Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi, taşıma sözleşmesi kaynaklı hasarlı emtia nedeniyle sigorta şirketinin araç sahibi ve sürücüsüne yönelik rücuen tazminat talepli itirazın iptali davasında istinafı değerlendirmiştir.
Özet: Bu itirazın iptali davasında, taşıma esnasında zarar gören mallar sebebiyle tazminat ödeyen sigorta şirketi, sigortalının kiraladığı aracı ve sürücüsünü zarardan sorumlu tutarak rücu hakkını ileri sürmüş; davalılar ise kendileriyle sigortalı arasında doğrudan bir taşıma ilişkisi bulunmadığını, zararın oluş şeklini ve kusurlarını reddederek davanın görevsiz mahkemede açıldığını ve zamanaşımına uğradığını savunmuş, ancak ilk derece mahkemesi sigorta şirketinin rücu talebini, davalıların müteselsil sorumluluğunu ve hukuki ilişkiyi kabul ederek itirazın iptaline karar vermiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 20. HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: ████████ - █████████ T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ ESAS NO : ████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2024NUMARASI : ████████ E. - ████████ K.DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) Taraflar arasında görülen davada Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen █████/2024 tarih ve ████████ E. - ████████ K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı tarafça istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili, dava dışı ... Hizmetleri A.Ş.'nin müvekkili şirket nezdinde ... Nakliyeci Sorumluluk Blok Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalının █████/2020 tarihinde davalı ...'den ... plakalı çekiciyi kiraladığını, dava dışı bir şirkete ait emtianın, davalılardan ...'ye ait olan ve diğer davalı ...'nin sürücüsü olduğu çekici ile taşınırken hasar gördüğünü, davalıların kusuru ve sorumluluğu sebebiyle meydana gelen hasardan dolayı sigortacı olarak müvekkilinin 4.044,59 Euro ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalılara rücu taleplerinin iletildiğini, ancak ödeme yapılmaması üzerine davalılar aleyhinde Eskişehir 4. İcra Müdürlüğünün █████████ esas sayılı dosyasıyla icra takibine geçildiğini, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek itirazın iptaline, icra takibinin 4.044,59 Euro asıl alacak üzerinden ödeme tarihi olan █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarınca bir yıllık Euro mevduata fiilen uygulanan en yüksek faizi ile birlikte devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili, müvekkilleri ile dava dışı sigortalı ...şirketi arasında kira ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin kendisine ait çekiciyi ... Ticaret A.Ş.'ye kiraladığını, müvekkilinin aracını kiraladığı firmanın, sigortalı firmanın taşıyıcı olduğu bu işte alt taşıyıcı olarak malı taşıma işini aldığını, sigortalının müvekkilleri ile herhangi bir hukuki ilişkisi ve sözleşmesi bulunmadığından sigortalının halefi olan davacı sigorta şirketinin müvekkiline rucü hakkının bulunmadığını, ayrıca davanın görevsiz mahkemede açıldığını, dava konusu emtianın gönderici ... şirketindeki depoda taşıyıcı konumunda olan dava dışı ... firması çalışanlarının nezaretinde yüklendiğini, taşımaya konu emtianın dorseye ayıpsız olarak yüklendiğinin belirsiz olduğunu, zira hiçbir metal malzemenin kısa süre içerisinde oksitlenme ya da başka bir zarara uğramayacağını, gümrükte mühürlenen dorsenin taşıyıcı konumundaki ... firmasının Bursa garajında müvekkili ...'ye teslim edildiğini, iddia edilen zarara sebep olan hadisenin, mültecilerin dorseye girmesi olarak değerlendirilecek ve illiyet bağı somut olarak ortaya konulacak ise kapalı dorse kullanmak yerine çadır dorse seçiminin yapılmasının kusurlu olduğunu, çadır dorse seçiliyorsa ve mallar ufak bir oksijen girmesiyle oksitlenecek cinstense malların kasa içinde açıkta taşınmasının kusur olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklı olması ve mutlak ticari davalardan olması yanında, davalı tarafından sunulan kiralama sözleşmesinin sürücülü olduğu anlaşılmakla mahkemenin görevli olduğu, zararın █████/2021 tarihinde tespit edildiği, takibin █████/2022 tarihinde yapıldığı ve yeniden başlayan 1 yıllık süre içerisinde itirazın iptali davasının açıldığı, davalının zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tazmini için iş bu davayı açtığı, ... 3. maddesi gereği taşımacının çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı, davalı ...'nin araç maliki, diğer davalı ...'nin ise araçta SGK'lı olarak çalıştığı ve yukarıda belirtilen madde gereği hizmetlerinden yararlandığı kişilerden oldukları, ayrıca davalılar tarafından sunulan sözleşmenin 6. maddesinde kira sözleşmesi kapsamında Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde öngörülen sorumluluk ve yükümlülükler bakımından kiralayan ve taşıt sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının da belirlendiği, bu nedenle davalıların husumet itirazlarının yerinde olmadığı, ...'nin 8. maddesinde yükü teslim aldığı sırada taşımacının yükün ve bunların ambalajlarının görünürdeki durumunu kontrol etmesi ve bu beyanları kontrol etmek için gerekli makul araçlardan yoksun ise sevk mektubuna bu çekincelerini yazması gerektiği, yine ...'nin 9. maddesinde sevk mektubunda taşımacı tarafından beyan edilmiş çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğunun varsayılması gerektiği, ...'nin 17. maddesinde taşımacının yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasarlardan sorumlu olduğu, eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise taşımacının sorumlu tutulamayacağı, taşımacının taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve/veya ihmallerinden dolayı sorumlu olacakları, ...'nin 18. maddesinde kayıp, hasar ve gecikmenin, madde 17 paragraf 2'de öngörülen nedenlerden birinde doğduğunu kanıtlamanın taşımacıya ait olduğu hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde, davalıların yükün teslimine kadar tüm zararlardan sorumlu oldukları ve yük teslim alınırken sevk mektubunda ürünlerin hatalı ya da zarar görmüş halde teslim alındığının ispatının davalılar tarafından yapılması gerektiği, ayrıca bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere zarar gören araca mültecilerin tenteyi yırtarak girmeleri hususu ve ardından tenteyle ilgili herhangi bir tamir ya da önlem almadan sadece tutanak tutularak taşımaya devam edilmesinin de davalıların kusuru olarak dikkate alınması da gerektiği, davalıların sorumluluktan kurtulmasını gerektirir bir delil de sunulmadığı gerekçesi ile, davanın kabulü ile, Eskişehir 4. İcra Müdürlüğü'nün █████████ esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 4.044,59 Euro asıl alacak üzerinden devamına, alacağa takip tarihinden itibaren devlet bankalarınca 1 yıllık Euro mevduatına uygulanan en yüksek faizin işletilmesine karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkillerinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkilleri ile dava dışı sigortalı ...şirketi arasında hiçbir kiralama ilişkisi bulunmadığını, müvekkilinin kendisine ait çekiciyi ... Ticaret A.Ş. şirketine kiraladığını, anlaşıldığı kadarıyla müvekkilinin aracını kiraladığı firmanın, sigortalı firmanın taşıyıcı olduğu bu işte alt taşıyıcı olarak malı taşıma işini aldığını, bu durumda sigortalının müvekkilleri ile herhangi bir hukuki ilişkisi ve sözleşmesi bulunmadığından sigortalının halefi olan davacı sigorta şirketinin müvekkilerine rucü hakkı olmadığını, mahkemece yük teslim alınırken ayıpsız olarak teslim alındığına dair ispat yükünün müvekkillerde olduğununun belirtmesinin hem somut olaya hem de hukuka uygun olmadığını, sigortalanan emtianın dava dışı ... San. A.Ş.'ye ait olup, bu şirketin Romanya şubesine götürülmesi için ... San. A.Ş. tarafından müvekkillerine ait olmayan dorseye, yine ... Şirketine ait depoda ve müvekkillerinin orada değilken yüklendiğini, akabinde ... Firmasının malı gümrüğe yanaştırıp işlemlerini yaptıktan sonra dorseyi bir başka cekiciyle kendi garajına çektiğini, akabinde tüm diğer işlerde olduğu gibi(yani rutin işleyiş bu şekildedir) müvekkili ... aranarak dorsenin plakası kendisine bildirilmiş malı garajdan alarak gideceği yere götürmesinin istendiğini, müvekkillerinin değil de başka dava dışı kişilerin yükleyici ve taşıyıcı olduklarının tartışmasız olduğunu, mühürlenmiş bir vaziyette teslim aldığı malın ayıplı mı ayıpsız mı olduğunu müvekkillerinin bilebilmesinin imkansız olduğunu, gönderici ve davacının sigortalısının malın yüklemesini birlikte yaptıklarına göre malı açıkta taşımak yerine ambalajlamaları gerektiğini basiretli bir tacir olarak bilmeleri gerektiğini, malın ayıpsız olarak araca yüklendiği konusunda dosyada hiçbir delil bulunmadığını, aynı zamanda malzemelerin 2-3 gün içerisinde oksitlenip oksitlenmeyeceğinin teknik bilirkişilerce tespit edilmediğini, bir an için araç içine mülteciler sebebiyle hasar oluştuğu varsayılsa bile malzemeleri hiç ambalajlamayan gönderici ve yüklemeye refakat eden sigortalının kusurlu olduklarının sabit bulunduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. GEREKÇE : Dava, sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödediği tazminatın rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, mahkemenin görevli olduğu, davalının zamanaşımı def'inin yerinde olmadığı, ...'nin 3. maddesi gereği taşımacının çalıştırdığı kişilerin ve taşımanın yapılması için hizmetlerinden yararlandığı diğer kimselerin görevleri sırasında hareket ve ihmallerinden sanki bu hareket ve ihmalleri kendisi yapmış gibi sorumlu olacağı (Y. 11. HD, 26.01.2006 T., ██████████ E., ████████ K.), davalı ...'nin araç maliki, diğer davalı ...'nin ise araçta SGK'lı olarak çalıştığı, yük teslim alınırken sevk mektubunda yazılı ürünlerin hatalı ya da zarar görmüş halde teslim alındığının ispatının davalılar tarafından yapılmadığı, araca mültecilerin tenteyi yırtarak girmeleri hususu ve ardından tenteyle ilgili herhangi bir tamir ya da önlem alınmadan emtianın taşınmaya devam edilmesinin davalıların kusuru olduğu anlaşılmakla, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere; 1-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.005,85-TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, davalılar tarafından istinaf başvurusunda yatırılan 1.630,60-TL istinaf karar ve ilam harcının mahsubu ile bakiye 3.375,25-TL'nin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf aşamasında davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin uhdelerinde bırakılmasına, 4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile █████/2026 tarihinde HMK 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 BaşkanÜyeÜyeKatipBu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.