Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinden, adli yardım reddi ve harç yatırılmaması nedeniyle menfi tespit davasının açılmamış sayılması kararına ilişkin istinaf incelemesi.
Özet: Bir menfi tespit davasında, davacının adli yardım talebinin reddedilmesi ve mahkemece talep edilen harç ile gider avansını yasal süre içerisinde yatırmaması üzerine dosyanın işlemden kaldırılması akabinde üç aylık yenileme süresinin de geçmesiyle ilk derece mahkemesi tarafından davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir; davacının bu karara karşı, adli yardım talebinin haksız reddedildiği ve eksik inceleme yapıldığı iddialarıyla yaptığı istinaf başvurusu, harçlar kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili hükümleri uyarınca davacının yasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle yerinde görülmemiş ve istinaf talebi reddedilerek ilk derece mahkemesi kararı onanmıştır.
T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 6. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ...KARAR NO : ...T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ: Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2026NUMARASI: ... Esas ... KararİSTİNAF EDEN DAVACI: ... VEKİLİ : Av... DAVALI : ... VEKİLİ : Av... DAVA : Menfi TespitİSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026YAZIM TARİHİ : █████/2026 Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında █████/2026 tarihinde tesis edilen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında takibe konulan ...... Ereğli/Konya Şubesine ait olan ...... ve ...... seri numaralı, █████/2024 ve █████/2024 keşide tarihli 750.000,00'şer TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiğini, müvekkilinin böyle bir borcu olmadığını, taraflar arasındaki hukuki ilişkiyi kabul etmediklerini, zamanaşımı ve hak düşümü itirazın da bulunduklarını, ayrıca Ereğli CBS'nca ... soruşturma sayılı şikayet dosyasının açıldığını, bu dosyanın müvekkilinin borçlu bulunmadığına karine niteliğinde olduğunu beyanla takibe konu çekler nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, davalının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle %10 para cezası ile %20 icra kötüniyet tazminatına mahkum edilerek müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin borçlu olmadığı Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin tedbiren teminatsız olarak durdurulmasına, aksi takdirde mahkemenin uygun göreceği nakdi teminat ile icra takibinin dava sonuna kadar durdurulmasına, müvekkilinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmaması nedeniyle adli yardımdan yararlandırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; dava dosyasının işlemden kaldırıldığı █████/2025 tarihinden itibaren 3 ay içerisinde dava yenilenmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın 150/5. maddesi uyarınca 3 aylık sürenin dolduğu █████/2026 tarihi itibariyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararını usul ve yasaya aykırı olduğunu, delillerin toplanmadığını, emsal adli yardım kabul kararı varken adli yardım taleplerinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, yemin delili ve bilirkişi incelemesinin yerel mahkemece yerine getirilmediğini, tanıkların dinlenmediğini beyanla kararın kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.Davacının ...... Ereğli/Konya Şubesine ait olan ...... seri numaralı █████/2024 keşide tarihli 750.000,00 TL bedelli çek ile ...... seri numaralı █████/2024 keşide tarihli 750.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, davacıya harç ve gider avansını yatırmak üzere muhtıra çıkarıldığı, davacının harcı ve gider avansını yatırmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince dava dosyasının işlemden kaldırılmasına ve yasal üç aylık süre geçmesine rağmen davacı tarafça gerekli harçlar yatırılarak yenilenme talebinde bulunulmaması nedeniyle davanın HMK'nın 150/5 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacının istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,2-Alınan harç yeterli olduğundan harç ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,3-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına, 4-İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/4.maddesi gereğince kararın dairemiz tarafından tebliğe çıkarılmasına, 6-Dava dosyasının temyiz edilmeden kesinleşmesi halinde ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen kararın HMK'nın 361/1 maddesi gereğince; taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde dairemize, temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne veya ilk derece mahkemesine verilecek dilekçe ile temyiz kanun yoluna başvurma talebinde bulunulabileceğine █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır ...