Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinden Daire Alan Tüketicinin Yarım Kalan İnşaat Nedeniyle Denkleştirici Adalet Esaslarına Göre Alacak Talebi.
Özet: Davacı, arsa sahipleri ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmeleri çerçevesinde ilk yükleniciden ve sonrasında ikinci yükleniciden haricen daireler satın almış, ancak her iki inşaatın da mali sorunlar nedeniyle yarım kalması ve sözleşmelerin feshedilmesi üzerine, ödediği bedellerin iade edilmemesi nedeniyle mağdur olmuştur. Bu nedenle, ilk yüklenici tarafından yarım bırakılan inşaat projesinden devraldığı ve sonrasında yeni bir yükleniciden de aldığı daireler için ödediği toplam 385.267,00 TLnin denkleştirici adalet hükümleri uyarınca arsa sahipleri ve her iki yüklenici şirketten müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ederken, davalılar kendileriyle davacı arasında hukuki ilişki veya sorumluluk bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 3. Asliye Hukuk (Tüketici) MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılardan ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 12.05.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ...'in sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davalı gerçek kişilerle diğer davalı ... Mühendislik Jeoloji İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, müvekkilinin kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca davalı ... Mühendislik Jeoloji İnşaat ve Ticaret Limited Şirketine kalan dairelerden birini haricen satın aldığını, ... Mühendislik Jeoloji İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi tarafından inşaata başlandığını, mali sorunlar yaşaması nedeniyle inşaatın yarım bırakıldığını, bu nedenle arsa malikleri ile yüklenici şirket ve yüklenici şirketten taşınmaz satın alan kişilerin bir araya gelerek uzlaşma sağladıklarını, bu uzlaşma nedeniyle arsa malikleri ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedilerek, diğer davalı ... Mühendislik İnşaat Maden Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile yeni bir kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, ... Şirketi tarafından inşaatın belli bir seviyeye getirildikten sonra yarım bırakıldığını, arsa malikleriyle yapılan anlaşma uyarınca kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedildiğini ve diğer davalı şirketle yeni bir sözleşme yapıldığını, diğer davalı şirketin müvekkiline satın almış olduğu taşınmazı vermeye yanaşmadığı gibi parasını da iade etmediğini ileri sürerek; belirsiz alacak davası olarak şimdilik 1.000,00 TL'nin denkleştirici adalet hükümleri doğrultusunda davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiş, bedel artırım dilekçesiyle talebini 26.02.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte toplamda 385.2675,00 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAP1. Davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş. vekili; müvekkili ile davacı arasında herhangi bir hukuki ilişki ve para alışverişinin bulunmadığını, bu nedenle müvekkilinden talepte bulunamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.2. Davalılar ..., ... ve ... vekili; talep edilen alacağa ilişkin olarak müvekkillerinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.3. Davalı ... Mühendislik Limited Şirketi vekili; müvekkilinin ekonomik zorluklar nedeniyle işi tamamlayamadığını, bu nedenle arsa sahipleri ile yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin karşılıklı olarak feshedildiğini, müvekkilince satılan daire paralarının iade edildiğini, sadece bir kaç kişinin ödemesinin yapılamadığını, müvekkilinin sadece kendisi tahsil ettiği paraları ödediğini, diğer davalılar tarafından tahsil edilen paralara ilişkin sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı arsa sahipleri ... ve ... ile davalı ... Mühendislik Ltd. Şti. arasında ... . Noterliğince 20.05.2014 tarihli ... İli ... Mahallesinde bulunan 3 37... ,15,18,19,20,21 parsellerde bulunan arsalara ilişkin olarak kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, davacı ve davalı ... Mühendislik Ltd. Şti. arasında ... İli ... Mahallesinde bulunan 337 ada, 12,15,18,19,20,21 parselde bulunan B2 blok, 1. Kat 3 numaralı bağımsız bölüme ilişkin olarak 140.000,00 TL bedelli adi yazılı gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığı, dosyaya sunulan dekont örneklerinden sözleşme ile peşinat 75.000,00 TL; 29.04.2015 tarihinde 45.000,00 TL olmak üzere toplamda 120.000,00 TL davalı ... Mühendislik Ltd. Şti.ne ödeme yapıldığı, davalı ... Mühendislik şirketi ile arasındaki sözleşme ile ... Merkez ... Mahallesi 3 37... parselde bulunan D Blok 9 nolu Bağımsız bölümün satışı konusunda 60.000,00 TL üzerinden 08.06.2017 tarihinde anlaştıkları, şirkete 21.08.2017 tarihinde 20.000,00 TL ödeme yapıldığı, ayrıca davalı ... Şirketi işlerini yapan dava dışı Keltoğlu şirketine 5.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacı tarafça dava dışı Halil İbrahim Karagöl'ün, ... Mühendislik şirketi ile ... İli Merkez İlçesi ... Mahallesi 3 37... parsel C blok 4 Nolu bağımsız bölüm için yaptıkları gayrimenkul satış sözleşmesi nedeni ile ödenen 73.000,00 TL'ye karşılık senet verilerek ... Mühendislik şirketinin ibra edildiğine yönelik olarak ... Yapı Tasarım San. Tic. A.Ş.den alınan senedi dosyaya sunduğu, 120.000,00 TL ödemenin güncel değerinin dava tarihi itibari ile 342.849,21 TL; davalı ... Mühendislik Şirketine yapılan 20.000,00 TL ödemenin ise dava tarihi itibari ile güncel değerinin 42.419,94 TL olduğu gerekçesiyle; davanın, davalılar ... Mühendislik Limited Şirketi; ...; ... Mühendislik İnşaat Maden Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kabulü ile 385.269,15 TL'nin (1.000,00 TL'sinin dava tarihinden; 384.269,15 TL'sinin ıslah tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte) bu davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, davalılar ..., ... ve ... yönünden davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davalılardan ... Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dinlenen tanık beyanları, davacı yanca dosyaya sunulan senetler, ödeme dekontları ve ibraname doğrultusunda davalı gerçek kişilerle kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapan davalılar ... Mühendislik Limited Şirketi, ... Şirketi ve ... Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketleri arasında halefiyet ilişkisinin bulunduğu, her 3 şirketin esasen arsa malikleriyle yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesini devralarak (mevcut yapılar ile birlikte devralıp inşaatı tamamlayarak) birbirinin devamı olacak şekilde hareket etmesine, bu hususun nihayetinde daha önceki şirketlere yapılan ödemelerin davalı ... Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketince verilen senetlerle ve ibranamelerle tasfiye edilmesi hususuyla da ortaya konulduğu, bu haliyle Mahkemece taraf ve yargı denetimine açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna istinaden yazılı şekilde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, davalı ... Yapı A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı ... Yapı A.Ş. vekili; müvekkil şirket ile davacı arasında herhangi bir sözleşme yapılmadığını, yapılan sözleşmelerin önceki şirketlerin yaptığı taşınmaz satış vaadi sözleşmeleri olup müvekkili şirket ile herhangi bir ilişkisi olmadığını, müvekkilinin arsa sahipleri ile noterde düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi yaptığını, herhangi bir tazminat sorumluluğunun bulunmadığını, bilirkişi raporunda dosya kapsamında yer alan delillerin değerlendirilmediğini, davacı tarafın iddia ettiği miktarlar üzerinden hesaplamalar yapıldığını ifade ederek; kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, harici taşınmaz satış sözleşmesi uyarınca ödenen bedellerin denkleştirici adalet ilkesi uyarınca iadesi istemine ilişkindir.Dava dosyasının incelenmesinde, davalı arsa sahipleri ... ve ... ile davalı ... Mühendislik Ltd. Şti. arasında ... . Noterliğince 20.05.2014 tarihli ... İli ... Mahallesinde bulunan 337 ada, 12,15,18,19,20,21 parselde bulunan arsaya ilişkin olarak kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, davacı ve davalı ... Mühendislik Ltd. Şti. arasında bağımsız bölüme ilişkin olarak adi yazılı gayrimenkul satış sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafın dosyaya sunduğu banka dekontlarından ödemelerin yapıldığı, arsa sahipleri ile davalı ... Müh. Ltd. Şti. arasında noterde 03.11.2015 tarihinde fesihname düzenlendiği, davalı arsa sahipleri ile davalı ... Ltd. Şti. arasında noterde 14.01.2016 tarihinde tekrar kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, davacı ile davalı ... Ltd. Şti. arasında adi yazılı olarak taşınmaz satışı yapıldığı, davalı arsa sahipleri tarafından davalı ...'a noter marifetiyle 01.06.2018 tarihinde sözleşmenin yerine getirilmesi ile ilgili ihtar çekildiği, 12.02.2020 tarihinde davalı arsa sahipleri ile ... Ltd. Şti. arasında "Fesih beyanının kabulü ve İbraname" başlıklı belge düzenlediği, buna göre kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshedildiği, tarafların karşılıklı birbirlerinden hak ve alacaklarının bulunmadığının belirtildiği, bu arada ... Ltd. Şti. hakkında 07.05.2019 tarihinde kesin konkordato mühleti verildiği, son olarak da inşaatın tamamlanamaması üzerine davalı arsa sahipleri ile ... Yapı Tasarım Sanayi ve Tic. A.Ş. (... Şti.) arasında noterde 27.01.2020 tarihli dava konusu aynı taşınmaza ilişkin olarak kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığı, ancak davacı ile bu şirket arasında herhangi bir satım sözleşmesi bulunmadığı gibi ödemeninde yapılmadığı anlaşılmıştır.Mahkemece dinlenen tanıklar tarafından davalı üç şirketin farklı şirketler olsa da inşaatı devam ettirdikleri, ... Yapı Şti.nin diğer şirketleri ibra ettiği, bazı daire satın alanlara senet düzenlemek suretiyle diğer şirketlere ödenen bedelin iadesinin yapıldığı şeklinde beyan edilmiştir.Dava dosyasına sunulan birden fazla dava dışı daire satın alanlarca imzalanan "İbranamedir" başlıklı belgelerle, daire satın alanlar tarafından ... Ltd. Şti.nin, ödenen bedelin iadesi karşılığında, şirketin mali durumunun bozulması nedeniyle ... Yapı A.Ş. tarafından keşide edilen senet karşılığında ibra edildiği görülmüştür.Yukarıdaki açıklamalara göre; her ne kadar davalı arsa sahipleri ile diğer davalı üç şirket arasında noterde gerçekleştirilen kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde, ayrıca davacının davalı ... ve ... Ltd. Şirketleri ile haricen imzaladığı satış sözleşmelerinde, bu sözleşmelerin birbirinin devamı niteliğinde olduğu hususu belirtilmemişse de, dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarından ve dosyaya sunulan ibraname, senet ve senedin ödemesine ilişkin dekontlardan anlaşıldığı üzere, davalı ... Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. (... Yapı Şti.)nin diğer şirketleri, yapılan ödemeler kapsamında ibra ettiği, bu nedenle davacıya karşı diğer şirketlerle birlikte sorumlu olduğu anlaşılmakla, davalı ... Yapı Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,40.000,00 TL Yargıtay duruşması vekalet ücretinin davalı ... Yapı San. ve Tic. A.Ş.den alınıp davacıya verilmesine,Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.