izmir bölge adliye mahkemesinin fırtına sonrası badem ağaçlarında oluşan hasarın sigorta kapsamında olup olmadığına dair maddi tazminat davası kararı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin fırtına sonrası badem ağaçlarında oluşan hasarın sigorta kapsamında olup olmadığına dair maddi tazminat davası kararı.

Özet: Bir sigorta şirketinin temyiz başvurusu, davacının 27 Mart 2023 tarihinde sigortalı badem ağaçlarında fırtına nedeniyle meydana geldiğini iddia ettiği zararlar için devlet destekli bitkisel ürün sigortası kapsamında 8.577.399,44 TL maddi tazminat talep ettiği bir davayı ele almakta; davalı sigorta şirketi ise kendi ekspertiz raporlarında fırtına hasarı emaresi bulunmadığını, gözlemlenen kayıpların sigorta teminatı dışındaki döllenme yetersizliğinden kaynaklandığını ve ayrı bir dolu hasarı için ödeme yapıldığını savunmaktadır.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2025

NUMARASI : ████████ E. ████████ K.

DAVANIN KONUSU : Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ : 02.07.2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 02.07.2026

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.06.2025 tarih ████████ E. ████████ K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... . tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :Davacı vekili, müvekkiline ait Bademlikte █████/2023 tarihinde gerçekleşen fırtına nedeniyle oluşan hasarın █████/2023 tarihinde davalıya bildirildiğini ve davalı tarafından düzenlenen hasar tespit raporları ile isteklerinin reddedildiğini, Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesi’nde ███████ D.İş sayılı dosyadadüzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporuyla “toplam 1.126,841 dekar alanda 5 x 5 dikim aralığında dikili olan badem ağaçlarında meydana gelen toplam hasar miktarının 214.433 kg ve parasal değerinin 8.577.399,44 TL olarak” hesaplandığını, söz konusu alandaki badem ağaçlarında oluşan hasarın “rakım yükseldikçe değişen olumsuz hava durumundan dolayı olduğu” hususunun bilirkişi kurulu tarafından belirlendiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını; müvekkilinin sigortalı ürünün bulunduğu arazileri ve ürünleri “dolu, don, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını, taşıt çarpmasına” karşı devlet destekli bitkisel ürün sigortaları ile sigorta ettirdiğini, bademlik arazileri ile █████/2023 tarihinde oluşan fırtına nedeniyle oluşan zararın müvekkili tarafından davalıya yapılan hasar ihbarının... eksperinin kesin raporlarına dayalı olarak reddedildiğini, badem ağaçlarının █████/2023 tarihinde gece başlayan ve █████/2023 tarihinde devam eden FIRTINA nedeniyle çiçeklerini döktüğünü ve ciddi hasar oluştuğunu; Çeşme Kaymakamlığı Meteoroloji Müdürlüğü’nden alınan █████/2023 tarihli ve E.35408601-107-189425 sayılı yazı ve eklerinde görüleceği üzere saatte hızı 68,4 km hıza ulaşan fırtınanın belirlendiğini, fırtına sebebiyle badem ağaçlarında açan çiçeklerin döküldüğünü, oluşan hasarın davalı tarafça karşılanması için yapılan başvurunun reddedildiğini, bunun üzerine Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ███████ D.İş sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenen 8.577.309,44 TL'nin hasar bildirim tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren ticari faiziyle davalıdan tahsilini istemiştir.

CEVAP: Davalı vekili, yapılan hasar ekspertiz çalışmasında poliçeli ürünlerin bulunduğu alanda █████/2023 tarihli fırtınadan kaynaklanan hiçbir hasar emaresine rastlanmadığını, davacı tarafın yaptırdığı █████/2023 tarihli tespitin başvuru konusu fırtına hasarıyla hiçbir ilgisinin bulunmadığını, sigortalı ürünlerin bulunduğu alanda yapılan █████/2023 tarihli tespite kadar █████/2023 tarihinde ayrıca bir dolu hasarı gerçekleşmiş olup müvekkilinin bu hasara ilişkin üzerine düşen hasar ödemesi yapma sorumluluğunu yerine getirdiğini, sahada yapılan ekspertiz işlemi esnasında teminat dışı etkilerden olan döllenme yetersizliği nedeniyle üründe dökülmeler ve kayıpların meydana geldiği ve belirtilen nedenle o yıl üründe meydana gelecek gerçek verimin poliçelerde belirlenen verimden daha düşük olacağının belirlendiğini ve zeyilname düzenlenerek sigortalıya prim iadesinin yapıldığını, dava konusu fırtına hasarı için müvekkiline █████/2023 tarihinde hasar bildiriminde bulunulduğunu, hasar emaresi bulunmadığından müvekkilinin tazminat ödeme yükümlülüğünün olmadığını, tarife talimatlarının 2.2 maddesine göre hasar tespit incelemelerinde öncelikle gerçek verim tespitinin yapılmasının zorunlu olduğunu, yine aynı maddeye göre gerçek verimin mevcut bakım ve yetiştirme koşullarında teminat kapsamındaki bir riskin gerçekleşmediği varsayılarak belirlenen verim olduğunu, özetle teminat dışı verim kayıplarını düştüklerinde elde kalan verim miktarının gerçek verim olduğunu, talimatlar kapsamında öncelikle verim tespitinin yapıldığını, sonrasında hasar oranının belirlendiğini, gerçek verim tespiti yapılırken sigortalı ürünlerin henüz küçük meyve döneminde olduğunun görüldüğünü, sahada yapılan tespitte fırtına hasarının emaresi olan ağaç devrilmesi, dal kırılması ve meyve dökümü gibi hiçbir emareye rastlanmadığını, bununla birlikte nonpariel çeşidi bademlerde dal üzerinde meyve ve döllenme yetersizliği olan çiçeklere ait meyve taslaklarının belirlendiğini, bu taslakların fiziki en ufak bir temas halinde döküldüğünden ağaçların altında döllenme eksikliği nedeniyle boş olan hali hazırda zaten dökülecek olan meyve taslaklarına rastlandığını, fizyolojik döllenme yetersizliğinden kaynaklı o yıl sigortalı ürünlerde gerçek verimin poliçe düzenlenirken beyan edilen verimden daha düşük olduğunun belirlendiğini ve gerçek verimin 20577456 numaralı poliçe için 7.3 kg/ağaç, 20548859 numaralı poliçe için 12.35 kg/ağaç, 20837797 numaralı poliçe için 3,84 kg/ ağaç, 20837795 numaralı poliçe için 0,16 kg/ağaç, 20578027 numaralı poliçe için 1,22 kg/ağaç, 20650549 numaralı poliçe için 0,42 kg/ağaç, 20576411 numaralı poliçe için 2,76 kg/ağaç ve 20578475 numaralı poliçe için 4,42 kg/ağaç olarak belirlendiğini, buna göre belirlenen verim değeri üzerinden zeyilnamelerin düzenlendiğini ve her bir poliçe için sigortalıya iletilmek üzere prim iadesinin poliçeyi düzenleyen sigorta şirketine gönderildiğini, buna göre 20577456 numaralı poliçe için 15.161,74 TL, 20548859 numaralı poliçe için 951,93 TL, 20837797 numaralı poliçe için 2.842,12 TL, 20837795 numaralı poliçe için 22.030,23 TL, 20578027 numaralı poliçe için 1.962,04 TL, 20650549 numaralı poliçe için 37.798,62 TL, 20576411 numaralı poliçe için 2.593,86 TL ve 20578475 numaralı poliçe için 7.191,19 TL prim iadesinin gerçekleştirildiğini, ekspertiz işlemleri sırasında teminat dahilinde fırtına hasarı görülmediği için hasarın % 0 olarak belirlendiğini ve başvurunun reddedildiğini; kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının isteği olmamasına rağmen █████/2023 tarihli dolu hasarına ilişkin itirazlarına gelince, bu gerekçeyle hasar ihbarında bulunulduğunu, █████/2023 ve █████/2023 tarihli geçici ekspertiz ve █████/2023 tarihli kesin ekspertiz çalışmasının yapıldığını, kesin ekspertiz çalışmasında çaprazlama şeklinde ağaçlardan örneklemelerin yapıldığını, teminat dışı dolu vuruklu ve sağlam meyveler tasniflenerek değerlendirmelerin yapıldığını, alanda belirlenen gerçek verim değeri üzerinden hesaplanan sigorta bedeli ve hasar ekspertiz çalışmaları ile belirlenen hasar oranından % 8’lik muafiyet oranının düşülmesi sonucunda sigortalıya 20577456 numaralı poliçe için 1.307.680,00 TL, 20548859 numaralı poliçe için 592.800,00 TL, 20837797 numaralı poliçe için 241.920,00 TL, 20837795 numaralı poliçe için 7.467,00 TL, 20578027 numaralı poliçe için 32.466,00 TL, 20650549 numaralı poliçe için 52.497,00 TL, 20576411 numaralı poliçe için 54.758,00 TL ve 20578475 numaralı poliçe için 1.222.798,00 TL hasar tazminatının ödendiğini; tespit raporunu kabul etmediklerini, müvekkilinin sigortacı olduğunu, sigorta poliçesinin hem başvuran sigortalı hem de müvekkili açısından bağlayıcı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacının istediği faizi kabul etmediklerini, dava konusu poliçelerdeki hasat tarihinin █████/2023 olduğunu, bu tarihten önce faiz işletilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, yine kabul anlamına gelmemek üzere poliçe, genel şartlar ve tarife talimatlar hükümleri doğrultusunda tazminat hesabının yapılmasının ve hesaplamada prim iadelerinin de mahsup edilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,... İli, .... İlçesinde davacıya ait ..., .... ve .... ada numaralı taşınmazlar üzerindeki bademlikler düzenlenen Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Poliçeleri ile davalı tarafça sigortalandığı, bölgede █████/2023 tarihinde fırtına gerçekleşmiş, davacıya ait bademlikler zarar görmüştür. Çeşme Kaymakamlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün █████/2023 tarihli yazı cevabı, düzenlenen tespit raporu ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre davacıya ait sigortalı bademliklerde meydana gelen hasarın █████/2023 tarihinde meydana gelen fırtınadan kaynaklı olduğunun belirtildiği, Çeşme Meteoroloji Müdürlüğü’nün █████/2023 tarihli yazı cevabındaki █████/2023 tarihinde rüzgarın güney ve güney-güney batı yönünden 14,4 m/sn (fırtınamsı rüzgar) ila 19,0 m/sn (fırtına) arasında, █████/2023 tarihinde kuzey-kuzey batı ve kuzey batı yönlerden 16,5 m/sn (fırtınamsı rüzgar) ila 12,9 m/sn (kuvvetli rüzgar) arasında estiği yönündeki belirlemesi, tespit raporunda ve bilirkişi raporunda “toprak özelliği bakımından herhangi bir sorun olmadığının, toprak ve ağaçların bakımlarının yapıldığının ve ağaçların gövde yapısı, dallanma ve yaprak oluşumlarının iyi ve sağlıklı olduğunun, rakım yükseldikçe ağaçların meyve bağlama oranının düştüğünün, bu duruma hava şartlarında meydana gelen değişkenliklerin neden olabileceğinin değerlendirildiğinin” belirlenmesi karşısında hasar dosyasındaki fotoğraflar ve tüm dosya kapsamından hasarın fırtınadan kaynaklandığı, piyasa fiyatı olan 40,00 TL’den zarar miktarının 8.577.309,44 TL olduğu, tespit ve bilirkişi raporundaki değerlendirme ve hesaplamanın dosya kapsamına uygun olduğu, rapordaki tazminat hesabı poliçe özel ve genel şartlarına uygun olup, ürün kg birim fiyatının poliçelerde 40,00 olarak belirlenmesi nedeniyle tespit raporunda ve bilirkişi raporunda birim fiyat olarak bu tutarın kabul edilmesinin doğru olduğu, poliçelerde “tazminatın hesabında sigorta bedelinin esas alınacağı, ödenecek tazminatın sigorta bedelini geçemeyeceği” hususlarının düzenlendiği ve “muafiyet ve müşterek sigorta uygulamalarının saklı tutulduğu” hususunun belirtildiği ve tazminat hesabında hasar miktarının poliçede belirtilen muafiyeti aşan kısmının esas alınacağının düzenlendiği, muafiyet oranının poliçede fırtına durumunda %8 olarak belirlendiği, müşterek sigorta oranının ise %0 olarak gösterildiği, bu çerçevede bilirkişi raporunda muafiyet için ayrı % 8 tenzilat yapılmasının da doğru olduğu, bu durumda davacının 20577456 numaralı poliçe kapsamında 192.640,00 TL, 20548859 numaralı poliçe için 582.400,00 TL, 20837797 numaralı poliçe için 374.400,00 TL, 20837795 numaralı poliçe için 1.544.379,20 TL, 20578027 numaralı poliçe için 6.758,40 TL, 20650549 numaralı poliçe için 1.646.822,40 TL, 20576411 numaralı poliçe için 8.960,00 TL, 20578475 numaralı poliçe için 56.967,60 TL alacak isteme hakkının bulunduğu, davacı zararının Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Poliçeleri çerçevesinde teminat kapsamında olduğu, davacının davalıdan anılan poliçeler kapsamında isteyebileceği toplam tazminat miktarının 8.577.309,44 TL olduğu, sigorta poliçesine göre son hasat tarihinin █████/2023 tarihi olması nedeniyle alacağa bu tarihten itibaren ticari faiz işletilerek, davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ:Davalı vekili, hasarın fırtınadan değil, soğuklanma süresi yetersizliği, arı faaliyetlerinin azlığı gibi tamamen teminat dışı olan "döllenme yetersizliği" ve fizyolojik çiçek/meyve dökümünden kaynaklandığını, yapılan ekspertiz sonrasında bu durumun tespit edildiği ve zeyilname yapılarak sigortalıya prim iadesi gerçekleştirildiğini, ağaçlarda fırtınaya delalet edecek dal/dalcık kırılması veya yaprak deformasyonu gibi fiziksel hiçbir emarenin bulunmadığını, bilirkişi raporundaki kayıp miktarı ve hasar bedeli hesaplamalarının şeffaf, denetlenebilir ve net olmadığını, çelişkiler barındırdığını, Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesi'nce yapılan tespitin hasardan aylar sonra yapıldığı, bu süreçte bitkiler üzerinde fiziki ve beşeri birçok etkenin değiştiğini, bu nedenle bu raporun hükme esas alınamayacağını, Genel Şartların B.4. Maddesi uyarınca hasar tespitinin yalnızca ... eksperleri tarafından yapılabileceğini, rizikonun gerçekleştiğini ispat yükünün kural olarak sigortalıda olduğunu, ancak rizikoya teminat dışı bir etkenin (hastalık, döllenme vb.) sebebiyet verdiğini ispat yükünün sigortacıya (....) geçtiğini, "fizyolojik döküm" ve "döllenme yetersizliği"nden kaynaklı hasarın teminat kapsamı dışında kaldığını, bilirkişi raporunun denetlenebilir olmadığını, hasar tespiti yapılıncaya kadar geçen 5 aylık sürede delillerin kararması veya değişmesinin gerçekleşmiş olabileceğini, hasardan aylar sonra yapılan mahkeme tespitinin fırtına anındaki durumu yansıtamayacağını, bilirkişi tarafından itirazlarını gidermeyen, mevzuat kapsamında değerlendirme yapılmayan ve hüküm kurmaya elverişsiz rapor üzerinden kurulan hükmün hatalı olduğunu belirtmiştir.

GÖRÜŞ:Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası poliçelerine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davacı vekili, davacının Çeşme'deki bademliklerinde █████/2023 tarihinde meydana gelen fırtına nedeniyle oluşan ve badem ağaçlarının çiçeklerini dökerek ürüne zarar veren hasarın davalı tarafça karşılanmamasını talep etmiş, davalı taraf ise, yapılan eksper incelemelerinde fırtına hasarı emaresine rastlanmadığını, dökülmelerin fırtınadan değil, döllenme yetersizliğinden kaynaklandığını ve hasarın teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda;Çeşme Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ███████ D.İş sayılı tespit dosyası, ziraat mühendisi, meteoroloji mühendisi ve mali müşavirden oluşan heyetten alınan kök ve ek bilirkişi raporları, meteoroloji verileri ve toplanan deliller ışığında fırtına hasarı nedeniyle davacının 8.577.309,44 TL tutarında zarara uğradığı ve zararın teminat kapsamı dışında kaldığının kanıtlamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Toplanan tüm delillere, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere göre, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun olmasına, özellikle mahkemece alınan Meteoroloji Raporunda fırtınanın varlığının ve ziraat bilirkişilerinin zararın fırtına ile illiyetini kuran net tespitleri karşısında raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmasına, rizikoya teminat dışı bir etkenin (hastalık, döllenme vb.) sebebiyet verdiğinin davalı sigortacı tarafından kanıtlanamamış olmasına, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı yönünden istinaf karar harcı olan 585,916,01-TL'den peşin alınan 146.480,00-TL'nin mahsubu ile bakiye 439.436,01-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-İstinaf başvurusu nedeniyle davalının yaptığı giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay ilgili Hukuk Dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026