nakliyat sigorta sözleşmesinden kaynaklanan, deniz yoluyla taşınan denim pantolonlarda meydana gelen eksiklik nedeniyle sigorta bedeli ödeme talebi ve hasarın oluşum zamanı ile ilgili istinaf uyuşmazlığı.

Nakliyat sigorta sözleşmesinden kaynaklanan, deniz yoluyla taşınan denim pantolonlarda meydana gelen eksiklik nedeniyle sigorta bedeli ödeme talebi ve hasarın oluşum zamanı ile ilgili istinaf uyuşmazlığı.

Özet: Bu hukuki evrakta, deniz yoluyla taşınan ve sigortalı davacı şirketin kargosunda tespit edilen 252 koli pantolon eksikliğinden kaynaklanan 84.594 USD tutarındaki ticari alacağın, davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında tazmin edilmesi talep edilmekte; davalı ise hasarın yükleme limanından önce, sigorta teminatının başladığı noktadan evvel meydana geldiğini, davacının zararın kendi sorumluluk alanında gerçekleştiğini ispatlayamadığını iddia ederek davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından ... isimli şirketten satın alınmış bayan ve erkek denim pantolonların, ...A.Ş. aracılığı ile Türkiye'ye getirilmiş olduğunu, ...Gümrüğü Limanında yapılan tartım işlemi sonucunda, konşimento ağırlığı ile fark çıkması sonucu konteynerin açılarak tespit yapılmasına karar verildiğini, bu tespit neticesinde ilgili konteynerde 252 kolinin eksik çıkmış olduğunu, bahse konu ürünlerin davalı ... A.Ş. tarafından sigortalanmış olduklarını, hasarın derhal sigorta şirketine bildirildiğini ancak sigorta şirketinin “hasarın yükleme limanından önce ... ile liman arasında meydana gelmiş olduğunu” iddia ederek tazminat taleplerinin reddedildiğini, bahse konu hasarın iddia edildiği gibi ... ve liman arasında meydana gelmiş olması halinde dahi, bu durumun davalının davacı şirketin zararını tazmin etme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağını, nitekim bahse konu ürünlerin aynı zamanda ...A.Ş.’ye sigortalanmış olduklarını, davalı tarafından hasar ödemesi yapıldıktan sonra ilgili sigorta poliçesi üzerinden rücu işlemleri gerçekleştirilmesi gerektiğini, kaldı ki bizzat davalının verdiği cevap içerisinde hasarın nerede meydana geldiğini tespit edemediğini ikrar etmiş olduğunu, davalı tarafından ortaya atılan iddianın bizzat davalı tarafından ispatlanması gerektiğini, sigortalı davacı şirketin tek sorumluluğunun, hasarın meydana geldiğini öğrendiği tarihten itibaren süresi içerisinde ihbar yükümlülüğünü yerine getirmek olduğunu, devam eden süreçte hasarın tespiti, tazmini ve gerekirse rücu işlemlerinin davalı tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülükler olduğunu, ...firması tarafından gümrüklü saha olan Ismailla Serbest Bölgesinde gerçekleştirilen kantar işlemlerine ait fişler ve konşimento üzerinde yazılı ağırlığın birbirine uygun olduğunun görüldüğünü, konşimento incelendiğinde konteynerlere ilişkin tüm bilgiler ile ilk tartı fişlerinin uyumlu olduğunun açık olduğunu, dava konusu konteynerlerin, serbest bölgeden gümrük mührü ile çıkmakta ve yükleme limanına ki alanın da gümrüklü saha olduğunu, ürünlerin sahaya mührün kontrolünden sonra girdiğini, konteynerlere gemi acentesi tarafından hat mührü vurulduğunu, tüm bu durumların dava konusu hasarın, davalının sigorta ettiği rizikonun sigorta poliçesi kapsamında gerçekleştiğini ortaya koyduğunu, davalı tarafından davacı şirketin uğradığı hasarın tazmin edilmesi gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, şimdilik 84.594 USD tutarındaki alacağın ve işlemiş reeskont faizinin davalıdan alınarak davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda, davacı sigortalının gönderici Mısır ... firmasından emtiayı hasarsız şekilde teslim almadığını, davacı tarafından hasarın kendi sorumluluğunda gerçekleşmiş olduğunun ispatlanamadığını, konşimentoya göre yapılan satışın FOB Satış olduğunu, malın araca yüklenmesiyle nefi ve hasarın alıcı sigortalıya geçeceğini, gerçekleşen hasarın malın yüklenmesinden sonra gerçekleşmediğinin görüldüğünü, hasarın ya malın yüklenmesi sırasında ya da yüklenmesinden önce gerçekleşmiş olduğunu, emtianın gemiye yüklenmesinden boşaltılmasına kadar bir yere götürülmesi imkansız olduğundan bahse konu hırsızlığın ancak yükleme esnasında veya yüklemeden önce gerçekleşmiş olacağını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davalı şirketin yalnızca dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini ve dava konusu olaya uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu beyanla öncelikle, davanın zaman aşımı nedeniyle reddini, davacı taleplerinin poliçe teminatı kapsamında olmaması sebebiyle davanın esastan reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dava, nakliyat sigortası sözleşmesinden kaynaklanan ve deniz yolu ile taşınan emtianın Türkiye'ye taşınması sırasında meydana gelen eksiklik ile ilgili sigorta bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir. Davalı ...A.Ş. (... A.Ş.); davacı ....... A.Ş. İle aralarında yapılmış olan ... nolu Nakliyat (Abonman) Sigorta Sözleşmesine istinaden, 15.07.2013 tarihli 2.......nolu fatura muhteviyatı toplam 52.142 adet bay ve bayan pantolonunun 34.169 adedini, ... ve ...nolu ... adet konteyner içerisinde ve 933 - 944 koli olmak üzere toplam 1.677 koli halinde, Mısır 'dan Türkiye - İstanbul'a ... isimli gemi ile getirilmek üzere 722.699,25 USD ve %10 dahil 72.269,92 USD (toplam 794.969,18 USD) karşılığı 1.522,524,96 TL sigorta bedeli üzerinden 25.07.2013 tarihinde düzenlenen ... nolu Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigorta etmiştir. Dosya kapsamından ve alınan bilirkişi raporlarından davacının Mısır'da bulunan üretici firmadan FOB ( gemi güvertesinde teslim) şeklinde ürün satın almış olduğu, FOB satış şeklinde taşınan emtianın fabrikadan liman gümrüğüne kadar ve nakliye yapılacak geminin güvertesine yüklenene kadar meydana gelebilecek her türlü hasar ve zararın satıcının/göndericinin sorumlu olduğu; taşınan emtia gemi güvertesine boşaltıldıktan/teslim edildikten sonra davacı sigortalıya teslim edilene kadar emtiada meydana gelebilecek her türlü hasar ve zarardan alıcı olan davacının ve alıcının sigortalısının sorumlu olduğu anlaşılmakla davalının poliçe kapsamında sorumlu olabilmesi için eksikliğin emtianın gemi güvertesine boşaltıldıktan sonra meydana gelmiş olması gerektiği, ancak emtianın eksik çıkmasının sebebinin gönderici tarafından noksan olarak yüklenmiş olması olduğu tespit edildiğinden davalının poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi'nin hükme aldığı bilirkişi raporu ile ayrık bilirkişi raporu arasında çelişkiler bulunduğunu ve hesaplamalarda farklılıklar olduğunu, bu çelişkilerin giderilmesi amacıyla davacı şirket adına bilirkişi raporuna itiraz edildiğini ve rapora itiraz dilekçesinde yeni bir bilirkişi tahsis edilmesi gerektiğini talep etmelerine rağmen çelişkili raporlar üzerinden hüküm kurulduğunu, bu husus "yargılamanın açıklığı" ilkesi ile örtüşmediğini ve bu çelişkiler giderilmeden karar verilmesinin mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğunu, dava konusu emtialar gemiye tam ve eksiksiz yüklendiğini ancak varış limanına geldikten sonra bir kısım ürünlerin kayıp olduğunun ortaya çıktığını, gönderici... firması tarafından gümrüklü saha olan Ismailla Serbest Bölgesi'nde gerçekleştirilen kantar işlemlerine ait fişler ile konşimento üzerinde yazılı ağırlığın birbirine uygun olduğunu ve birbirini doğruladığını, hükme esas raporda bir varsayıma dayanılarak yüklerin gemiye yüklenmeden evvel eksikliğin meydana gelme ihtimali olduğunun kanısı ile bir takım tespitlere varmış olmasının yasal mevzuat karşısında kabul edilemez olduğunu, konteynerların gümrük memurlarının kontrolünden sonra mühürsüz bir şekilde limana sevk edilmesinin mümkün olmadığını ve mühürsüz olarak gümrükten geçtiğinin kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, dilekçelerinde belirtmiş oldukları kurumlara müzekkere yazarak cevaplarının beklenmesini ve ardından müzekkereye verilen cevaplar doğrultusunda dosyanın yeni bir bilirkişi heyetine tevdini talep edilmiş olmasına karşın ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı şirketin ihbar yükümlülüğünü tam ve eksiksiz oarak yerine getirdiğini, davalının Türk Ticaret Kanunu'nda sayılan yükümlülüklerinin yerine getirmemesinin yanı sıra davacı şirketin hasar talebini, bahse konu hasarın yükleme limanından önce ... ile liman arasında meydana geldiği iddiasıyla reddettiğini, eksikliklerin emtia gemi güvertesine boşaltıktan sonra meydana geldiğini, beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE : Dava, deniz taşımasına konu emtianın eksik teslim edilmesi nedeniyle oluşan zarar bedelinin Emtia Nakli Abonman Sigorta Poliçesinden tazmini davasıdır.

İlk derece mahkemesince davanın reddine verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, zararın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı noktasındadır.

Davalı sigorta şirketi ile davacı.... A.Ş. arasında yapılmış ... numaralı numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Sözleşmesine istinaden, 15.07.2013 tarihli ... numaralı faturaya konu toplam 562.142 adet bay ve bayan pantolonun 34.169 adedi ... ve ...numaralı 2 adet konteyner içerisinde toplam 1.877 koli halinde 25.07.2013 tarihli ... numaralı, 17.973 adet bay ve bayan pantolonu ...numaralı konteyner içinde 908 koli halinde, ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçeleri ile ... isimli gemi ile Mısır'dan Türkiye İstanbul'a getirilmek üzere sigorta ettirilmiştir.

Dava konusu taşımaya ilişkin ...ana konşimento ...numaralı ara Konşimento 21.07.2013 tarihinde, davacının sigortalısı alıcı .... A.Ş. gönderici ... ... firmasından ithal ettiği ürünlerin .../Mısır Limanından İstanbul Limanına taşınmasına ilişkin olarak, taşıyıcı sıfatıyla ...tarafından düzenlenmiştir.

Gümrük Beyannamesinde taşımaya konu ithalata ilişkin FOB teslim kaydı işlenmiştir.

FOB satışta malların küpeştesine(güvertesine) geçene kadar meydana gelebilecek her türlü hasar satıcıya aittir.

Taşımaya konu emtia İstanbul ...Limanına geldiğinde 01.08.2013 tarihli tutanakla, ... numaralı konteynerda bulunan eşyaların yapılan tartım ve sayımında, eşyaların ağırlığının beyannamede 10040 kg olarak beyan edilmişse de yapılan tartım sonucu 7540 kg olduğu ve 2500 kg eksik olduğu, kap adedinin beyannamede 933 kap olarak beyan edilmiş olmasına rağmen yapılan sayımda 681 kap olduğu 252 kabın eksik olduğu tespit edilmiştir.

Dosyada bulunan ekspertiz raporunda, Mısır'ın ...Bölgesinden ... Limanı arasında yapılan dahili iç taşıma sırasında yada ... yükleme Limanı dahasında ... nolu konteynır içindeki ...bir kısmının kimliği meçhul kişi ve/veya kişilerce çalınması sonucu oluştuğu, emtianın satış şeklinin FOB olduğu, satış şekline göre sigortalı alıcı firmanın sorumluluğu konteynırın gemiye yüklenmesinden sonra başlayacağı, gemiye yüklenene kadar sorumluluğun ... aslı satıcı firmaya ait olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi heyet raporunda, gönderici/ihracatçı... ..., tarafından eşyaların ... konteynere istiflendiği, yüklendiği ve FCL (full container loading) komple konteyner olduğundan, ... (güvenlik mührünün) ... nolu mührün tatbik edildiği, konteynerin ...Gümrük Müdürlüğü denetimindeki ... geçici depolama yerine alımı sırasında noksan çıkan 252 kap 2500kg taşıtan... ..., tarafından konteynere noksan yüklendiği, ... nolu Nakliyat Sigorta Poliçesinde ve 07.08.2013 tarihli ...Gümrük Beyannamesinde de açıkça belirtilmiş olduğu üzere, FOB şeklinde satın alınmış olan taşınan emtia, fabrikadan liman gümrüğüne kadar ve nakliye yapılacak geminin güvertesine yüklenene kadar meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp ve masraflar tamamen satıcının/göndericinin, taşınan emtianın, gemi güvertesine boşaltılmasından sonra davacı sigortalıya teslim edilene kadar, emtiada meydana gelebilecek her türlü hasar, kayıp ve masraflar alıcının ve alıcının sigortacısının sorumluluğunda olduğu, dava konusu ... nolu Nakliyat Sigorta Poliçesi, taşınan emtiayı, sadece ... ...isimli gemi ile Mısır‘ın ... (...) Limanı’ndan, Türkiye'nin İstanbul–...–... Limanı’na kadarki deniz yolu nakliyesi sırasında meydana gelebilecek hasar,hırsızlık/eksiklik vs. rizikolara karşı güvence altına alındığı, gönderici/ihracatçı... ..., tarafından eşyaların ... konteynere istiflendiği, yüklendiği ve ... (güvenlik mührünün) ... nolu mührün tatbik edildiği, ... nolu .../ güvenlik mührü sağlam konteynerin/emtianın limanda gemiden tahliyesi sonrasında, ...Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan denetimde 252 kap 2.500 kg emtianın noksan çıkmasının,gönderici/ihracatçı ve taşıtan ...tarafından konteynere noksan yüklenmiş olduğunu açıkça gösterdiği, dolayısıyla, mahrecinden / kaynağından noksan yüklenmiş olan emtia ile ilgili olarak yapılmış olan dava konusu tazminat talebinin, ... no.lu Nakliyat Sigorta Poliçesi teminatı kapsamı dışında kaldığı ve bu talepten dolayı davalı ... A.Ş.’nin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı tespit edilmiştir.

Her ne kadar kök rapor ve ek raporda bilirkişi ... diğer bilirkişilerden ayrık rapor sunarak, Mısır Gümrüğünce tescil edilen ... nolu sertifikanın mısır gümrük yetkililerince tescil edildiği, mühürlü ve onaylı olduğu Mısır gümrük yetkililerince emtianın gemiye yüklenmeden önce yapılan muayenesinde sertifikada ki beyana uymayan ihracat konusu emtianın gümrük işlemleri tamamlanarak gemiye yüklenemeyeceği, bu nedenle emtianın tam ve eksiksiz olarak gemiye yüklenmiş olmasının kuvvetle muhtemel olduğu kanaati bildirilmişse de, Mahkemece hükme esas alınan ek heyet raporunda söz konusu bilirkişinin de rapora katıldığı ayrık herhangi bir beyanı olmadığı, raporun denetime elverişli olduğu görülerek Mahkemece 29.11.2021 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Somut olayda, davalı sigorta şirketi ile davacı sigortalı .... A.Ş. aralarında yapılmış olan ... nolu Nakliyat (Abonman) Sigorta Sözleşmesine istinaden, 15.07.2013 tarihli ... numaralı faturaya konu bay ve bayan pantolonun 34.169 adedi ... ve ...numaralı 2 adet konteyner içerisinde toplam 1.877 koli halinde 25.07.2013 tarihli ... numaralı, ...numaralı konteyner içinde 908 koli halinde, ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçeleri ile ... isimli gemi ile Mısır'dan Türkiye İstanbul'a getirilmek üzere sigorta ettirilmiştir. Taşımaya konu emtia, dava dışı taşıyıcı ... A.Ş. tarafından 15.07.2013 tarihinde Mısır'ın ... Genel Serbest Bölgesinden teslim alınarak, ... .../... Limanına kadar 134,9 km karayolu tırlarla taşınarak ... Limanına getirilmiş ve ... gemisine yüklenmiştir. Taşınan emtianın tartımının ... Serbest Bölgesinde yapıldığı, ... Limanında tartım işlemi yapılmadığı sabittir.

... numaralı konteynerda toplam 933 kap 10040 kg ürün göründüğü, konteynerda ... güvenlik mührünün ... nolu olduğu, ...Gümrük Müdürlüğünde 30.07.2013 tarih ve... özet beyan verildiği, özet beyanda kayıtlı ... nolu konşimentodaki ... numaralı konteyner mühtevatı 933 kap belirtildiği, ... geçici depolama yerine alımı sırasında yapılan sayımda eşyalarda 681 kap olduğu ve 252 kapın noksan olduğu 01.08.2013 tarihli tutanakla tespit edilmiştir.

Söz konusu konteyner gönderici ihracatçı ...tarafından eşyaların ... numaralı konteynere istiflendiği, yüklendiği ve ... numaralı ... güvenlik mührünün tatbik edildiği, ... nolu ... güvenlik müdürü sağlam konteynırların limanda gemiden tahliyesi sonrasında ...Gümrük Müdürlüğü tarafından yapılan denetimde 252 kap 2.500 kg emtianın noksan çıktığından, gönderici ithalatçı ve taşıtan ...tarafından emtianın noksan yüklenmiş olduğunun kabulü gerekir.

Dava konusu Nakliyat Sigorta Poliçesi, söz konusu emtianın ... isimli gemi ile Mısır'dan Türkiye taşınmasını teminat altına almış, FOB satış şekline göre sigortalı alıcı firmanın sorumluluğu konteynırın gemiye yüklenmesinden sonra başlayacak olup, gemiye yüklenene kadar sorumluluğun ... adlı satıcı firmaya aittir. Davacı tarafından söz konusu zararın malların poliçe ile teminat altına alınan gemi taşıması sırasında meydana geldiği ispatlanamadığı gibi, konteynırın güvenlik müdürünün sağlam olduğu, ithalatçı ve taşıtan ...tarafından emtianın noksan yüklenmiş olduğunun tespit edilmiş olması karşısında, davalının poliçe kapsamında sorumluluğunun bulunmadığından Mahkemece davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 180,00 TL harcın, alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 552,00 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,

4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2026