İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, geçersiz protokol sebebiyle iki kez ödenen kira ve depozito bedellerinin sebepsiz zenginleşme hükümlerince iadesini talep eden alacak davası.
Özet: Bu hukuki belge, davacının, kira ödemelerini, üçüncü şahıs ile yapılan ancak daha sonra geçersiz sayılan bir protokol uyarınca davalıya yapması, bu ödemelerin mirasçılar tarafından kabul edilmemesi üzerine icra yoluyla tekrar ödemek zorunda kalması sebebiyle davalıdan sebepsiz zenginleşme ilkesine dayanarak alacak talebinde bulunduğunu ve davanın zorunlu arabuluculuk şartına uygunluğunun değerlendirildiğini açıklayan bir yargılamanın başlangıcına veya ara kararına işaret etmektedir.
T.C.
İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... ile yazılı kira sözleşmesi yaptığını, işbu kira sözleşmesine ilişkin yapılacak ödemeleri ek protokol ile davalı ... İnşaat Ticaret Limited Şirketi isimli şirkete gönderilmesi konusunda anlaşıldığını, 2022-2023 ve 2023-2024 kira dönemlerine ilişkin kira bedelleri ödendiğini, ancak dava dışı ... vefatının ardından mirasçıları tarafından, 2022-2023 ve 2023-2024 kira bedellerinin ödenmediğinden bahisle .... İcra Müdürlüğü 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden takip yapıldığını, taraflarınca takibe itiraz edildiğini, ve müvekkili hakkında .... İcra Hukuk Mahkemesi 2025/... Esas sayılı dosyasında itirazın kaldırılması - tahliye davası açıldığını, açılan davada taraflarınca müvekkili ve davalı- ... arasında protokol sunulduğunu, ancak mahkemece bu protokolde murisin imzası olmadığından ve davacı tarafçada kabul-ikrar edilmediğinden geçerli ve ispata elverişli bulmadığını, ödemlerin murise yapılmadığından bahisle itirazın kaldırılarak tahliye yönünde karar verildiğini, mahkemece verilen kararın kesinleştiğini, karar gereğince icra dosyasına ödemeler bedellerinin faiziyle birlikte yatırıldığını, müvekkili ve davalı tarafın dava dışı üçüncü şahıs arasında yapılan protokolün geçersiz sayılması ve kira bedelleri davalı tarafa ödendikten sonra tekrar kiraya verenin mirasçılarını ödendiğini, davalı tarafın 2022-2023 ve 2023-2024 kira dönemlerine ilişkin ödenen kira ve depozit bedelleri sebebiyle sebepsiz zenginleştiğini, işbu sebepsiz olarak zenginleştiği bedellerin reeskont avans faizi ile birlikte tarafımıza iade edilmesini talep ettiklerini, işbu sebeplerle fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması ve ileride ıslah etmek ve artırmak kaydıyla davalı tarafın 2022-2023 ve 2023-2024 kira dönemlerine ilişkin ödenen kira ve depozit bedelleri sebebiyle sebepsiz zenginleştiğini, işbu sebepsiz olarak zenginleştiği bedellerin reeskont avans faizi ile birlikte taraflarına iade edilmesini, (talep değeri şimdilik 1.114.000,00 TL) davalı tarafa geçersizde olsa yapılan sözleşmeye uymayarak taraflarının .... İcra Müdürlüğü 2025/... Esas sayılı dosyasına asıl kira alacağı haricinde yaptığı haksız ödemelerin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı taraftan tahsilini, (talep değeri şimdilik 1 TL) dava harç, masraf ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı tazminat istemine istemine ilişkindir.TTK'nın 5/A maddesinin ilk fıkrası; "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmünü, 6325 Sayılı Arabuluculuk Yasası'nın 18/A maddesinin 2. Fıkrası ise; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir" hükmünü düzenlemektedir. Huzurdaki zorunlu arabuluculuğa tabi davada; dava ilk olarak █████/2026 tarihinde asliye hukuk mahkemesinde açılmış, bu mahkemece █████/2026 tarihli karar ile davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiş, ilgili ilam █████/2026 tarihinde kesinleşmiş ve dosya █████/2026 tarihinde mahkememiz esasına kaydedilmiştir. Mahkememiz █████/2026 tarihli tensip zaptı ile davacı vekiline arabuluculuk son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini mahkememize ibraz etmek üzere tebliğden itibaren 1 haftalık kesin süre verilmiş, süresi içinde arabuluculuk son tutanağının aslının veya onaylanmış bir örneğinin mahkememize ibraz edilmemesi halinde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verileceği ihtar edilmiş, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan █████/2026 tarihli beyan dilekçesi ile ekinde arabuluculuk son tutanağının sunulduğu görülmüştür. Arabuluculuk son tutanağı incelendiğinde davacının █████/2026 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu, son tutanak tarihinin █████/2026 tarihi olduğu görülmüştür. Dosyamız ile emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi █████████ Esas █████████ Karar sayılı kararında " Buna göre dava tarihi davanın görevsiz mahkemede açıldığı tarih olup, dava şartları da bu tarihe göre belirlenir. Somut olayda davanın görevsiz mahkemede açıldığı █████/2019 tarihinden önce davacı tarafça arabulucuya başvurulmamıştır. Bu durumda dosyanın görevli mahkemeye tevzii edilmesinden önce veya sonra arabuluculuğa başvurulması dava şartı noksanlığını gidermez. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesi gereğince arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğine dair emredici ve özel nitelikteki düzenleme dikkate alındığında, mahkemece davanın, arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir." şeklinde değerlendirme yapıldığı görülmüştür. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi █████████E. █████████ K. Sayılı ilamında " karşı davanın 03.12.2019 tarihinde açıldığının görüldüğü, karşı davacı tarafça dosyaya sunulan arabuluculuk son tutanağının incelenmesinde ise arabulucuya başvuru tarihinin 03.12.2019 tarihi, son tutanağın düzenlendiği tarihin 11.12.2019 tarihi olduğu, karşı davacı tarafça dava açılmadan önce arabulucu sürecinin tamamlanmadığı, karşı dava yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekirken esastan karar verilmesinin kamu düzenine aykırı olduğu gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir." şeklinde değerlendirme yapılan istinaf mahkemesi ilamı incelenmiş ve yapılan değerlendirmede; temyiz olunan bölge adliye mahkemesi kararının 6100 sayılı kanun'un 370/1hükmü uyarınca onanmasına karar verilmiştir.Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede; davacı tarafça dosyanın ilk olarak görevsiz mahkemede açıldığı, ilgili mahkemece dosyanın █████/2026 tarihinde görevli mahkemeye gönderilmek üzere tevzi birimine iletildiği ve █████/2026 tarihinde de mahkememizde esas kaydının yapıldığı, davacı tarafından dosyaya sunulan arabuluculuk son tutanağında her ne kadar █████/2026 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğu görülmüş ise de sürecin █████/2026 tarihinde tamamlandığı , yukarıda yer verilen emsal yüksek mahkeme içtihatları da dikkate alındığında arabuluculuk yolu tüketilmeden/tamamlanmadan dosyanın mahkememize tevzi edildiği anlaşılmakla bu durumda 6325 Sayılı Yasanın 18/A.2 fıkrasının son cümlesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiği, anılan düzenleme emredici nitelikte olup, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden, sonradan arabuluculuğa başvurulmasının da bu eksikliği gidermeyeceği anlaşıldığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş, ayrıca mahkememizce davacı tarafa arabulucuya başvurulması için bir süre verilmeksizin arabuluculuğa başvurulduğu ve Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeme yapıldığı anlaşıldığından, ödenen arabuluculuk ücretinin yargılama giderinden sayılacağı ve davacının aynı taleple davalıya yeni bir dava açıp açmayacağının belli olmaması karşısında, söz konusu arabuluculuk ücretinin eldeki davada hüküm altına alınması gerektiği kanaatine varılmış bu nedenle aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır. (Aynı mahiyette İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi ████████ Esas ████████ K. Sayılı kararı)HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle 6100 s. HMK'nın 115. Maddesi gereği USULDEN REDDİNE,2 - Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL harcın, peşin alınan 19.024,36 TL harçtan mahsubu ile artan 18.292,36 TL harcın davacıya iadesine3- Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde kendilerine iadesine, 4- Hazine bütçesinden karşılanan 6.000,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar verildi. █████/2026Katip ... Hakim ...