İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde silahlı soygun sonucu çalınan ve imzası sahte çıkan çekler hakkında menfi tespit ile iyi niyetli hamil aleyhindeki istirdat davalarının istinaf incelemesi.
Özet: Silahlı soygun sonucu çalınan bir çeke ilişkin olarak açılan menfi tespit davasında ilk derece mahkemesi, çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığını tespit ederek şirketin borçlu olmadığına karar vermiş; çalınan çekin iadesi talepli birleşen istirdat davasında ise, hamile kötü niyet veya ağır kusur isnat edilemediğinden davayı reddetmiştir; davacı şirket, çeklerin organize bir yapıyla piyasaya sürüldüğü ve ret kararının hatalı olduğu iddiasıyla birleşen davadaki bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO:█████████ EsasKARAR NO:████████İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ:█████/2024NUMARASI:████████ Esas, ████████ KararDAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2016Birleşen İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E █████████ K. Sayılı Dosyası DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)DAVA TARİHİ:█████/2017KARAR TARİHİ:█████/2026İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:ASIL DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin Lüleburgaz Kırklareli'deki iş yerinde █████/2015 tarihinde silahlı soygun gerçekleştirildiğini, şirket merkezinde bulunan müvekkil şirket ve şirket yetkilisine ait boş ve dolu halde çek koçanı olmak üzere çok sayıda çekin çalındığını, dava konusu çekin de dahil olduğu çalınan çekler ile ilgili olarak Lüleburgaz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, dava konusu olan ... ... Şubesi █████/2016 tarihli ... nolu 59.417,66-TL bedelli çekin davalı tarafından İstanbul Anadolu 16. İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini belirterek müvekkilinin davaya konu icra dosyası yönünden davalılara borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ASIL DAVAYA CEVAP:Davalı ....Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu çekin arkasındaki cironun müvekkiline ait olmadığını, karşı tarafla daha önce hiçbir ticari ilişkinin bulunmadığını savunarak açılan davanın reddini istemiştir. BİRLEŞEN DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin Lüleburgaz Kırklareli'deki iş yerinde █████/2015 tarihinde silahlı soygun gerçekleştirildiğini, şirket merkezinde bulunan müvekkil şirket ve şirket yetkilisine ait boş ve dolu halde çek koçanı olmak üzere çok sayıda çekin çalındığını, dava konusu çekin de dahil olduğu çalınan çekler ile ilgili olarak Lüleburgaz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ E sayılı dosyası ile açılan çek iptali davası açıldığını, dava konusu olan ... ... Şubesi █████/2016 tarihli ... nolu 59.417,66-TL bedelli çeke ilişkin iade davası açmak üzere süre verildiğini, dava konusu çekin müvekkilinin rızası dışında elinden çıkıp borç karşılığı olmayan bir çek olduğunu, bu nedenle davalı ... elindeki çekin müvekkile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, asıl davada; yapılan yargılama, toplanan deliller hükme esas alınan ATK raporu birlikte değerlendirildiğinde, takibe konu çekteki atfedilen atılan imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olmadığının sabit olduğu, davacının imzası kendisine ait olmayan çek nedeniyle borçtan sorumlu tutulması mümkün görülmeyerek davanın kabulüne karar vermek gerektiği, başlatılan takip haksız olsa da, davalıların kötü niyetli olduklarının tespit edilemediğinden davacının kötüniyet tazminat talebinin reddine karar vermek gerektiği, birleşen davada; dava konusu çekteki ciro silsilesi düzgün olup, aksi ispatlanamadığı sürece davalı tarafın iyi niyetli yetkili hamil konumunda olduğu, TTK'nın 792. maddesine göre, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin ancak kötüniyetle iktisap etmiş olması veya iktisapta ağır bir kusurunun bulunması halinde çeki iade ile yükümlü olduğu, dosya ile bağlantılı Lüleburgaz CBS'nin █████████ nolu soruşturma dosyası ile İstanbul Anadolu CBS'nin ██████████ nolu soruşturma dosyası dosya şüphelileri arasında takip alacaklısının yer almadığının anlaşıldığı, davalının son ciranta olan davalının ağır kusur ve kötüniyetli olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle, asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir. İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde; birleşen davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu çekin müvekkilinin rızası dışında çıktığının sabit olduğunu, İstanbul ve Lüleburgaz adliyelerinde yapılacak araştırma ile taraflarının büyük kısmı aynı olan müvekkilince açılmış çok sayıda çek hakkında menfi tespit davası mevcut olup, her nasılsa müvekkilinden çalınan çeklerin aynı firmalar tarafından piyasaya sürüldüğünü, tarafların bir organizasyonun parçası olduğunu ileri sürerek, birleşen davada verilen red kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı ... tarafından İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi delaleti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Ceza Dairesi'ne gönderdiği █████/2024 tarihli dilekçesinde, beraat yerine mahkumiyet hükmü kurulmasının, sanığın yararına hukuk kurallarına aykırı olduğunu ileri sürmüştür. İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI:İlk derece mahkemesince İlk derece mahkemesince █████/2025 ek karar ile; verilen kesin sürede istinaf harçları ve posta giderini yatırmadığı gerekçesiyle,asıl davada davalı ...'ün istinaf isteğinin reddine karar verilmiştir.GEREKÇE:Asıl dava menfi tespit, birleşen dava çek istirdatı talebine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazılı şekilde asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.Karar davacı vekili ve asıl davada davalı ... tarafından istinaf edilmiştir.İlk derece mahkemesince █████/2025 ek karar ile, verilen kesin sürede istinaf harçları ve posta giderini yatırmadığı gerekçesiyle, asıl davada davalı ...'ün istinaf isteğinin reddine karar verilmiştir. Ek karara karşı istinaf başvurusu yapılmamıştır.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında birleşen dava yönünden mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu çekte son ciranta olan hamilin, iyi niyetli hamil konumunda olduğu, çeki iktisabında ağır kusur ve kötüniyetli olduğunun ispatlanamadığı, dosya ile bağlantılı Lüleburgaz CBS'nin █████████ ve İstanbul Anadolu CBS'nin ██████████ no'lu soruşturma dosyalarında da şüpheliler arasında yer almadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince birleşen davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin birleşen dava yönünden yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 732,00 TL harçtan, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026