ankara 12. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazasında alkollü sürüş iddiasına dayalı sigorta şirketinin rücuen ödediği tazminatın tahsili için açılan itirazın iptali davası.

Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazasında alkollü sürüş iddiasına dayalı sigorta şirketinin rücuen ödediği tazminatın tahsili için açılan itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, trafik kazasında sürücüsü alkollü olduğu iddia edilen davalının aracı sebebiyle üçüncü şahsa ödediği hasar bedelini rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını talep ederken; davalı taraf ise kazanın münhasıran alkol etkisiyle meydana gelmediğini, iddia edilen alkol oranının tek başına kazaya neden olamayacağını, sigortacının rücu şartlarının oluşmadığını ve bu hususun uzman bilirkişi raporuyla belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmektedir.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

T. C.

A N K A R A

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : █████/2024

KARAR TARİHİ : █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalı .... ..... .... .... .... .... ... plakalı araç ile 13.10.2023 tarihinde vuku bulan trafik kazasında ...plakalı aracın hasar masraflarının davacı müvekkili şirket tarafından ödendiğini, kaza sırasında davalı araç sürücüsünün alkollü olması nedeni ile davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı rücuen talep tahsil hakkının doğduğunu, bunun üzerine ... 8. Genel İcra Dairesinin ██████████ icra sayılı dosyası ile davalılar aleyhine takip başlatıldığını, davalıların ödeme emrine itiraz etmeleri üzerine takibin durdurulduğunu belirterek, davalıların haksız ve yasal dayanaktan yoksun ... 8. Genel İcra Dairesinin ██████████ icra sayılı dosyasında bulunan itirazlarının iptaline, takibin devamına, davacı müvekkil şirket lehine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalılar bakımından sigortanın rücu şartlarının somut olayda oluşmadığını, kazanın alkol etkisi ile gerçekleşmediğini, sigortacının davalılara rücu edebilmesi için kazanın yalnızca alkol nedeniyle meydana gelmesi gerektiğini ve bu hususta nörolog, trafik polisi ve hukukçu bilirkişiden oluşacak heyetten rapor alınmasının zorunlu olduğunu, güncel içtihatların da bu yönde bulunduğunu, sigortanın yaptığı ödemeyi müvekkile rücu edebilmesi için kazanın salt alkol etkisiyle gerçekleşmiş olmasının şart olduğunu, müvekkilin alkollü olduğunu kabul etmemekle birlikte sürücünün alkollü olmasının tek başına hasarı teminat dışı bırakmayacağını, bu nedenle bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, kazanın gerçekleştiği yerde trafik yoğunluğunun fazla olduğunu ve her gün kazaların meydana geldiğini, müvekkilin kaza tespit tutanağında 0,5–0,8 promil aralığında olduğu yazılı ise de bunun gerçeği yansıtmadığını, müvekkilin alkol almadığını beyan ettiğini, kaldı ki bu promil oranının tek bir bira ile dahi oluşabileceğini, tek bir biranın böyle bir kazaya sebebiyet verdiğinin kabul edilemeyeceğini, kazanın artan trafik yoğunluğu ve nüfusla herkesin başına gelebilecek sıradan bir olay olduğunu, bu nedenle kazanın salt alkol etkisi ile meydana gelmediğini, sigortanın müvekkile rücu etme girişiminin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dosyanın kazanın münhasıran alkol etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi için nörolog, trafik bilirkişisi ve hukukçu bilirkişiden oluşacak heyete tevdi edilmesini talep ettiklerini, ayrıca müvekkilin kazada kusursuz olduğunu, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’ne gönderilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bu talepte bulunma zorunluluğunun doğduğunu, davacının müvekkili %100 kusurlu varsayarak karşı tarafa ödeme yaptığını ve şimdi bu ödemeyi rücu etmeye çalıştığını, ancak bu kusur oranını kabul etmediklerini, davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek bu nedenlerle davanın reddi ile takip çıktısının %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... 8. Genel İcra Dairesine müzekkere yazılmış ve yazı cevabı dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce bilirkişiler İ... .... .... 'dan █████/2025 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Davanın ... 7. Tüketici Mahkemesinde açıldığı, bu mahkemenin ████████ E. ve ████████ K. sayılı dosyasında yapılan yargılamada verilen görevsizlik kararı üzerine dosyanın mahkememize tevzi edilmesi sonrası yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.

Dava, davacının dava dışı 3. kişiye aracında oluşan değer kaybı nedeniyle yapmış olduğu ödemenin halefiyet ilkesinden kaynaklı davalılardan tahsili amacıyla girişilen icra takibine davalıların yapmış olduğu itirazın iptali isteminden ibarettir.

İcra takip dosyası, sigorta poliçesi, ödeme belgesi, hasar dosyası, bilirkişi raporu, müzekkere cevabı ile getirtilmesi gerekli tüm deliller dosyaya celp edilmiştir.

Dava konusu KASKO poliçesi incelendiğinde; sigortalı olan davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde █████/2022-█████/2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere kasko sigorta poliçesi ile davacı şirket tarafından sigortalandığı, sigortacı tarafından mağdur/zarar görene yapılan ödeme tutarının azami teminat sınırı altında kaldığı anlaşılmıştır.

... 8. Genel İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalılar aleyhine █████/2024 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 17.863,25TL asıl alacak, 339,16TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.202,41TL istendiği, ödeme emrinin tebliği sonrası davalıların █████/2024 tarihinde icra takibine süresi içerisinde itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.

Sigorta sözleşmeleri ile ilgili düzenleme 6102 sayılı TTK 1401 vd maddelerinde yapılmıştır. Sigorta sözleşmeleri; sigortacının bir prim karşılığında, kişinin parayla ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun meydana gelmesi halinde bunu tazmin etmeyi ya da bir veya bir kaç kişinin hayat süreleri sebebiyle ya da hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar dolayısıyla para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı yükümlendiği sözleşmedir (TTK m. 1401/1). Başlıca sigorta türleri, zarar sigortaları (TTK m. 1453 vd) ve can sigortalarıdır(TTK m, 1487 vd). Zarar sigortaları, mal sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde yapılır. Can sigortaları, hayat sigortası, kaza sigortası, hastalık ve sağlık sigortası şeklinde yapılır. Bazı sigortaların yapılması mevzuatları gereği zorunludur. Bazı sigorta türleri devlet tarafından önemli ölçüde desteklenmektedir. TTK m. 1472 hükmünde; sigortacının halefiyet ilkesi ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Kanunda yapılan düzenleme uyarınca; sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmış olması halinde sigortacı mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek dava veya takibe kaldığı yerden devam edebilir. Sigortalının, sigortacıya geçen hakları ihlal edecek şekilde davranış göstermesi durumunda sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin ettiği takdirde, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını kullanabilir.

2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir.

Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tesbit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir.

Öte yandan, davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibariyle yürürlükte olan Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.5. Maddesinde, aracın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararların teminat kapsamı dışında olduğu belirtilmiştir. Hasarın teminat dışı kalabilmesi için kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Diğer bir anlatımla, sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığını ispat yükü, TTK uyarınca sigortacıya düşmektedir. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir (Bkz. YHGK 23.10.2002 gün ve ███████-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve ███████-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve ███████-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve ███████-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve ███████-1199 E. █████████ K. sayılı ilamları).

Mahkememizce yukarıda yer verilen hususların araştırılması bakımından mahkememizce bilirkişi kurulu ... ..... .... .... .... .... ’ın olayda %100 oranında kusurlu olduğu, ...plakalı araç sürücüsü ... ve ... plakalı araç sürücüsü Uğurcan DEMİRBİLEK’in olayda kusursuz olduğu, ... plakalı aracın davalı sürücüsü Batuhan Korkmaz’ın almış olduğu alkolün kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olduğu, dava konusu ...plakalı araçta 40.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği, bu miktarın 22.136,75 TL’sinin davalı tarafın ZMM Sigortacısından, 17.863,75 TL’sinin davacı şirketten tahsil edildiği, görüş ve kanaatine varıldığı rapor edilmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Yukarıda belirtilen bilgiler ışığında dosya kapsamı incelendiğinde; davalı şirketin maliki bulunduğu ve davacının KASKO poliçesi ile sigortaladığı ...plaka sayılı aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle davacı sigorta şirketinin zarar gören/mağdura yapılan ödemenin tahsili için davalılar hakkında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali amacıyla eldeki davanın açıldığı, sigortacının sigortalılara bu nedenle rücu için sürücünün alkollü olmasının tek başına yeterli olmadığı, ayrıca sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olduğunu ispat etmesi gerektiği, mahkememizce yukarıda belirtilen bilgiler ışığında hükme esas alınan heyet bilirkişiden alınan raporda ...plakalı araç sürücüsü davalı Batuhan Korkmaz'ın aracı ile yerleşim yeri içerisindeki sinyalize trafik ışığı ile kontrollü kavşağa yaklaşırken daha dikkatli ve tedbirli davranmadığı, aracının hızını yük, teknik özellik, yol, görüş, hava ve trafik durumuna göre ayarlamadığı, kavşağa yaklaşırken hızını düşürmediği, önündeki yolu azami dikkatle takip etmediği, bu nedenle kavşak girişinde trafik ışığı sebebiyle durmak zorunda kalan ...plakalı araç ile ... plakalı araca arkadan çarptığı, böylelikle Karayolları Trafik Kanunu’nun 47/1-b, 52/1-a-b maddelerine aykırı davrandığı ve 84. maddede düzenlenen “arkadan çarpma” şeklindeki asli kusurlu hali işlediği, bu sebeple kazada tamamen kusurlu bulunduğu, davalı sürücü Batuhan Korkmaz’ın kaza saatinde alkol oranının 0.8275 promil olarak tespit edildiği, bu oranın yasal sınırın üzerinde bulunduğu, böyle bir seviyenin sürücünün acil durumlarda aracı güvenle sevk ve idare edebilmesi için gerekli dikkat düzeyini, refleks hızını ve doğru karar verme yeteneğini olumsuz etkileyebileceği, güvenli sürüş yeteneğini azalttığı,sürücünün almış olduğu alkolün kazanın meydana gelmesinde münhasıran etkili olduğu, ...plaka sayılı aracın piyasa rayici, hasar bedeli ve değer kaybına esas parçalardan sağ arka çamurluğun onarım seviyesinde, arka dingilin değişim seviyesindeki hasarları dikkate alındığında araçta 40.000,00 TL reel değer kaybı olacağı, değer kaybından kaynaklı zorunlu trafik sigortacısı tarafından 22.136,75-TL, davacı tarafından ...plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı nedeniyle █████/2024 tarihinde 17.863,25-TL ödemede bulunulduğu, davacının ödemiş olduğu bu tutarla birlikte davalılar ödeme tarihinde temerrüde düşmüş sayılacağından ödeme tarihinden takip tarihine kadar işletilecek 339,16-TL işlemiş yasal faizden davalıların sorumlu olduğu, kasko sigorta poliçesinde değer kaybının sigorta teminatı kapsamında olmadığına dair bir hüküm bulunmadığı, belirtilen nedenlerle davalıların icra takibine itirazının yerinde olmadığı, oluşan zararın sebebi haksız fiilden kaynaklandığından ve asıl alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminat talebinin reddi gerektiği anlaşılmış olup, davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan Davanın Kabulü ile; davalılar hakkında başlatılan ... 8. Genel İcra Dairesinin ██████████ takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile 17.863,25TL asıl alacak ve 339,16TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 18.202,41TL üzerinden takibin devamına,

2-Asıl alacak likit olmadığından davacı vekilinin icra inkar tazminat talebinin reddine,

3-Kabul edilen 18.202,41 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.243,41 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 815,81 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacının karşıladığı 312,00 TL tebligat gideri, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.312,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 2.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 18.202,41 TL üzerinden takdir edilen 18.202,41 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen kararın miktarı itibariyle istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025