Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde, taşınmaz devri garantisi olarak verilen bononun bedelsiz kalmasına rağmen icra takibine konulmasıyla yapılan ödemenin istirdadı ve menfi tespit davası.
Özet: Kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasında davacılar, mirasbırakanlarının taşınmaz devri garantisi olarak kefil olduğu bononun devir sonrası konusuz kalmasına ve davalının bu durumu ikrar etmesine rağmen, kötü niyetle sürdürülen icra takipleri sonucu mal varlıkları üzerindeki hacizleri kaldırmak amacıyla ödedikleri bedelin iadesini talep ederken; davalı ise bu iddiaların asılsız olduğunu, bononun bedelsiz kalmadığını, zamanaşımı definin feragatle ortadan kalktığını savunarak davanın reddini ve davacılardan tazminat ödenmesini talep etmektedir.
T.C.
ANTALYA2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkillerinin murisi ... ... hakkında ... tanzim ... vade tarihli bono senedinde kefil olması sebebiyle kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, bononun keşidecisi ... ... olduğunu, muris ... ... ile ... ...'un davalı ...'ya taşınmaz devrinde bulunacağı sebebiyle tapu devrinin yapılmasının garantisi olarak davalı ...'ya verildiğini, davalı tarafından ... tarafından Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile takibe koyduğu bedelsiz kalan bono üzerinden takibin devam ettiğini, Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasına konu bono alacak mesnedine ve konusuz kaldığına dair şikayet nedeni ile Serik CBS'nin .../... soruşturma sayılı dosyası açıldığını, bono senedinin Antalya ... İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, tapuyu aldıktan sonra da icraları kaldırdığını ifade ettiğini, davalı tarafın Serik CBS'nin .../... soruşturma dosyasında ... tarihli ifadesinde tapu devrinin yapılmasının garantisi olarak verilen bononun tapu devrinin yapılması ile konusuz kaldığını beyan ettiğini, bu beyanına rağmen davalı taraf kötü niyetli olarak takip işlemlerine devam ettiğini ve muris adına taşınmaz satış işlemlerinin başlatıldığını, Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile takibe dayanak bononun 3 yılık zamanaşamına tabi olduğu, takibin kesinleşmesinden bu yana yapılan takip işlemleri arasında 3 yıllık zamanaşımı süreleri geçtikten sonra işlemlere devam edildiği gerekçesiyle takibin taliki veya iptali için dava açıldığını ve davanın kabulüne karar verilerek icranın geri bırakılmasına karar verildiğini, davacı müvekkilleri mal varlıkları üzerindeki hacizlerin kalkması maksadıyla Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasına borçlu olmadığı tutarı ödeme zorunda kaldığını, ... tarihinde dosya bakiyesi olan ... TL dosya borcu itirazı kayıt ile ödendiğini ve dosyanın infazen kapatıldığını, müvekkilleri sorumlu olmadıkları dosya borcu olan ... TL'yi mal varlıkları üzerindeki hacizlerin kalkması amacıyla ödemek zorunda kaldıklarını bildirerek davanın kabulü ile davacı müvekkillerinin Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasında ödemek zorunda kaldıkları ... TL'nin davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesindeki tüm iddiaları ve taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacıların iddiasının aksine Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası ile takibe konulan senedin bedelsiz kaldığına dair iddianın asılsız olduğunu, dava dilekçesinde iddia edilenin aksine dava konusu borcun ödendiğine ya da senedin bedelsiz kaldığına ilişkin olarak müvekkili tarafından verilen bir ikrarın bulunmadığını, davacılar tarafından Antalya CBS'nin .../... numaralı soruşturma dosyasında müvekkili hakkında bedelsiz senedi kullanma suçundan şikayette bulunulduğunu, Antalya CBS'nin .../... soruşturma numaralı dosyasında ... tarihli kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, davacıların senedin bedelsiz olduğuna dair iddialarının asılsız olduğunu, dosya kapsamı incelendiğinde davacılar sadece soyut iddialarda bulunduğunu, davacıların hem senedin takibe konulduğu icra dosyasının zamanaşımına uğradığını beyan ettiğini hemde icra dosyasına yapılan ödemenin istirdatına karar verilmesini talep ettiği, davacıların beyanları ile taleplerinin çelişkili olduğunu, davacıların bononun takibe konulmuş olduğu icra dosyasında 3 yıl boyunca kesintisiz olarak işlem yapılmaması nedeni ile takibin zamanaşımına uğradığına ilişkin iddialarını kabul etmediklerini, davacıların açtığı davayı ve davacıların iddiasını kabul etmediklerini, davaya konu icra takibine ilişkin olarak zamanaşımı definden feragat edildiğini, davacılar kötü niyetli olarak ve asılsız soyut iddialarla davayı açtığını bildirerek müvekkili aleyhine açılan davanın reddine, davacıların tüm taleplerinin reddine, haksız açılan dava nedeniyle dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere hesaplanacak tazminatın davacılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE : Davacı vekili tarafından arabuluculuk son tutanağı, ifade tutanakları, Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı icra dosyası, Serik CBS'nin .../... soruşturma sayılı dosyası delil olarak sunulmuş, mahkememizce Antalya Genel İcra Dairesi .../... Esas sayılı dosyası, Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyası, Antalya Başsavcılığı .../... Esas sayılı, Serik CBS'nin .../... soruşturma sayılı dosyaları dosyamız arasına celbedilmek suretiyle tüm deliller toplanmıştır. Dava, davalı tarafından başlatılan icra takibinde cebri icra tehditi altında ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir. Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davalı alacaklı tarafından ... tarafından davacı borçlular ... ... ve ... ... aleyhine ... TL bono alacağı, ... TL işlemiş faiz ve ... TL komisyon olmak üzere toplam ... TL üzerinden icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, davacılar ..., ... ve ... tarafından davalı ... aleyhine açılan takibin taliki veya iptali davasında ... tarihli kararı ile; "Davanın Kabulü ile İİK.33/a maddesi gereğince davacı borçlular yönünden İcranın Geri Bırakılmasına," karar verildiği , kararın istinaf edildiği, Antalya BAM ... HD'nin ... tarihli .../... Esas ve .../... Karar sayılı ilamında, "Davacı borçluların dilekçelerinde takibe konu senedin taşınmaz satışı nedeni ile teminat olarak verildiğini, taşınmazın devrinin yapılması nedeni ile borç bulunmadığı iddia etmiş olup, bu beyanları borç ikrarı olarak kabul edilemez. Her ne kadar mahkeme karar tarihinden sonra borç ödenmiş ise de mahkeme kararına atıf yapılarak itirazi kayıtlı borcun ödenmiş olması ve bu kapsamda hacizlerin kaldırılmış olması nedeni ile uyuşmazlığın esası incelenmiştir. Borçlu muris ... ... tarihinde vefat etmiş olup, takibin ... tarihinde mirasçılara yöneltilmiştir. Murisin ölümünden sonra takip işlemleri yapılmış ise de ölü kişi aleyhine yapılan işlemlerin yok hükmünde olması nedeniyle ...-... yılları arasında zamanaşımını kesen işlem yapılmadığından alacak zamanaşımına uğramıştır. (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas █████████ Karar sayılı kararı ve bu kararın onanmasına ilişkin Yargıtay 12. HD'nin █████████ Esas e █████████ Karar sayılı kararı) İlk derece mahkemesince zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verilmiş olması doğrul olmakla birlikte mahkeme gerekçesi düzeltilmesi gerektiğinden istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" karar verildiği anlaşılmıştır. Serik Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde, davacıların murisininde müşteki olduğu, davalının şüpheli olduğu soruşturma sonucunda şüphelliler hakkında Tefecilik Yapmak, Hakaret ve Tehdit suçları ile iddianame düzenlendiği, Serik Asliye Ceza Mahkemesine dava açıldığı, Serik ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davalı ... ve bir kısım sanıklar hakkında tefecilik yapma suçundan ve davalı ... hakkında ...'a yönelik tehdit ve Hakaret suçlarından ceza verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesi'nin .../... Esas ve .../... karar sayılı ilamı ile Tefecilik Yapmak suçundan istinaf başvurusunun esastan reddine, hakaret ve tehdit suçlarından hükmün bozulmasına karar verildiği, bu suçlardan yapılan yargılama sonrası Serik ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile davalı ...'nın cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaf edilmesi üzerine, Antalya BAM ... Ceza Dairesinin ... tarihli .../... Esas ve .../... Karar sayılı karar ile, " Serik ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih, .../... (E) ve .../... (K) sayılı kararıyla sanık hakkında katılana yönelik hakaret suçundan mahkumiyet kararına ilişkin hükmün CMK 'nun 280/1.a-son cümle gereğince kaldırılmasına, Sanık hakkında katılana yönelik hakaret suçundan cezalandırılması istemi ile TCK'nun 125/1 maddesi uyarınca kamu davası açılmış ise de; yüklenen eylemin bir bütün halinde tehdit suçunu oluşturduğu, tehdit suçundan da ayrıca karar verildiğinden hakaret suçundan açılan kamu davasında ayrıca mahkumiyet hükmü kurulmasına yer olmadığına, şeklinde hüküm eklemek suretiyle CMK. 280/1 maddesi uyarınca İstinaf Başvurusunun Düzeltilmek Suretiyle Esastan Reddine, CMK'nun 286 maddesi uyarınca KESİN OLARAK; (2)-Tehdit suçundan kurulan hükme karşı istinaf isteminin incelenmesinde; yapılan yargılama ile dosya içeriğine, toplanıp karar yerinde gösterilerek değerlendirilen delillere, oluşa, kovuşturma sonucu ulaşılan inanç ve takdire, tehdit suçunun sübut bulduğuna, niteliğine uygun kabul ve uygulamaya, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye göre verilen mahkumiyet kararı hukuka uygun bulunduğundan, sanık müdafiinin, "gizlice alınan ses kayıtlarının hukuka aykırı delil olduğuna, kararın bozulmasını, sanığın beraatini talep ettiğine" ilişkin ve diğer istinaf itirazları yerinde görülmediğinden REDDİNE, Ancak; Tekerrüre esas alınan Antalya ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih, .../... esas .../... karar sayılı ilamındaki cezanın ... tarihinde infaz edildiği, hükümde suç tarihinin ... olarak yazıldığı, suç tarihi tam tarih olarak tespit edilememiş ise de; ... yılı içerisinde olduğunun dosya kapsamından anlaşıldığı, dolayısıyla tekerrüre esas alınan hükmün infazından itibaren 3 yıl geçtikten sonra bu suçun işlendiğinin anlaşıldığı, TCK'nun 58/2-b maddesindeki koşulun oluşmadığı, sanık hakkında tekerrür hükmünün uygulanmaması gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup; bu husus CMK 303/1-f maddesi gereğince düzeltilebilir nitelikte olduğundan bu husus bozma yada yeniden yargılama sebebi yapılmadan; Hüküm fıkrasında tekerrüre ilişkin 4 ve 5. Fıkraların hükümden çıkarılması ve 6. Fıkradaki "tekerrüre esas" ibaresinden sonra "olmasa da" şeklinde ibaresinin eklenmesi suretiyle CMK'nun 280/1-a-son maddesi uyarınca sanık müdafiinin İstinaf Başvurusunun, Hükmün Düzeltilmesi Suretiyle Esastan Reddine" karar verildiği anlaşılmıştır. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... tarihli .../... soruşturma, .../... Karar sayılı kararında, "Müştekiler vekilleri ... ve ...'ın Cumhuriyet Başsavcılığımıza sunduğu şikayet dilekçesine göre şüpheli ...'nın Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyasından icraya koyduğu bonoya ilişkin takibi kaldırdıktan sonra aynı bonoyla ilgili olarak Genel İcra Dairesi'nin .../... Esas sayılı dosyası üzerinden icraya koyduğundan bahisle müsnet suç iddiası yönünden şikayetçi olunması üzerine başlatılan soruşturma sonucunda, toplanan delil, bilgi ve belgelerden soyut iddia dışında, şüphelinin yüklenen suçu işlediğini gösterir, dava açmaya yeter kanıt ve emare bulunmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuki ihtilafa sebebiyet verdiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, Şüpheli hakkında yüklenen suçtan kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği", karar itiraz edildiği, itirazın kesin olarak reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; Davalı tarafça, Antalya Genel İcra Diresi'nin .../... ( eski .../...) Esas sayılı dosyasında ... TL miktarlı ... tanzim tarihli ... vade tarihli senede istinaden kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla davacıların murisi ... ... ve dava dışı ... ... hakkında icra takibi başlatıldığı, davacının icra dosyasına ... tarihinde toplam ... TL ödediği ve dosyanın infazen işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır. Davacılar esas olarak murisleri ... ...'ın kefil olarak imzaladığı takip konusu bononun keşidecisinin ... ... olduğunu, davacıların murisi ... ... ile ... ...'un davalı ...'ya taşınmaz devrinde bulunacağı sebebiyle tapu devrinin yapılmasının garantisi olarak davalı ...'ya verildiğini, yani davalıya satışı yapılan villanın devrinin teminatı olarak düzenlendiğini, villanın davalıya devrinin yapıldığını ancak bononun iade edilmediğini ve bononun bedelsiz olduğunu belirterek cebri icra tehditi altında ödediği bu bedelin istirdatı talepli eldeki davayı açmıştır. Davalı taraf, iddiaların asılsız ve soyut olduğunu, davalı hakkında bedelsiz senedi kullanmak suçundan KYOK kararı verildiği, davacıların yazalı belge sunmadığını savunmuştur. Dava konusu bono şekli açıdan unsurları tam olup kambiyo senedi vasfındadır. Kambiyo senetleri temel hukuki ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Bu nedenle de bono düzenlenirken temel ilişkinin kaynağına yönelik “bedelin malen-nakden ya da teminat olarak alındığına” ilişkin ibarelerin senede yazılması zorunlu değildir. Şekli açıdan unsurları tam olan bono üzerinde taraflar seçimlik olarak senedin hangi amaçla düzenlendiğine ilişkin bir kayıt eklememişlerdir. Somut olayda, davacılar senedin taşınmazın devrine karşılık verildiğini, yani teminat senedi olarak düzenlendiğini, taşınmazın devir edilmesine rağmen senedin teslim edilmediğini ve icra takibine konu edildiğini, emre yazılı bu senetten kaynaklanan borcu cebri icra tehditi altında ödemek zorunda kalındığını ileri sürmüşlerdir. Davacının bu iddiası senet metninden anlaşılamamaktadır. Yani senet üzerinde taşınmaz devrinin teminatı olarak alındığına yönelik herhangi bir kayıt bulunmamakta, senet sebepten mücerret olmakla, davacılar imzayı inkar etmediğinden bononun teminat amaçlı düzenlendiğini yazılı delillerle ispatlamalıdır. Senet sebepten mücerret olmakla, davacının ileri sürdüğü bu ilişkinin varlığını, senedin düzenleme sebebini ispat yükü altında olduğunun kabulü gerekir. Antalya Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../... soruşturma, .../... Karar sayılı kararında uyuşmazlığın hukuki ihtilaf olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, Antalya ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasında verilen kararın istinafı ile Antalya BAM ... HD'nin ... tarihli .../... Esas ve .../... Kararı ile zamanaşımı nedeniyle icranın geri bırakılmasına karar verildiği, soruşturma dosyası ve dosya kapsamındaki belgelerden, senede konu olan taşınmazın ... İli ... İlçesi ... Mahallesi .../... Ada .../...+ ... Bağımsız bölüm ... ve ... nolu ... ... olduğu, ... nolu bağımsız bölümün dava dışı ... ... adına kayıtlı iken ... tarihinde ...'ya, ... nolu bağımsız bölüm ise ... ... adına kayıtlı iken ... tarihinde ... ... adlı kişiye satış yapılmak suretiyle devredildiği, davalının Serik Cumhuriyet Başsavcılığı'nın .../... soruşturma sayılı dosyasında Antalya Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü'ndeki ifadesinde, ... ... de 1 adet villayı ... ... ve ... isimli kişiye satmak istediklerini, villayı ayrı ayrı ... TLolmak üzere toplam ... TL alabileceğini söylediğini ve anlaştıklarını, ... ...'ın ödemelerin taksitler halinde yapılmasını kabul ettiğini, ...'nın parasını nakit olarak ödediğini, fakat tapuyu ...'dan geldikten sonra vereceğini söylediğini, bunun için ödediği ... TL için ...'dan senet aldığını, ... ...'ın da kefil olarak senedi imzaladığını, ... ...'ın tapuyu verdiğini ancak villanın diğer ortağı ...'nın ...'dan gelmediğini ve tapusunu vermediğini, bu nedenle icra takibi başlatıldığını, daha sonrasında yaptıkları anlaşma sonucunda tapuyu aldığını, tapuyu aldıktan sonra da icrayı kaldırdığını beyan ettiği, Serik ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas .../... Karar sayılı dosyasındaki savunmasında da, benzer anlatımlarda bulunduğu anlaşılmıştır. Davalının cevap dilekçesi ile aşamalarda kabul etmemesi karşısında, davalının kolluktaki ifadesinde villanın tapusunun devrinin teminatı olarak aldığını, taşınmazın tapusunun anlaşma neticesinde devraldığını beyan ettiği, tapu kayıtlarında da taşınmaz devir işleminin yapıldığı, dava konusu bononun taşınmazın devri için teminat olarak verildiği, davacıların ileri sürdüğü düzenleme sebebini yani temel ilişkiyi kanıtladıkları, böylelikle senedin bedelsiz kaldığı davacıların davalıya bonodan dolayı herhangi bir borçları olmadığı, davacıların davasında haklı olduğu ve icra dosyasına ödeme yapılarak dosyanın infazen kapatıldığı anlaşılmakla davanın kabulüne, cebri icra tehdidi altında icra dairesine ödenen paranın davalıdan istirdatına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın KABULÜ ile; ... TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan ... TL ilk masraf, ... TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere ... TL yargılama gideri ile peşin alınan ... TL toplamı ... TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeniyle Adalet Bakanlığı Bütçesinden ödenen ... TL yargılama giderinin 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/a-13 maddesi gereğince davalıdan alınarak hazineye irat kaydedilmesine,5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nun 345 maddesi uyarınca gerekçeli kararın kendilerine tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça, okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır