Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi, tarım arazisinden toprak alımı nedeniyle kesilen idari para cezasının rücuan tahsili talepli istinaf davasını inceliyor.
Özet: Davacının, yol yapımı amacıyla arazisinden toprak alan davalı şirketin sebep olduğu ve kendisine kesilen idari para cezasını rücuan tahsil etmek üzere açtığı alacak davasında, şirketin basiretli bir tacir olarak tarım arazisiyle ilgili mevzuata uyma ve gerekli izinleri alma sorumluluğunu ihlal ettiğini iddia etmesiyle başlayan süreçte, davalı şirketin davanın reddini talep etmesi üzerine ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş; davacı, bu kararı, şirketin de tacir olması ve mevzuata uygun hareket etme yükümlülüğünü tek taraflı olarak kendisine yüklemenin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle istinaf etmiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 24. HUKUK DAİRESİ
T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 24. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R BAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2023NUMARASI : ████████ Esas ████████ Karar DAVANIN KONUSU : Alacak İSTİNAF TALEBİNDEBULUNAN : Davacı vekiliKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2026 Mahkemece verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü: TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirket yetkililerinden ...’in, davacı ile görüşerek, yol yapımı için mülkiyeti davacıya ait olan tarladan toprak almak istediklerini söylediklerini, davacının da hem hizmet olsun hem de arazi düzelmiş olur düşüncesi ile sadece bu konu ile sınırlı olarak izin verdiğini, davacıdan bu konu ile sınırlı yazılı bir izin aldıklarını, yazılı iznin suretinin kendisinde olmadığını, davacının daha sonra İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne, davalı tarafından alınan bu tarla vasfındaki yer için "tarıma marjinal arazi" (tarıma elverişli olmayan arazi demek) belgesi almak için gittiğini, Yozgat Tarım İl Müdürlüğünün 5403 S.Y.'nın 21. maddesine göre tarımsal araziyi bozmaktan davacıya 53.000,00 TL idari para cezası kestiğini, bu cezayı davalı şirketin ödemesi gerektiğini, davacının izin verirken buranın tarımsal arazi olduğunu bilmediğini, davacı her ne kadar şirkete tarlayı bozma izni verdi ise bile şirketin basiretli bir tüccar gibi davranıp, bozmanın İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün iznine bağlı olduğunu bilmesi ve bu konuda başvuruda bulunması gerektiğini belirterek, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından kesilen ve davacı tarafından ödenen 39.836,25 TL'nin rücuan alacak olarak ödeme tarihi olan 17.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın yetkili Ankara Mahkemelerinde açılması gerektiğini, haksız fiilden kaynaklı rücuen alacak davası olsa bile davacının ödediği idari para cezasının davacı ile Yerköy Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü arasında bir ilişki olduğunu, haksız fiil olarak iddia edilen işlemin yapıldığı yerin Yerköy olduğunu, davalı şirket yetkililerinin yaptığı araştırmada davacının benzinlik işleten bir tacir olduğunu, davalı şirketin üstlenimindeki yol inşaatını uzun yıllardan beri yaptığını ve toprak işlerinin de çok önceden bitirildiğini, davacının arazisini tarım dışı çıkartmak ve bu şekilde araziyi daha yüksek bir değere ulaştırmak istediğini, davacının kendi muvazaasına ve işlemine dayalı fiilinden başkalarını sorumlu tutmaya çalıştığını, davacı bir taraftan tarım arazisinin vasfını değiştirmeye çalışırken bir taraftan da arazinin vasfının değiştirildiğinin farkında olmadığını beyan ederek muvazaasını bu şekilde gizlemeye çalıştığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, █████/2023 tarih, ████████ E., ████████ K. sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde, kararda dava konusu taşınmazda davacı aleyhine olacak şekilde basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğünü tek taraflı olarak davacıya yüklemenin hukuka aykırı olduğunu, mevcut tarım arazisinden toprak alımı yapan şirketin baraj inşaatları, (HES) sulama kanalları, yol yapım çalışmaları ile uğraşan büyük bir şirket olduğunu, şirketin de araştırma yapıp toprağı ona göre kullanması gerektiğini, eğer toprağı almak yasaya uygun değilse bu durumun aynı zamanda toprağı yasaya aykırı bir şekilde kullanan Şirket için de geçerli olacağını, davaya konu olan Şirketin de tacir olduğunu, dava konusu olayda, davacının tacir sıfatını köyle ve tarla ile ilgili bir hususa uygulamanın, basiretli tüccar gibi davranmasını ve bu mesele ile ilgili mevzuatı bilmesini beklemenin hak ve nesafet kaideleri ile bağdaşmayacağını ileri sürerek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, davacıya ait tarladan toprak alınması ile ilgili taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ E., ████████ K. sayılı kararı ile yetki nedeniyle davanın usulden reddine, talep halinde dosyanın yetkili Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiş, bu kararın istinafı üzerine Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih, ████████ E., 402 K. sayılı ilamı ile kesin olarak davacı vekilinin istinaf başvurusu HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddedilmiştir.Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin, █████/2023 tarih, ████████ E., ████████ K. sayılı kararı ile HMK nun 114/1-c maddesi delaletiyle 115/2 maddesi gereğine davacının davasının, görev nedeniyle usulden reddine, görevli mahkemenin Ankara Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.Somut olayda, taraflar arasında davacıya ait tarladan toprak alınması hususunda yapılan anlaşma kapsamında davalının araziden toprak alımı sonrasında Tarım İl Müdürlüğünün arazi sahibi olan davacıya 5403 sayılı Kanun'un 21. maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen idari para cezasının davacı tarafından ödenmesi nedeniyle bu bedelin davalıdan rücuen tahsili talep edilmektedir.Mahkemece, davacının da tacir olduğu ve basiretli tacir gibi davranması gerektiği, davacının da kabulünde olduğu üzere davacıya ait tarladan davacının rızası ile davalı tarafından toprak alındığı, davacının tarla vasfındaki dava konusu yer için "tarıma marjinal arazi (tarıma elverişli olmayan arazi)" belgesi almak için Yozgat Tarım İl Müdürlüğüne başvurduğunda Yozgat Tarım İl Müdürlüğünce 5403 sayılı kanunun 21. Maddesine göre tarımsal araziyi bozmaktan davacı aleyhine idari para cezası kesildiği, dava konusu tarımsal arazinin bozulmasının davacının izni ile oluştuğu, davalının kusurunun bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı bilgi ve belgelere, özellikle istinaf olunan ilk derece mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre, yerinde bulunmayan bütün istinaf sebeplerinin reddi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE karar verilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1/b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-) Alınması gereken 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,3-) İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuran davacı üzerinde bırakılmasına,4-)Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362/(1)-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere, █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır