyle desteklenmediğini ve yargılama süreciyle çeliştiğini, davacının ihtiyati tedbir talebinin yasal şartları taşımadığını, icra takibinin usul ve yasaya uygun başlatıldığını belirterek haksız davanın reddini, 2. ... 3. Genel İcra Dairesi’nin 2026/... Esas sayılı dosyasındaki takibin devamını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLER VE GEREKÇE;
Dava; davacı aleyhine, çekte müracaat borçlusu sıfatı ile başlatılan ve davacı tarafından ikinci kez tedavüle sokulduğu iddia edilen çeke dayalı olarak ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2026/... Esas sayılı takip dosyası ve buna dayanak çekten kaynaklı borçlu olmadığının tespiti istemli menfi tespit davasıdır.Mahkememizce ... 3. Genel İcra Müdürlüğünün 2026/... esas sayılı ve ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/ Değişik İş sayılı dosyaları celp edilerek incelenmiştir.
Davacı; takip konusu çeki beyaz ciro ile ciroladıktan sonra bir kişinin daha beyaz ciro ile çeki ciroladığı, bu haliyle çekin ibraz için takas merkezine ibraz edildiği, akabinde çekin harici olarak dava dışı keşideci tarafından son cirantaya ödenerek geri alındığı, son ciro iptal edilerek ve çekin düzenleme tarihi de dava dışı keşideci tarafından paraflanarak çekin yeniden dava dışı temlik eden ... isimli şahsa verilerek tedavüle sokulduğu ve çekin yetkili hamili olan dava dışı ... tarafından çekin karşılıksızdır işlemine konu edilmesinin akabinde hem keşideciye hem de davacıya icra takibi yapıldığını iddia etmektedir. ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2026/... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde, dava dışı ...'ın, davacıyı ilgili çek ve icra takibinden ibra ettiğine dair "BELGE VE İBRANAME" başlıklı 10.01.2026 tarihli belge ile ibra ettiği ve borcunun kalmadığı hususunu ikrar ettiği görülmüştür. İlgili belge aslı dosyaya sunulmuş ve mahkememizce incelenmiştir.Akabinde icra dosyasına 10.02.2026 tarihinde davalının ilgili icra dosyasına konu alacağı temlik aldığına dair 03.02.2026 tarihli ve ... 17. Noterliğinin yevmiye numaralı temliknameyi sunduğu görülmektedir.Alacağın temliki bir tasarruf işlemi olduğu için bunun geçerli olması, her şeyden önce alacaklının temlik ettiği alacak üzerinde tasarruf yetkisine sahip olmasına bağlıdır. Alacaklının tasarruf yetkisi, ilke olarak temlik işleminin yapıldığı anda mevcut olmalıdır. Alacaklının temlike konu olan alacak üzerinde tasarruf yetkisi yoksa temlik işlemi de hüküm ve sonuç doğurmaz. (... 2017/- E, 2019/ K)İbra, alacağı sona erdiren sebeplerden olup, ibra edilen alacak üzerinden tasarruf yetkisi bulunmadığından, ibra ile sona eren alacağın devri hüküm ve sonuç doğurmaz. ()Davalı tarafça dosyaya sunulan ibranamenin geçersizliği, imzanın sahteliği de ileri sürülmediğine göre, bu hususlarda inceleme yapılmaksızın ilgili ibraname geçerli kabul edilmiş olup, borç sona erdiğinden, davalının aslında hiç olmayan bir borcu temlik aldığı anlaşılmakla, davacının ilgili icra takibi ve çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının kabulü gerekmiştir.Temlik ivazlı temlik niteliğinde olduğundan davalının alacak hakkını dava dışı ...'a yöneltmesi gerekeceğinden ve davacıya karşı ileri sürebileceği bir alacak hakkı bulunmadığından, davanın kabulü ile, davacının ... 3. Genel İcra Müdürlüğünün 2026/... Esas sayılı takip dosyası ve dosyaya konu çek nedeni ile borçlu olmadığının tespitine, haksız takip tazminatı talebinin ise ibranamenin tarihi (10.01.2026) ve icra dosyasına sunulduğu tarih (25.02.2026) dikkate alındığında davacının bu ibranameyi daha önceden bildiğine dair bir bilgi ve belge de dosyaya sunulmadığından davalının kötü niyeti ispatlanamadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
1-Davanın KABULÜ ile, Davacının ... 3. Genel İcra Müdürlüğünün 2026/... Esas sayılı takip dosyası ve dosyaya konu çek nedeni ile BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, Haksız takip tazminatı talebinin REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 232.418,45-TL harçtan, peşin olarak alınan 58.104,62-TL harcın mahsubu ile bakiye 174.313,83-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, bu hususta harç tahsil tezkeresi düzenlenmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 360,60-TL yargılama gideri, 58.104,62-TL peşin harç, 732,00-TL başvurma harcı toplamı olan 59.197,22-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili yararına A.A.Ü.T ile hesaplanan 484.312,98-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okundu, usulen anlatıldı. █████/2026
Başkan ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Üye ...
✍e-imzalı
Katip ...
✍e-imzalı

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!