Adana BAM 9. Hukuk Dairesinden, ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali davasında senet zamanaşımı ve sebepsiz zenginleşme talepleri üzerine istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının açtığı itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesinin, takip konusu bonolar ve bunlardan doğan sebepsiz zenginleşme alacaklarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermesi üzerine, davacının bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusunu özetlemektedir; davacı vekili, takibin ilamsız icra niteliğinde olduğunu ve dolayısıyla 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabi olması gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesinin zamanaşımı tespitinin hatalı olduğunu iddia etmektedir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2023NUMARASI : ████████ ESAS ████████ KARAR DAVACI : ... -...- ...VEKİLİ : Av. ...- DAVALI : ... -...- ...VEKİLİ : Av. .... DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali İSTİNAF KARARININKARAR TARİHİ : █████/2026KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas ████████ karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ :Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan alacağı için .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı tarafından usulsüz tebliğ nedeniyle 6. İcra Hukuk Mahkemesi'nde ████████ Esas sayılı dava açtığını, yargılama sonunda icra tebligatın öğrenme süresinin █████/2019 olarak düzeltilmesi kararını verdiğini, kararın istinaf mahkemesi tarafından onaylanarak kesinleştiğini, borçlunun itirazı üzerine takibin █████/2021 tarihinde durdurulduğunu, davalının haksız itirazının iptali ile borçlunun takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen alacağın faizi ile ödemeye ve takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı taraf cevap beyanında bulunmamıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacı tarafından verilen dava dilekçesiyle .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı ilamsız icra takibinde takip borçlusu davalının itirazın iptaline karar verilmesinin talep edildiği, dosyamız arasına getirtilen takip dosyasından davalı tarafça "takip dosyası içerisine konulan 7 adet senet ile ilgili borç müvekkili tarafından ödenmiş olup kendisine iade edilmesi gerekli bonolar olup takip tarihi itibariyle bonoların zamanaşımına uğramış olduğu" gerekçesiyle borca itiraz edildiği, takip dayanağı bonoların düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılan değerlendirmede anılan kanunun 690.maddesi yollamasıyla 661.maddesi hükmüne göre keşideciye karşı 3 yıl ve cirantalara karşı 1 yıl içinde başvuruda bulunulması gerektiği ve bu süreler içinde başvuruda bulunulmaması halinde hamilin ilgililere karşı bononun kıymetli evrak niteliğinden kaynaklanan talebinin zamanaşımına uğrayacağı, yine anılan kanunun 644.maddesi hükmüne göre zamanaşımına uğrayan bonoya dayanılarak sebepsiz zenginleşme nedenli talebin bononun keşidecisine karşı ileri sürülebileceği, uyuşmazlık konusu takibin dayanağını oluşturan bonoların düzenlenme ve vade tarihlerine göre yürürlükte bulunan 6772 sayılı Türk Ticaret Kanununda sebepsiz zenginleşmeye dayalı talepler bakımından ayrıca bir zamanaşımı süresinin öngörülmemiş olduğu gözetilerek 818 sayılı Borçlar Kanununun 66.maddesi hükmüne göre bonoların zamanaşımına uğramasından itibaren 1 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, uyuşmazlık konusu takip dayanağı bonolardan davalı ...'un lehtar sıfatıyla yer aldığı 6 adedinin 2006 yılı içinde ve keşideci sıfatıyla yer aldığı 1 adedinin 2009 yılı içinde zamanaşımına uğradığı, buna göre davacının 2006 yılı içinde zamanaşımına uğrayan bonolar bakımından 2007 yılında ve 2009 yılı içinde zamanaşımına uğrayan bono bakımından 2010 yılı içinde sebepsiz zenginleşme sebebine dayanılarak alacak talebinde bulunabileceği, aksi halde sebepsiz zenginleşme talebinin zamanaşımına uğradığının kabulü gerektiği, ancak davacı tarafın davalıya yönelik .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ Esas sayılı ilamsız icra takibinin ise █████/2011 tarihinde açılmış olup davalı takip borçlusu ...'un süresi içinde verdiği borca itiraz dilekçesinde zamanaşımı def'ini ileri sürerek borca itiraz ettiği anlaşılmakla davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir. DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; bilirkişinin dava konusu senetlerin kambiyo senetleri olduğunu vade tarihlerinin 2006 yılı olduğunu, zaman aşımının 2009 yılında olduğunu, icra takibinin ise 2011 yılında açıldığını, takip öncesi senetlerin zaman aşımı 3 yıl olduğu için senetlerin zaman aşımına uğradığını beyan ettiğini, bilirkişinin bu tespitinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu icra takibi incelendiğinde takibin kambiyo takibi olmadığını, dava konusu icra takibinin ilamsız icra takibi olduğunu, ilamsız icra takiplerine konu alacakların 10 yıllık zaman aşımına uğradığı kanun gereği açık olduğunu, bu nedenle takibe konu alacaklarının zaman aşımına uğramadığını, davalı tarafın cevap beyanında bulunmadığını, davalının ilk derece mahkemesine yaptığı bir itirazın olmadığını, davalının icra dairesine yaptığı zaman aşımı talebinin dikkate alınarak re'sen zaman aşımı gözetilerek davanın reddine karar verilmesinin hukuken doğru olmadığını, belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir. DELİLLER :Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı. GEREKÇE :Dava "Zamanaşımına Uğramış bonolara Dayanan İtirazın İptali" talebine ilişkindir.Davacı tarafından, taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle alınan ve zaman aşımına uğradıkları için ilamsız icra takibe dayanak teşkil eden bono bedellerinin ödenmediği, bu hususta başlatılan icra takibine yapılan itirazın haksız olduğu ileri sürülmüş, davalı taraf ise, cevap dilekçesi sunmamış, icra dosyasındaki itiraz dilekçesinde zaman aşımı itirazı ve ödeme def'inde bulunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nun 355.maddesi uyarınca istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Uyuşmazlık konusu bonoların 2005 ve 2006 vade tarihli olup, takip tarihi olan █████/ 2011 tarihi itibariyle TTK'nın 778. maddesinin 749. maddesine yaptığı atıf uyarınca 3 yıllık süre geçtiğinden bonolar zamanaşımına uğramıştır.(6762 sy.TTK'nun 661.maddesi) Bu nedenle bonolar kambiyo senedi niteliği taşımasa da, bonoda davacının yetkili hamil, davalının ise lehtar ciranta konumunda olup, davacı tarafından, davalının ticari ilişkiden kaynaklanan borcuna karşılık takibe konu bonoları verdiğini iddia ederek temel ilişkiye dayanmıştır. Bono zamanaşımına uğramış ise de, taraflar arasında temel ilişki bulunduğundan söz konusu senet yazılı delil başlangıcı niteliğinde olup davacı-alacaklı alacağını tanık dahil her türlü delil ile ispat edebilir. Öte yandan satım sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarda genel zamanaşımı süresi uygulanmakta olup, takip tarihi itibariyle alacak da zamanaşımına uğramamıştır.Tüm dosya kapsamından, dava konusu çeklerde, davacının yetkili hamil, davalının ise lehtar ciranta olduğu, çeklerin keşide tarihi dikkate alındığında zaman aşımına uğradıkları, zamanaşımına uğrayan çeklerin kambiyo vasfının bulunmadığı, kambiyo vasfında bulunmayan çekten dolayı alacaklının, çekin keşidecisine karşı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre veya somut olayda olduğu gibi temel ilişkisinin bulunduğu ciro edene karşı temel ilişki hükümlerine göre başvuru hakkı bulunduğu, bu talebe ilişkin davalarda, gerek temel ilişkinin varlığını ve niteliğini, gerekse o ilişkiden doğan bir alacağın bulunduğunu ve alacak miktarını kanıtlama yükümlülüğünün davacıya ait olduğu, davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ sayılı ilamsız icra takibinde, davalının takibe itiraz dilekçesi ile zaman aşımı itirazı ve ödeme def'inde bulunduğu, ödeme savunması nedeniyle, davacıda olan ispat yükünün davalıya geçtiği, davalı tarafından, ödeme savunmasını ispata yarar bir belgenin dosyaya ibraz edilmediği, ilk derece mahkemesince, dava konusu bonolarda lehtar-ciranta olan davalı ...'un keşideci olduğunun kabulü ile sebepsiz zenginleşme davalarında zaman aşımı süresinin 1 yıl olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı bulunduğu, davacı tarafından davalı ...’a karşı .... İcra Müdürlüğü’nün █████████ Esas sayılı dosyası ile 26.820,00.TL bono bedeli ve 13.799,02.TL işlemiş yasal faiz olmak üzere toplamda 40.619,02.TL’nin ödenmesi talebiyle takip başlatıldığı, ancak, davacı tarafından icra takibine yapılan itirazın 26.820,00.TL asıl alacak yönünden iptalinin talep edildiğinin █████/2023 tarihli celsede beyan edilmesi ve bu miktar üzerinden harç yatırılmış olması dikkate alınarak, mahkemece davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ sayılı dosyasında takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 26.820,00.TL asıl alacak üzerinden devamına ve alacağın likit olması dikkate alınarak % 20 oranında hesaplanan 5.364,00.TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ sayılı dosyasında takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 26.820,00.TL asıl alacak üzerinden devamına ve alacağın likit olması dikkate alınarak % 20 oranında hesaplanan 5.364,00.TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1)-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ esas ████████ karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,3-HMK'nın 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,4)-Davanın KABULÜ ile;a)- .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ sayılı dosyasında takibe yapılan itirazın KISMEN İPTALİ ile takibin 26.820,00.TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA, b)-Alacağın likit olması dikkate alınarak % 20 oranında hesaplanan 5.364,00.TL icra inkar tazminatının davalıdan TAHSİLİNE,c)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 1.832,07.TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatırılan 255,02.TL harcın mahsubu ile bakiye 1.577,05.TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar, ████████ Harç nolu Harç Tahsil Müzekkeresinin İPTALİNE, Harç tahsil edilmiş ise davacıya İADESİNE, d)-Davacı tarafından peşin yatırılan 80,70.TL başvurma harcı, 255,02.TL peşin harç olmak üzere toplam 335,72.TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, e)-Davacı tarafından harcaması yapılan 1.000,00.TL bilirkişi ücreti, 255,02.TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.255,02.TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, f)-Davalı tarafından harcaması yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde BIRAKILMASINA,g)-Ara buluculuk bürosu tarafından Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenmesine karar verilen 1.320,00.TL Arabuluculuk ücretinin, 6183 Sayılı Kanun'a göre davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,h)-6100 Sayılı HMK'nın 330 maddesi gereğince davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 26.820,00.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,ı)-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa İADESİNE,İstinaf incelemesi yönünden;1)-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davacıdan peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE, 2)-6100 Sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafça yapılan 20,00.TL posta gideri, 234,00.TL dosya gönderme ücreti ve 738,00.TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 992,00.TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,3)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince istinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,5)-HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemiz tarafından YAPILMASINA,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 7036 sayılı Kanunun 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. ...Başkan... ¸e-imzalıdır...Üye... ¸e-imzalıdır...Üye...¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır