antalya ticaret mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, mal satışından kaynaklanan avans, fatura ve döviz çekleri üzerinden fazla veya eksik ödeme iddiasıyla haksız eylemden doğan alacak anlaşmazlığı.

Antalya Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, mal satışından kaynaklanan avans, fatura ve döviz çekleri üzerinden fazla veya eksik ödeme iddiasıyla haksız eylemden doğan alacak anlaşmazlığı.

Özet: Davacının, davalıya yaptığı avans ve devrettiği dolar çekleriyle mal bedelini aşan ödemelere rağmen davalının bakiye alacak iddiasıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini ve haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiği, davalının ise davacının fazladan ödeme yapmadığını, aksine kendisinden mal bedelinden kalan alacağı bulunduğunu savunarak itirazın iptali ve birleşen dosyada alacak talebinde bulunduğu, ödeme yöntemi ve miktarları üzerinden taraflar arasında çıkan alacak/borç anlaşmazlığına ilişkin bir itirazın iptali davasıdır.

T.C.

ANTALYA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ███████ Esas

KARAR NO : ████████

Birleşen Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... esas .../... karar sayılı dosyasında;

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : █████/2018

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalıdan mal almak isteyen davacının ilk olarak davalının .../... şb deki ... Iban nolu hesabına ... tarihinde "avans ödemesi" açıklaması ile ... TL gönderdiğini, müvekkilin avans ödemesini yapması üzerine davalı tarafından, ... tarihli ... seri numaralı ... TL, ... tarihli ... seri numaralı ... TL, ... tarihli ... seri numaralı ... TL, ... tarihli ... seri numaralı ... TL, ... tarihli ... seri numaralı ... TL tutarlı olmak üzere 5 adet fatura ile toplamda ... TL tutarında mal satışı yapıldığını, davacı müvekkilinin yaptığı avans ödemesi dışında ... tarihinde davalı aynı hesabına ... TL daha ödeme yaptığını, yapılan nakit ödemelerden ayrı olarak müvekkili tarafından kendisi adına kesilen lehtarı olduğu döviz cinsinden çekleri, ilerde karşılığı çıktığı takdirde çekin vade tarihinde kur üzerinden TL karşılığı cari hesaptan mahsup etmek üzere davalıya teslim ettiğini, davalının bu durumu kabul ettiğini, müvekkili tarafından davalıya ... tarihli ... sayılı tahsilat makbuzu ile ... vadeli ... USD tutarlı çek ile ... tarihli ... sayılı tahsilat makbuzu ile ... vadeli ... USD tutarlı bir adet çek teslim ediliğini, davalının aldığı çekleri vadesinde 1 USD= ... TL üzerinden, ... TL ve ... TL olmak üzere toplamda ... TL tahsilat yaptığını, davalıya bu çeklerin tahsili ile toplamda ... TL ödeme yapılmasına karşın, davalı müvekkiline ... TL bedelli fatura karşılığı mal sattığını, davalıya ... TL alacağı bulunduğunu, davalının fazla ödemeyi iade etmesi beklenirken Müvekkiline kestiği 5 adet faturalar için bakiye ... TL alacaklıymış gibi icra takibine başlayıp ödeme emri gönderildiğini, müvekkili tarafından ödeme emrine ... tarihinde itiraz ediliğini, müvekkili tarafından da davalı aleyhine Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E sayılı dosyası ile ... TL asıl alacak için ... tarihinden itibaren işlemiş faizi ile birlikte icra takibine başladığını, takibe davalının itiraz ettiğini belirterek, davalının takibe itirazının iptaline, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ibraz ettiği cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde de kabul ettiği üzere davacı çeklerde keşideci konumunda olmadığını, çeklerde keşideci ... A.Ş olup, davacının çeklerde lehdar olduğunu, çeklerin ciro edilerek müvekkiline fatura borçlarından mahsup edilmek üzere teslim edildiğini, çeklerin vade tarihindeki kur farkı nedeni ile TL karşılığının fazla olduğu düşünülse dahi bu tutarı keşideci ödemiş olacağını, davacının, davalıya ciro ettiği çeklerin, müvekkili tarafından ödeme aracı olarak kullanıldığını, çeklerin ... Şti'ne ciro edilerek teslim ediliğini, davacı tarafından davalıya fazladan bir ödeme yapılamadığını, aksine davalının, davacıdan alacaklı olduğunu, davalının, davacıya 5 adet faturaya dayalı mal sattığını, davacının çek teslimlerindeki tahsilat makbuzlarında ise "nezdimizdeki hesabınıza alacak kaydedilmiştir. Çekler tahsil şartı ile alacak kaydedilmiştir" şeklinde matbu şerhin bulunduğunu, davalının, ödeme aracı olarak teslim ettiği ... Şti tarafından ... USD tutarında çekin ... TL, ... SUD tutarlı çekinde ... TL üzerinden müvekkilinin borcundan düşüldüğünü, müvekkiline, davacının ödediği avanslar olan ... TL, ... TL ve çek tutarları olmak üzere toplamda ... TL ödeme yapıldığını, bu durumda davalının, davacıdan ... TL alacağı kaldığını, tahsli için İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... E. sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... E. .../... K. sayılı dosyasında;

Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalıya satılan malların bedellerinin tamamının davalı tarafından ödenmemesi üzerine bakiye alacağın tahsili amacı ile İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... E sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, söz konusu icra dosyasında davalının itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, davalının müvekkiline toplam tutarı ... TL olan 5 adet faturaya karşı davalı tarafça ... tarihinde müvekkilimizin banka hesabına ... TL,... tarihinde de ... TL gönderilmek ve ... çek nolu ... USD tutarındaki çek ile ... TL olarak ve ... çek no.lu ... USD tutarındaki çek ile de ... TL olmak üzere toplam ... TL ödeme yapıldığını, bu durumda müvekkilinin ... TL daha alacağının bulunduğunu bildirerek, müvekkilinin alacağının teminatını teşkil etmesi bakımından davalının menkul, gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, davalı tarafça icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20 kötüniyet tazminatına mahküm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davacıya verilen çeklerin, verildiği tarihteki kur üzerinden Türk Lirası karşılığının cari hesaptan mahsup edildiğinin kararlaştırıldığını ve bu amaçla çeklerin alındığını ileri sürmekte olup asıl ihtilafın buradan çıktığını, müvekkilinin aleyhinde başlatılan takibine itirazın haklı ve yerinde olduğunu, müvekkilinin davacıya borçlu olmadığını, icra takibinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, ortada muaccel hale gelen bir alacağın bulunmadığını bildirerek, öncelikle davanın, aralarında fiili ve organik bağ bulunduğunu bildirdiği Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... E. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine, ihtiyati haciz talebinin reddine, davanın reddine ve davacının %20'den aşağı olmamak üzere yasal tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas, .../... Karar sayılı ve ... tarihli kararı ile; "... taraflar arasında dövize endeksli bir mal alım satımının söz konusu olmadığı, bu sebeple ödeme mahiyetinde verilen çeklerin verildiği tarihteki kurun nazara alınması gerektiği, buna göre fatura tarihi olan ... tarihi itibarıyla dolar kuru üzerinden ... Amerikan doları karşılığının ... TL, ... tarihindeki dolar kuru üzerinden ... Amerikan dolarının karşılığının ... TL olarak hesaplanması gerektiği, buna göre davacı şirketin daha önce yaptığı ödemeler de dahil edildiğinde, toplam yaptığı ödemenin ... TL olarak kabul edilmesi gerektiği buna göre bakiye ... TL davalı birleşen davacı ...'in alacağının mevcut olduğu" gerekçesiyle; davanın reddi ile; takip miktarı olan ... TL nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, birleşen Antalya ... AHM nin .../... esas sayılı dosyası ile açılan davanın kabulü ile, İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamına, takip miktarı olan ... TL nin %20 si oranında icra inkar tazminatının birleşen davalıdan alınarak birleşen davacıya ödenmesine karar verilmiş, kararın davacı birleşen davalı vekili tarafından istinaf edilmesi akabinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamında, ''....Birleşen Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası yönünden verilen karara yönelik davacı - birleşen dosya davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 341/2-4, 346/1 ve 352/1 maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesince verilen karar miktar itibariyle kesin olduğundan usulden reddine, asıl dava yönünden davalı ...'in tacir olup olmadığı konusunda bir araştırma yapılmadığı, davalının tacir olup olmadığının araştırılarak davalınında tacir olması halinde davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olacağından mahkemece görev hususu üzerinde durulmadan işin esası incelenerek davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görüldüğünden..'' gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; kararın kaldırma nedenine göre sair istinaf itirazları incelenmeksizin esas dosya yönünden HMK'nun 353/1.a-3-6 maddesi gereğince; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar verilmiştir.

Kaldırma ilamından sonra dosya Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece esas dava yönünden davalı ... hakkında yapılan tacir araştırması neticesinde davalının tacir olduğunun anlaşılması üzerine ... tarihli .../... Esas - .../... Karar sayılı görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememizin .../... Esas sırasına kaydı yapılmıştır.

Dava ve birleşen dava, itirazın iptali davasıdır.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesince dosyaya, Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı takip dosyası, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... sayılı dosyası, dilekçe ekindeki dekont örnekleri ...'nden celpedilmiş, mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış, akabinde dosya Ankara Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi kanalı ile Üniversite Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Kürsüsü Öğretim görevlisi bilirkişiye tevdi edilerek, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor düzenlettirilmiş, vaki itiraz üzerine bu defa dosya Ankara Hukuk Fakültesi Ticaret Kürsüsünde görev yapan kıymetli evrak uzmanı 3 kişilik heyete tevdi olunmuş, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda rapor düzenlettirilmiştir.

Mali müşavir bilirkişi ... ...'ın ... tarihli raporunda özetle; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler ve davacının 2018 yılı ticari defter kayıtları ile, davalının ticari defter kaydında tespit edilen bilirkişi raporu bilgilerine göre, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında, davacı karşı davalının, davalı karşı davacıya lehtar olarak ciro ettiği ve borcuna karşılık dosya davalısına verdiği ABD doları cinsi 2 adet çekin ; davacı karşı davalı şirket için Tablo-... ve davalı karşı davacı için Tablo-... de görüleceği gibi, ... tarihi itibari ile her iki tarafın ticari defterlerinde dövizle ödeme aracı olan çekin el değiştirdiği tarihteki kur üzerinden hesaplama yaparak ticari defterlerine kaydettikleri ve ... tarihi itibari ile tarafların ticari defter kayıtların tam olarak örtüştüğü, davacı karşı davalının, davalı karşı davacıya ... TL borcu olduğu şeklinde olduğunun görüldüğü, ancak; dava konusunu oluşturan icra takibi konusu kaynağı ise, davacı, karşı davalı şirketin ticari defter kaydında (Tablo-...) görüldüğü üzere, davacı karşı davalının, davalı karşı davacıya ciro ettiği çeklerin Türk Lirası değerinin ayrıca ... tarihindeki kur üzerinden ... tarihinde hesaplama yapmak sureti ile ... tarihinde ticari defterine kaydettiği (Tablo-...) ... TL lik Kur farkından kaynaklı olarak, davalı karşı davacıdan ... TL alacaklı olduğunu iddiasından kaynaklandığının anlaşıldığı, ticari hayatın olağan akışında, konusu her türlü döviz cinsinden olan ödeme araçlarının (Çek, Bono v.b) taraflar arasında, tarafların da kabul ettiği dışında, aksine bir anlaşma yoksa, ödeme aracının el değiştirdiği tarihteki kur üzerinden hesaplama işlemi yapıldığı, dava kapsamında ise davacı karşı davalı şirket, davalı karşı davacı ile aralarında çek bedelinin, çekin ödeme günündeki kur üzerinden hesaplama yapılması hususunda anlaştıkları iddiası ile ... tarihinde ... TL kur farkı hesaplaması neticesinde davacı karşı davalı lehine oluşan ... TL bakiyeden kaynaklandığının tespit edildiği, davacı karşı davalının iddia ettiği şekilde taraflar arasında ciro edilen çeklerin ödeme tarihi olan ... tarihindeki kur üzerinden hesaplama yapılacağını gösterir herhangi yazılı bir sözleşmeye rastlanmadığı yönünde görüşünü bildirmiştir.

İstanbul ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... sayılı talimatı üzerinden, bilirkişi ... ... raporunda özetle; yasal mevzuat ve daha evvel incelenen taraf ticari defterlerindeki bilgiler doğrultusunda davacının davalıdan kur farkı olarak ... TL alacaklı olduğu, defter kayıtlarırıdaki ... TL düşüldüğünde son hesaplamada ... bakiye alacaklı olduğu yönünde görüşünü bildirmiştir.

Ankara ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... sayılı talimatı üzerinden, bilirkişiler ... ..., ... ... ve ... ... müşterek imzalı olarak verdikleri ... tarihli raporlarında özetle; davacının, davalıya nakit yanında çekleri ödeme vasıtasıyla vermiş olduğu ve bu nedenle çeklerin verildiği tarihteki TCMB efektif satış kuru nazara alınarak hesaplama yapıldığında, davacının toplam yaptığı ödeme ... + ... + ...= ... TL olduğu , 5 fatura toplamı ... TL dan bakiye ( ... Tl- ... Tl= ... TL bakiye davacının davalıya borcu kaldığı, bu durumda: asıl dava bakımından, davacı ... Ştinin davalıdan alacağı tespit edilemediği, birleşen Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .../... sayılı dosyası bakımından ise, davacının, davalı ... ... Ştinden ... TL alacağı hesaplandığı, ancak her iki tarafın defterinde ... TL kayıtlı olmakla bu meblağın nazara alınması hususunun ise mahkemenin takdirinde olduğu, davacının davalıya ödeme ihtarına rastlanmadığı, bu nedenle takipteki faiz talebinin takdirinin mahkemeye ait olduğu yönünde görüşünü bildirmişlerdir.

Tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında cari hesap ilişkisi olduğu, bu kapsamda davalı şirketin 5 fatura toplamı ... TL lik mal alımı karşılığında, davacıdan ... ... TL nakit, ... vade tarihli ... ABD, ... ABD bedelli iki çek aldığı, buna karşılık ... tarihinde ... ... TL, ... tarihinde ... TL ödeme yapıldığını, döviz olarak kesilen çeklerin tahsil edildiği tarih itibarıyla bedellerinin hesap edilmesi ile yapılan fazla ... TL ödemenin geri alınması amacıyla Antalya ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, vaki itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali istemli eldeki davanın açıldığı, davalı birleşen davacı tarafından Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası ile açılan davada, yukarıdaki mal alım satımından dolayı sonuç itibarıyla ... TL ödeme yapıldığı, ... TL alacağın kaldığı, bu alacağın tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasıyla icra takibi yapıldığı, vaki itiraz üzerine takibin durduğu, itirazın iptali amaçlı birleşen davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce görevsizlik kararı veren mahkemece toplanan deliller sonucunda alınan bilirkişi raporu ve bilirkişi heyet raporu içerikleri hep birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlığın döviz cinsi üzerinden verilen çeklerle yapılan ödemede hangi tarihteki kur üzerinden ödemenin yapılmış sayılacağının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından alınan ve denetime elverişli görülmekle Mahkememizce hükme esas alınan ... tarihli heyet raporunda belirtildiği üzere, taraflar arasında dövize endeksli bir mal alım satımının söz konusu olmadığı, bu sebeple ödeme mahiyetinde verilen çeklerin verildiği tarihteki kurun nazara alınması gerektiği, buna göre fatura tarihi olan ... tarihi itibarıyla dolar kuru üzerinden ... Amerikan doları karşılığının ... TL, ... tarihindeki dolar kuru üzerinden ... Amerikan dolarının karşılığının ... TL olarak hesaplanması gerektiği, buna göre davacı şirketin daha önce yaptığı ödemeler de dahil edildiğinde, toplam yaptığı ödemenin ... TL olarak kabul edilmesi gerektiği buna göre bakiye ... TL davalı birleşen davacı ...'in alacağının mevcut olduğu anlaşılmakla, esas davanın reddine karar vermek gerekmiş, esas davada davacı tarafın ayrıca kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, dosya mahkememize gönderilirken karar başlığında davacı ..., davalılar ise ... ile ... Şti. olarak belirtildiğinden her ne kadar mahkememiz tensip zaptında asıl dava davacısı davalılar kısmında gösterilmiş ise de; karar başlığında bu maddi hata düzeltilmiş ve mahkememizce birleşen dosya hakkında İstinaf Mahkemesince miktar itibariyle kesinlik nedeniyle usulden red kararı verilerek kesinleştiğinden birleşen dava yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davanın REDDİNE.

Davacının kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından tazminat isteminin reddine,

2-Birleşen Antalya ... AHM nin .../... esas sayılı dosyası ile açılan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

Asıl Dava Yönünden;

3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, arta kalanın karar kesinleştiğinde iadesine,

5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Birleşen Dava Yönünden;

6- Alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı birleşen davacıdan tahsiline.

7-Birleşen dava nedeniyle davacı tarafça yapılan harç, tebligat, müzekkere, talimat ve bilirkişi giderinden ibaret ... TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine.

8-Birleşen dava nedeniyle davacı için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine.

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır