gaziantep bölge adliye mahkemesi 15. hukuk dairesinin kaçak elektrik tahakkukundan kaynaklanan menfi tespit davasında otel işletmesinin borçsuzluğunu tespiti talebine ilişkin istinaf kararı.

Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin kaçak elektrik tahakkukundan kaynaklanan menfi tespit davasında otel işletmesinin borçsuzluğunu tespiti talebine ilişkin istinaf kararı.

Özet: Dava, otel işleten davacının, elektrik dağıtım şirketi olan davalının kaçak elektrik kullanımına ilişkin düzenlediği yüksek meblağlı faturalardan dolayı borçlu olmadığının tespiti ile kötü niyet tazminatı talebine ilişkin olup; davacı, elektrik arzının kaçak kullanım iddialarıyla kesildiğini ve şirketin büyük zarara uğradığını, önceki bilirkişi raporları ve yargılamalarla borçlu olmadığı bir miktar tespit edilmiş olsa da üst mahkemece prosedürel nedenlerle kararın kaldırıldığını savunurken; davalı ise yapılan tespit tutanaklarının ve buna dayalı faturaların geçerli olduğunu, davacının özel hat çekerek kaçak elektrik kullandığını iddia ederek, tutanakların aksini ispat yükümlülüğünün davacıda olduğunu belirtmektedir.

T.C.

GAZİANTEP

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

15. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ..

KARAR NO :..

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN : ..

ÜYE : ..

KATİP : ..

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ :..

NUMARASI : ..

DAVACI : ..

VEKİLLERİ : ..

DAVALI : ..

VEKİLLERİ : Av. ..

DAVA KONUSU : MENFİ TESPİT (Kaçak Elektrik Tahakkukun Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : ..

KARAR YAZIM TARİHİ : ..

Taraflar arasında görülen davada Yerel Mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkili şirketin bünyesinde . . ve . . adlı iki tane otel işletmekte olduğunu, bu otellerin elektrik arzının davalı şirket tarafından kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesiyle durdurulduğunu ve elektriklerin kesildiğini, davalının davacı ait . . aleyhine ... bedelli kaçak elektrik faturası düzenlediğini ve hiçbir ihtar yapmadan elektriğini kestiğini, davalı şirketin aynı sebeplerle... bedelli fatura düzenlediğini ve burasının da elektriğini hiçbir ihtar yapmadan kestiğini, bu nedenle müvekkili şirketin iflas aşamasında olduğunu, müvekkili şirketin ticari faaliyetini jeneratör yardımı ile devam ettirmeye çalıştığını, ancak bu durumun müvekkili şirketi zorladığını, müvekkili şirketin benzer gerekçelerle... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.. Esas sayılı dosyası ile dava açtığını, dava devam ederken müvekkili şirketin davalıya ..-TL. ödeme yaptığını, ancak yine elektriğin açılmadığını, müvekkili şirketin elektrik kaçak bedellerine dair iki adet faturanın dışındaki faturaları düzenli olarak ödediğini, davalının bilirkişi raporu alınmış olmasına rağmen alacağının ..-TL. olduğundan bahisle elektriği açmadığını, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyasında.. kez bilirkişi raporu alındığını, 2 rapor arasındaki çelişkiyi gideren 3. raporda kaçak tüketim miktarının ..-TL. olduğunun tespit edildiğini ve raporun kesinleştiğini, Mahkemenin .. tarihinde vermiş olduğu kararla açılan muarazanın önlenmesi davasının kısmen kabulüne karar verilerek davacının ekte sunulan faturalar nedeni ile ..-TL. dışında borçlu olmadığının tespitine, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verdiğini, ancak kararı inceleyen . . Adliye Hukuk Mahkemes.. sayılı ilamı ile davacının dava dilekçesinde ve yargılama sırasında borçlu olmadığının tespiti yönünde menfi tespit talebi bulunmadığından davacının talebinin tutanağın iptaline ilişkin olması sebebi ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığı'nın davacının borçlu olmadığının tespiti yönündeki kararının doğru olmadığı ve bu nedenle Yerel Mahkemenin kararının kaldırılmasına karar verildiğini belirterek; müvekkili şirketin kaçak elektrik kullanmadığının tespiti ile kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen davaya konu fatura bedellerinden dolayı müvekkilinin davalı şirkete toplam ..-TL. borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine faturalarda bildirilen miktarların.. oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; davacı tarafın dava dilekçesindeki iddialarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının .. adresinde müvekkili kurum yetkililerince .. tarihinde yapılan kontrollerde "Yukarıda bilgileri alınan sayacın yerinde yapılan kontrolde ana kolondan ek alınarak özel hat (harici hat) çekilerek ticarideki alıcıları beslediği tespit edildi. Not: tesisatın uygun hale getirilip kolon hattının gözle görülür şekilde çekilmesi için süre verildi. NOT: Özel hattın şalteri .. amper olup kolon kesidi ..olduğu tespit edildi" notu düşülerek, .. nolu kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağının düzenlendiğini, tutanakla tespit edilen kaçak elektrik tüketimi için düzenlenen fatura tutarının ..-TL. olduğunu, davacının.. adresinde müvekkili kurum yetkililerince .. tarihinde yapılan kontrollerde "Yapılan incelemelerde özel hat çekilerek kaçak elektrik kullandıkları tespit edilmiş, enerji kesilerek mühür altına alınmıştır. Özel hat toplatılarak kablolar boşaltılmıştır" notu düşülerek, .. nolu kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiğini, tutanakla tespit edilen kaçak elektrik tüketimi için düzenlenen fatura tutarının ise ..-TL. olduğunu, tutanak tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Yönetmelik hükümlerine göre davacı tarafından kaçak tüketim yapıldığınde şüphe bulunmadığını, tutulan kaçak/usulsüz elektrik tüketimi tespit tutanağını aksini ispat yükünün davacıda olduğunu, müvekkili kurum görevlilerinin sıkı denetimler altına çalışıyor olduğunu, bu nedenle gerçeğe aykırı tutanak düzenlemelerinin mümkün olmadığını, davacı yanın savunmasının tamamen soyut beyanlardan ibaret olduğunu, davacı tarafın müvekkili şirket görevlileri tarafından tutulan tutanağın aksini ispatlar hiç bir belge sunamadığını, kaçak kullanıma istinaden hazırlanan kaçak elektrik kullanım tutanağı ile tespit edilen tüketim miktarı üzerinden hesaplanan tutarların doğru olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; davanın, kaçak elektrik kullanımına istinaden kesilen faturalardan dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, davacı tarafça, faturaya dayanak kaçak elektrik tespit tutanaklarının iptali için açılan davada verilen ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ni.. karar sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine,.. Hukuk Dairesi'nin .. tarihli,.. Karar sayılı ilamı ile; "Davacının, dava dilekçesinde ve yargılama sırasında borçlu olmadığının tespiti yönünde menfi tespit talebi bulunmamaktadır. Talep esasa ilişkin olarak münhasıran tutanakların iptaline ilişkindir. Yargılama sırasında alınan bilirkişi raporları ile dosya kapsamına göre tutanakların aksi ispat edilememiştir. Nitekim . . Ticaret Mahkemesi kanalı ile ve .. Nöbetçi Ticaret Mahkemesi kanalı ile aldırılan bilirkişi raporlarında kaçak kullanım olduğu tespit edilmiştir. Tutanakların aksi ispat edilemediğine göre davacının tutanakların iptali yönündeki davasının reddi gerekir. Zira hakim taleple bağlı olup talepten fazlaya hükmedemez. Davacının borçlu olmadığı yönünde bir menfi tespit talebi olmadığı halde talebi aşar nitelikte ve üstelik menfi tespit talebinde borçlu olunmayan miktarın belirlenip buna göre karar verilmesi gerektiği halde kararda borçlu olunan miktar yazılarak bunun dışında borçlu olmadığının tespiti yönünde karar verilmesi de doğru değildir. Açıklandığı üzere davacının dosyada mevcut delillere göre kaçak kullanımı sabit olup tutanağın iptalini gerektiren bir neden bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmamıştır. Ancak hatanın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, kararın kaldırılmasıyla davanın reddi yönünde hüküm tesisi yoluna gidilmiştir. " gerekçesiyle yeniden hüküm kurularak açılan davanın reddine karar verildiği, taraflar hakkında verilen bu kesin hüküm ile davacının kaçak elektrik kullanımının sabit hale geldiği, belirlenmesi gereken hususun; davacının kaçak elektrik fatura bedellerinden hangi miktara kadar sorumlu olduğu noktasında olduğu, hüküm kurmaya elverişli görülen .. tarihli bilirkişi ek raporunda davacının .. tesisatta.. tarihleri arasında yapmış olduğu kaçak tüketim bedelinin..-TL. olduğu,.. tarihleri arasında yapmış olduğu kaçak tüketim bedelinin ..-TL. olduğu tespit edilmiş olmakla faturaların bu bedelleri aşan kısmı yönünden davacının davasının kabulüne, davacının davalı şirket tarafından düzenlenen .. fatura tarihli ve ..-TL. bedelli faturanın ..-TL.'lik kısmından, .. fatura tarihli ve ..-TL. bedelli faturanın ..-TL.'lik kısmından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, davalı şirketin müvekkiline ait .. Otelcilik ve .. Otelcilik işletmelerini elektriğinin kaçak elektrik kullanıldığı iddiasıyla herhangi bir ihtar yapılmaksızın kesildiğini, bu kapsamda yüksek tutarlı kaçak elektrik faturaları düzenlendiğini, şirketin ticari faaliyetlerini yalnızca jeneratörle sürdürmek zorunda kaldığını ve bu durumun şirketi iflas noktasına getirdiğini, daha önce aynı konuya ilişkin açılan davada alınan bilirkişi raporlarında kaçak tüketim bedelinin çok daha düşük belirlendiğini, ancak önceki davanın yalnızca tutanaklarını iptaline ilişkin açılması nedeniyle menfi tespit yönünden karar verilmediğini, eldeki davada alınan .. tarihli bilirkişi ek raporunda ise fiili kaçak kullanımın gerçekleşmediğinin, tutanaklar ile bu tutanaklara dayalı faturaların iptal edilmesi gerektiğinin ve müvekkilin büyük ölçüde borçlu olmadığının tespit edildiğini, buna rağmen mahkemenin önceki davadaki kesin hükmü kaçak kullanımın sabit olduğu şeklinde değerlendirilerek yalnızca bilirkişinin alternatif hesaplamasını esas alıp davayı kısman kabul etmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle kararın eksik ve hatalı incelemeye dayandığını ileri sürerek Yerel Mahkeme kararının kaldırılması istemiyle istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE: Dava; kaçak elektrik kullanımına istinaden kesilen faturalardan dolayı davalının davalıya borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık; kaçak elektrik kullanıldığına dair iddianın ve buna bağlı olarak yapılan tahakkukların yerinde olup olmadığı, düzenlenen faturaların usulüne uygun olup olmadığı, dava konusu faturalardan dolayı davacının davalıya borcunun bulunup bulunmadığı, varsa miktarı noktalarında toplanmaktadır.

Dairemizce inceleme, 6100 sayılı HMK.'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzeni hususları gözetilerek yapılmıştır.

Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıda olup, davalı alacaklı, hukuki ilişkinin (borcun) varlığını usulüne uygun ve süresinde sunduğu delillerle kanıtlamak durumundadır.

İlk derece mahkemesince deliller toplandıktan sonra dosya rapor tanzimi için alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilerek kök ve ek raporlar alınmıştır.

Bilirkişi heyetince tanzim edilen.. tarihli ek raporda özetle; davacıya ait otellerde fiili olarak kaçak kullanımın gerçekleşmediği, davalı tarafça tutulan tutanakların ve bu tutanaklara istinaden düzenlenen kaçak elektrik faturalarının iptal edilmesi gerektiği, ancak Mahkemenin kanaati davacıya ait otellerde kaçak elektrik kullanıldığı yönünde ise bu durumda yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan hesaplamaya göre davacının dava konusu faturalar nedeniyle davalıya ödemesi gereken toplam tutarın ..-TL. olduğu şeklinde görüş ve kanaat bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu takdiri delillerden olup, kural olarak hâkimi bağlamaz ve hâkim bilirkişi raporunu serbestçe takdir eder. Hakim bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.

Bilindiği üzere; takdiri deliller, hâkim için bağlayıcı olmayan ve serbestçe değerlendirilebilen deliller olup, tanık beyanları, keşif tutanakları ve bilirkişi raporları bu kapsamdadır. Bilirkişi raporlarının hükme dayanak yapılabilmesi için uyuşmazlığı çözüme bağlayıcı nitelikte bir inceleme, değerlendirme ve hesaplama içermeleri, ayrıca denetime elverişli olmaları gerekir. Hakim, karar verirken bilirkişi raporunu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirecektir.

.. Bölge Adliye Mahkemesi .. Karar sayılı kararında; davalı kurum tarafından davacı hakkında tutulan ve eldeki davaya da konu edilen .. seri numaralı kaçak tutanakların aksinin davacı tarafından ispat edilemediği, talimatla aldırılan bilirkişi raporlarında da davacının kaçak kullanımı olduğunun tespit edildiği, davacının kaçak elektrik kullanımının sabit olduğu belirtilmiş, söz konusu karar.. tarihinde kesinleşmiştir. Sonuç olarak; davalı şirketçe davacı hakkında düzenlenen .. tarihli .. seri numaralı kaçak tutanaklarının geçerli olduklar, dolayısıyla davacının kaçak elektrik kullandığı kesinleşmiş mahkeme kararı ile sabit olmuştur.

İlk derece mahkemesince taraflar hakkında verilen bu kesin hüküm ile davacının kaçak elektrik kullanımının sabit hale geldiği kabul edilerek.. tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda ifade bulan "davacıya ait otellerde fiili olarak kaçak kullanım gerçekleşmediğine", "davalı tarafça düzenlenen dava konusu tutanakların ve bu tutanaklara istinaden düzenlenen kaçak elektrik faturalarının iptal edilmesi gerektiğine" yönelik görüşe itibar edilmemiştir. Ancak mahkemece.. tarihli bilirkişi kurulu ek raporunun 3. ve 4. sayfalarında yer alan hesaplamaya itibar edilmiş, buna göre davacının davalı şirket tarafından düzenlenen.. bedelli faturanın ..-TL.'lik kısmından, ..fatura tarihli ve ..-TL. bedelli faturanın ise..TL.'lik kısmından borçlu olmadığına yönelik hesaplama esas alınarak dava konusu faturalar nedeniyle davacının davalıya ödemesi gereken toplam tutarın ..-TL. olduğu kabul edilerek kısmen kabul - kısmen ret kararı verilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ilk derece mahkemesince yargılamanın HMK.'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmamasına ve özellikle taraflar hakkında .. Bölge Adliye Mahkemesi .. Karar sayılı kararı ile davacının kaçak elektrik kullanımının sabit hale gelmesine, hükme esas alınan..tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda davacının davaya konu kaçak elektrik fatura bedellerinin ne kadarından sorumlu olduğunun hesaplanmış olmasına göre davacı vekillinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle ve davacı şirket vekilinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararında ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, davacı şirket vekilinin vaki istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davacı şirket vekilinin istinaf başvurusunun, HMK.'nın 353/1-b.(1) maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gereken maktu istinaf karar harcı olan 732,00-TL.'den, davacı tarafça istinaf başvurusu sırasında yatırılan 427,60-TL. maktu istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 304,40-TL. harcın davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

3-Davacı şirket vekili tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-HMK.'nın 333. maddesi uyarınca artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

5-İstinaf yargılaması duruşmalı olarak yapılmadığından, davalı taraf lehine vekalet ücreti takdir ve tayinine yer olmadığına,

6-HMK'nın 359/4. maddesi uyarınca işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK.'nın 353 ve 362/1-a bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir.

█████/2026

Başkan

¸e-imzalıdır

Üye

¸e-imzalıdır

Üye *

¸e-imzalıdır

Katip

¸e-imzalıdır