bölge adliye mahkemesinin, nakliyat sigorta poliçesi kapsamı dışında gerçekleşen uluslararası taşımada ödenen zararın lütuf ödemesi kabul edilerek rücu hakkının doğmadığına dair itirazın iptali davası reddine ilişkin istinaf incelemesi.

Bölge Adliye Mahkemesinin, nakliyat sigorta poliçesi kapsamı dışında gerçekleşen uluslararası taşımada ödenen zararın lütuf ödemesi kabul edilerek rücu hakkının doğmadığına dair itirazın iptali davası reddine ilişkin istinaf incelemesi.

Özet: Bir sigorta şirketi, davalılara ait araçta meydana gelen kaza sonucu sigortalı emtiaya ödediği hasar tazminatı nedeniyle başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; ancak ilk derece mahkemesi, sigorta poliçesinin yalnızca yurt içi taşımaları kapsadığını, kazanın uluslararası taşıma sırasında gerçekleşmesi nedeniyle ödenen tazminatın poliçe şartlarına uygun olmadığını ve rücu hakkı doğurmadığını belirterek davanın reddine karar vermiştir.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2025

NUMARASI : ████████ Esas ve ████████ Karar

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... Nakliyat Tarım Kuyumculuk Petrol Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti' ne ait emtianın █████/2017 tarihinde davalılar adına kayıtlı ... - ... plakalı araçta nakliyesi sırasında dava dışı nakil vasıtası sürücüsünün %100 kusurlu olarak ... - ... plakalı araca çarpması sonucu araçta yangın çıktığını ve sigortalı emtianın zarar gördüğünü, hasar nedeniyle yapılan ekspertiz incelemesi sonucu müvekkili şirketin sigortalısına █████/2018 tarihinde poliçe limitleri dahilinde 40.000,00.USD hasar tazminatı ödediğini, davalılardan ... adına kayıtlı aracın trafik sigortası ... Sigorta A.Ş.'den hasar nedeni ile müvekkili şirkete 10.302,30.USD ödeme yapıldığını, bakiye hasar miktarının davalılardan talep edildiğini ancak ödeme yapılmadığından davalılar aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenlerle; davalıların icra dosyasına yapmış oldukları itirazın iptaline, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalılara yükletilmesine, haksız itirazdan dolayı davalılar aleyhine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...'un ... plaka sayılı çekici maliki ve ... Ltd. Şti. ... plaka sayılı yarı römork maliki olduklarını, meydana gelen trafik kazası sonucunda her iki müvekkilinin de maddi zarara uğradığını, her iki müvekkilinin de meydana gelen trafik kazasında kusuru bulunmadığından açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı sigorta şirketi tarafından müvekkili ... Ltd. Şti.'ne dava açılmış ise de müvekkili adına kayıtlı aracın yarı römork olduğunu, yarı römorkun tek başına hareket edemeyeceğini ancak bir çekici yardımıyla hareket edebileceğini, bu nedenle yarı römorkun kusur ve sigorta sorumluluğunun bulunmadığını, ... plaka sayılı çekicinin kusurlu olduğu kabul edilse dahi ... plaka sayılı yarı römork malikine izafe edilebilir bir kusur bulunmadığını, müvekkili ...'a ait ... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. tarafından ZMSS kapsamında sigortalı olduğunu, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarına karar verilmesini, bu nedenlerle; haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış davanın reddine, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, kararın kaldırılması sonucunda kaldırma kararına uygun şekilde sigortalıya ve davacı şirkete müzekkere yazılarak eksik evraklar celp edilip bilirkişiden rapor alındığını, hazırlanan raporda özetle sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen 40.000,00.USD tazminat bedelinin 04686366 numaralı Nakliyat Abonman poliçesi teminat ve şartlarına uygun olmadığı ve rücu şartlarının oluşmadığının tespit edilmiş olduğunu, poliçe incelendiğinde poliçe teminatının yurt içi taşımaları kapsadığını, rücuya konu taşımanın Mersin-Irak arası taşıma olduğunu, kaza tespit tutanağı incelendiğinde kazanın Osmaniye-Gaziantep istikametinin 5,1 km'sinde meydana geldiğini, kaza Türkiye sınırları içerisinde gerçekleşmiş olsa da bu durumun taşımanın uluslararası bir taşıma olma özelliğini ortadan kaldırmadığını, sigorta poliçesinin kapsam itibariyle sadece yurt içi taşımalar sebebiyle taşıyıcının sorumluluğunu himayesine aldığını, poliçenin davaya konu olayda uluslararası taşıma sırasında gerçekleşen kaza sebebiyle meydana gelen zararı kapsamadığını, davacının sigortalısına yaptığı ödemenin poliçe koşulları ve klozlarına uygun olmadığını, yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğunu ve böyle bir ödemenin yapılmasının sigortacıya rücu hakkı vermeyeceğini, bu nedenlerle; davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararında müvekkil sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı ödemenin poliçe koşulları ve klozlarına uygun olmadığını, sigorta poliçesinin yurt içi taşımaları kapsadığını, rücuya konu taşımanın Mersin Irak arası taşıma olduğunu ve taşıma sırasında gerçekleşen kaza sebebiyle meydana gelen zararı kapsamadığını, kazanın yurt içinde meydana geldiğini, poliçenin yurt içi taşımaları kapsadığını, trafik kaza tespit tutanağı ile kazanın yurt içinde olduğunun sabit olduğunu, davaya konu olayın “Nakliyat Sigorta Poliçesi-Emtea/Kamyon”dan kaynaklandığını, bu durumda taşıma akdi ilişkisine dayanılarak değil haksız fiil hükümlerine de dayanılarak rücu talebinde bulunulabileceğini, bu nedenlerle; istinaf talebinin kabulüne, tehiri icra talebinin kabulüne, ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. ████████ K. sayılı ve █████/2025 tarihli davanın reddi yönünde verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın reddine ilişkin kararın usule ve hukuka uygun olup bu konuda istinaf kanun yoluna başvurmadığını, kararı sadece vekalet ücreti bakımından istinaf ettiğini, davacı tarafça dava dilekçesinde harca esas değerin 29.701,58.USD olarak belirtildiğini, dosyada dava reddedildiğinden ıslah edilen 29.701,58.USD'nin karar tarihindeki TCMB dolar kuru efektif satış değeri dikkate alınarak buna karşılık gelen Türk Lirası miktar üzerinden AAÜT gereği davalı müvekkil lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, lehine 30.000,00.TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, harca esas değer olan 29.701,58.USD üzerinden hesaplama yapıldığında (karar tarihindeki efektif satış değeri 42,0427 TL olduğundan) 29.701,58 X 42,0427 =1.250.836,75 TL dava değeri çıktığını, AAÜT gereği 193.117,15.TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulü ile vekalet ücretine ilişkin olarak usul ve yasaya aykırı yerel mahkeme kararının kaldırılarak talebi gibi karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise kararın istinaf incelemesi ile yeniden değerlendirilerek kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacı vekilince kazanın yurt içinde meydana geldiği, teminat kapsamında olduğu, haksız fiil hükümlerine dayanılarak rücu talebinde bulunulduğu, davalı sürücü ve işletenin kusurlu olduğundan; davalı vekilince vekalet ücretinin hatalı hesaplandığından bahisle istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davaya konu poliçenin incelenmesinde "sefer başlagıç: yurt içi - sefer bitiş: yurt içi" ibaresinin açıkça yazılı olduğu, hasarın uluslararası taşımacılık esnasında gerçekleştiği bu kapsamda davacı tarafından sigortalısına yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğu, rücuya dayanak ödemenin bu kapsamda davalıları bağlamayacağı, dava dilekçesinde TTK'nun 1472 maddesinde dayanılmış olduğu, TTK 1472. Maddesinde düzenlenen sigortalının haklarına halef olarak rücu edebilmenin yasal koşullarının oluşmadığı, sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmayan hasar ödemeleri nedeniyle sigortalının mesul olanlar hakkındaki dava hakkını veya alacağının sigorta şirketine devir ve temlik etmesi halinde sigorta şirketinin temlik alan sıfatıyla zarar sorumlularına başvuruda bulunmasına yasal bir engel bulunmamakta ise de somut olayda kazaya karışan aracın teminat altına alındığına ilişkin zeyilname bulunmadığı, sigortalının alt taşıyıcılar ile yaptığı taşımaların teminat kapsamında olduğunun davacı tarafça ispat edilemediği, bu kapsamda ispat yükünün davacı sigorta şirketinde olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nin 13 üncü maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında vekalet ücretinin hesaplanma yönteminde bir isabetsizlik bulunmadığı, mahkemece bu hususlar nazara alınarak davanın reddine dair verilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekili ve davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararına karşı davacı ve davalılar vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,

2)a-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 615,40.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 116,60.TL'nin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

b-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 615,40.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 116,60.TL'nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)a-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

b-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır