güneş enerjisi paneli üretim eser sözleşmesinden doğan, ifa eksikliği, hammadde hasarı ve cezai şart iddialı ticari tazminat davası kararı.

Güneş enerjisi paneli üretim eser sözleşmesinden doğan, ifa eksikliği, hammadde hasarı ve cezai şart iddialı ticari tazminat davası kararı.

Özet: Davacı, davalı ile yaptığı güneş paneli üretim sözleşmesi kapsamında ön ödeme yapmasına ve hammadde sağlamasına rağmen, davalının sözleşmedeki bin adet panel yerine sadece 119 adet panel üretmesi, faturalandırmada anlaşmaya aykırı yüksek fiyat uygulaması, hammaddeye zarar vermesi ve bu durumun müvekkilinin üçüncü bir firmaya cezai şart ödemesine neden olması sebebiyle uğradığı maddi ve manevi zararların tazminini talep ederken; davalı ise davacının sözleşmede belirtilen toplam bedelin büyük bir kısmını ödemediğini, bu nedenle yalnızca yapılan ön ödeme karşılığında 119 adet panel ürettiğini ve kalan hammaddeleri iade ettiğini belirterek, davacının kendi edimini yerine getirmediği için davanın reddini savunmaktadır.

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ███████ Esas - ████████

T.C.

...

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ███████ Esas

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

HAKİM : ... ...

KATİP : ... ...

İLİŞKİLİ KİŞİ/(LAR) : ... ...

DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2018

KARAR TARİHİ : █████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin solar güneş enerjisi satım ve kurulum işi ile uğraştığını, hücre adı verilen güneş panelinin içerisinde yer alan parçaları yurtdışından getirterek ülkemizde panel olarak imalatını firmalarla anlaşarak yaptırdığını, müvekkilin ... firması ile yapmış olduğu anlaşma gereğince 1000 adet 285 WP OEM Model Hücre ve Hücre Fresi hariç Monokristalden oluşan Fotovoltaik Panel teslimi hususunda anlaştığını, taraflar arasında █████/2016 tarih ile sözleşme yapıldığını, aynı gün müvekkili tarafından 15.000,00 USD havale yapıldığını, davalı firmaya sözleşmeye konu ürünlerin müvekkil tarafından sözleşme öncesinden gönderildiğini, imalatçının ürünlerini incelenmesinin sağlandığını, inceleme sonucunda davalının ürünlerin imalata uygun olduğunu söylediğini, davalıya müvekkili tarafından gönderilmiş olan ürünleri kullanarak 119 adet 285 WP Fotovoltaik Panel ürettiğini, müvekkili tarafından sözlü ve yazılı olarak ürünlerin süresinde teslim edilmesi gerektiğinin davalıya bildirdiğini, firmanın süresinde üretim yapmadığını ve müvekkilini zarara uğrattığını, █████/2016 tarihinde davalı firma tarafından kesilen SERİ A SIRA NO: 105296 ile kesilmiş olan faturada sözleşmede belirlenen 1000 adetlik 285 WP Fotovoltaik Panelden sadece 119 tanesini ürettiğini, fatura miktarının müvekkiline sunulan ve üzerinde anlaşmaya varılan fiyat teklifinin aksine daha yüksek miktar üzerinden müvekkiline fatura edildiğini, müvekkilinin █████/2016 tarihinde yapmış olduğu 15.000 $'ı üretilen kısım için anlaşılan fiyat olduğunu ve davalı firmanın fatura ettiğini, davalı firmanın sözleşmeye aykırı hareketi sonucu 4.594,87$'ı haksız ve mesnetsiz bir şekilde müvekkilinden aldığını, davalı ürünlerinin kullanıma elverişsiz olduğunu, davalıya müvekkili tarafından gönderilmiş olan hammaddelere davalının üretim esnasında zarar vererek kullanılamayacak hale getirdiğini, bu ürünlerin müvekkili tarafından geri istendiğini, kırılmış olan ürünlerin bedelini 9.000,00 TL olarak belirlediklerini, bilirkişi incelemesi yapılırsa asıl zararın ortaya çıkacağını, müvekkilinin davalının işi yapamamasından dolayı ... Enerji firmasıyla olan sözleşmesini yerine getiremediğini, ... Enerji firması tarafından █████/2017 tarihli NO:086330 faturası ile işi gecikmesinden dolayı 17.700,00 TL ceza faturası kestiğini, müvekkilinin davalının kusuru sebebiyle bu cezai şart faturasını ödemek zorunda kaldığını, müvekkilinin ödemiş olduğu cezai şart faturasını davalı firmadan tazminin gerektiğini belirterek olay tarihinden itibaren geçerli olmak üzere müvekkilinin uğramış olduğu 60.273,70 TL ( 17.700,00 TL cezai şart, 13.573,70 TL fazladan alınan bedel, 9.000,00 TL kırılmış hammadde değeri, 20.000,00 TL manevi tazminat) maddi ve manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, █████/2021 tarihli dilekçesi ile ham madde bedelini 96.535,00 TL’ye çıkarmıştır.

CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı tarafın müvekkiline 104.890,20 ABD Dolarını █████/2016 tarihinde ödeyeceğini, karşılığında sözleşmede yazılı panelleri üretip müvekkiline teslim edeceğini, davacının müvekkiline sadece 15.000 ABD doları ödediğini, müvekkilinin de bu ödemeye karşılık gelen sayıda 119 adet paneli üreterek davacıya teslim ettiğini, bakiye bedel ödenmediğinden müvekkilline teslim edilen hücrelerin davacıya iade edildiğini ve davacının üretimi başka bir şirkete yaptırdığını, sözleşmede çok açık şekilde tüm bedelin █████/2016 tarihinde ödenmesi gerektiğinin yazılı olduğunu ve davacı tarafın bu bedeli ödemediği davacının bu davayı neden ikame ettiğinin anlaşılamadığını, davacı tarafın müvekkil şirkete teslim ettiği panel üretimi için gerekli hücrelerin bir kısmı kullanılarak istenen panellerin üretildiğini ve davacıya teslim edildiğini ancak ödemesi yapılmadığından kalan kısmın üretimde kullanılamadığını, hücrelerin davacı tarafından iade alınarak başka bir üreticide üretim yaptırıldığının davacının yazışmalarından ve dava dilekçesinden anlaşıldığını, davacının hem müvekkilli tarafından hammaddeye zarar verildiğini hem de müvekkil şirketin çöp hücre olarak nitelendirdiği hammadde ile başka şirkete üretim yaptırdıklarını iddia ettiğini, davacı şirketin üzerine düşen edimi yerine getirmediğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasındaki nitelikli satım sözleşmesi, sipariş formu, dekont, faturalar ve sevk irsaliyeleri, taraflar arasındaki yazışmalar ve ihtarnameler, bilirkişi kurulu raporları, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, taraflar arasındaki █████/2016 tarihli ve "2016 ASES 00143" sözleşme numaralı sipariş formuna göre davacının fazladan ödeme yaptığı iddiasına dayalı alacak ve anılan sözleşme kapsamında uğranılan maddi ve manevi zararın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizin █████/2022 tarih ve ████████ E, ████████ K sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin █████/2024 tarih ve █████████ E, █████████ K sayılı ilamı ile taraflar arasında nitelikli satım sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu, satım sözleşmesi ile eser sözleşmesi hükümleri farklı olduğundan tarafların hukuki durum ve sorumluluklarının satım sözleşmesi hükümleri kapsamında incelenerek değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılmış, kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce istinaf kaldırma kararından önce yapılan yargılama sonunda, dosya içeriği ve toplanan delillerden taraflar arasında düzenlenen █████/2016 tarihli ve "2016 ASES 00143" sözleşme numaralı sipariş formuna göre; sözleşmenin "ödeme planı" kısmında herhangi bir vade belirlenmediği, ancak "sözleşmede belirtilen KDV dahil peşin satış tutarı...." ibaresinden davacının bedeli peşin ödemesi gerekirken ödemediğinden davalının imalata devam edemediği, davacının kendi edimini yerine getirmeden karşı edimi talep edemeyeceği sonucuna varılmakla sözleşmeyi kendi kusuru ile sonlandıran davacının cezai şart ve manevi tazminat talebinin kabul edilemeyeceği, öte yandan dava dışı ... firması tarafından davacıya kesilen cezai şartın davalıya yaptırılan iş karşılığı olduğunun davacı tarafından ispatlanamadığı da gözetildiğinde cezai şart talebinin reddi gerektiği, davacının diğer taleplerine gelince; davalının 100 adet 25,5 Watt-Pik gücünde polikiristal ile 1000 adet 285 Watt-Pik gücünde monokristal üretimi yapacağı buna karşılık davacının polikristal için 14.790,00-USD, monokristal için 74.100,00-USD olmak üzere davalıya her iki ürün için 88.890,00-USD (%18 KDV dahil) ödeme yapacağı, davacının sözleşmeyi kurmaya kanıt olarak 15.000,00-USD bağlanma parasını █████/2016 tarihinde davalının hesabına gönderdiği, buna karşılık davalının █████/2016 tarihli sevk irsaliyesi ile davacıya 119 adet hücre üretip teslim ettiği, davalının davacıya teslim ettiği 119 adet ürünün sözleşme bedelinin KDV dahil 10.405,12-USD olup davacının davalıya 4.594,88-USD fazla ödeme yaptığı, keşif mahallinde tespit edilen tahrip olan hücre bedelinin ise bilirkişilerce 7.938,00-USD olarak belirlendiği, her ne kadar davacı bu bedelin ıslah tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığını istemişse de belirlenen bedelin dava tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığına hükmetmek gerektiği kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İstinaf kaldırma kararından sonra taraflar arasında nitelikli satım sözleşmesi bulunduğu kabul edilerek bu doğrultuda bilirkişi incelemesine başvurulmuş, █████/2025 tarihli tarihli bilirkişi kurulu raporunda, 13.573,70 TL olarak davacıdan fazladan tahsil edilen tutarın hesaplandığı, 37.467,36 TL olarak kırılan hammadde değerindeki zararın hesaplandığı, 17.700,00 TL cezai şart ödemesi iddia ve talebine ilişkin olarak dava dosyası kapsamında ... tarafından davacı şirket adına █████/2017 tarih ve 086330 seri no ile "Gecikme Cezası (Panel Teslimi)" içeriğinde KDV dahil 17.700,00 TL tutarlı faturası davacı tek dayanak delili haricinde dava dışı ... ile akdedilen sözleşme, fatura, gecikme cezası ödeme belgesi ve başkaca irtibatlı bilgi ve kayıtlara tesadüf edilmediği, █████/2020 tarihli ve sonrası mahkeme ara karar gerekleri ile MNZ ve Davacı Şirketten talep edilen hususlara ilişkin yazılan müzekkereler gönderiminin eksik gider avansı ile sağlanamadığının görüldüğü, davacı iddia ve taleplerinin emredici yasa ve içtihat hükümleri ile nitelikli hesaplama esasları ile tek bir fatura kaydı ile incelenmesi ve hesaplanmasının olanaklı olamadığı, 20.000,00 TL manevi tazminat iddia ve talebi hakkında hukuki takdir Mahkeme'ye ait olduğundan herhangi bir inceleme ve hesaplamaya yer verilmesinin olanaklı olmadığı belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasında nitelikli satım sözleşmesi ilişkisinin kurulduğu kabul edilerek yapılan inceleme sonucu mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen █████/2025 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre;

1- Fazladan Ödenen Bedel Talebi Yönünden:

Taraflar arasında akdedilen 27.07.2016 tarihli ve 2016 ASES 00143 numaralı sipariş formunda, üretilecek olan monokristal paneller için birim fiyatın "watt başına 0,26 USD" olarak net bir şekilde kararlaştırıldığı, davalının bu sözleşme kapsamında davacıya ait hammaddeleri kullanarak 119 adet 285 Watt gücünde panel üreterek davacıya teslim ettiği, bilirkişi raporunda da detaylı olarak hesaplandığı üzere, yapılan bu üretimin sözleşme fiyatlarıyla karşılığının; (119 adet x 285 Watt x 0,26 USD/Watt) = 8.817,90 USD + %18 KDV olmak üzere toplam 10.405,12 USD tutarında olduğu, buna karşılık davacının sözleşmenin başında davalıya █████/2016 tarihinde 15.000,00 USD tutarında bir ödeme yaptığı, bu durumda davacının yaptığı ödemeden üretilen ürün bedeli düşüldüğünde, davalının herhangi bir hukuki veya sözleşmesel dayanak göstermeksizin 4.594,87 USD tutarında bir bedeli fazladan tahsil ettiğinin anlaşıldığı ve bu miktarın sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davacıya iadesi gerektiği;

2- Kırılmış Malzeme Bedeli Talebi Yönünden:

Davacının işyerinde █████/2020 tarihinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde, davalı tarafından üretimin durdurulması sonrası davacıya iade edilen hücrelerin incelendiği, bu incelemede toplam 5.670 adet güneş hücresinin kırık ve kullanılamaz durumda bulunduğunun fiziken tespit edildiği, bilirkişi kurulunun, söz konusu kırılmaların büyük olasılıkla hücreleri seri olarak birbirine lehimleyen üretim makinesindeki (stringer) bir arızadan kaynaklanmış olabileceği yönünde teknik kanaat bildirdiği, davalının ise teslim aldığı ham maddelerin üretime elverişsiz "çöp hücre" olduğu yönündeki savunmasını yargılama boyunca herhangi bir somut delil, muayene raporu veya teknik bir veri ile ispat edemediği, bu nedenle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca basiretli bir tacir gibi davranarak malı teslim aldığında muayene etme ve varsa bir ayıp veya uygunsuzluk, bunu derhal davacıya bildirme külfetini de yerine getirmediğinin anlaşıldığı, bu sebeple üretim esnasında oluşan hasardan sorumlu olduğu kabul edilerek, hasarlanan 5.670 adet hücrenin o tarihteki birim bedeli olan 1,40 USD üzerinden toplam zarar miktarının bilirkişi kurulunca 7.938,00 USD olarak hesaplandığı;

3- Cezai Şart Talebi Yönünden:

Davacının, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle dava dışı ... firmasına 17.700,00 TL tutarında bir gecikme cezası ödediği yönündeki iddiasını ispatlamak amacıyla dosyaya yalnızca bir adet fatura ibraz ettiği, ancak bu faturanın dayanağı olan sözleşme, ödeme yapıldığına dair bir banka dekontu veya makbuz gibi bir belge veya en önemlisi, davalının eylemi ile iddia edilen bu ceza arasında doğrudan ve şüpheye yer bırakmayacak bir illiyet bağının kurulmasını sağlayacak başkaca hiçbir delil sunmadığı, Mahkememizce bu yöndeki eksikliklerin giderilmesi için verilen ara kararların da davacı tarafça gerekli gider avansı yatırılmadığından yerine getirilemediği, bu nedenle davacının bu talebini ispatlayamadığının kabulü gerektiği;

4- Manevi Tazminat Talebi Yönünden:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, her ikisi de tacir olan tüzel kişiler arasında akdedilmiş ticari nitelikte bir satım sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının bir tüzel kişi olması sebebiyle manevi tazminat talep edebilmesi için ticari itibarının zedelenmesi gibi Borçlar Kanunu'nda aranan kişilik haklarına yönelik ağır ve haksız bir saldırı koşulunun somut olayda gerçekleşmediği, uyuşmazlığın mahiyetinin malvarlığına ilişkin bir zarardan ibaret olduğu anlaşıldığından, manevi tazminat talebinin yasal şartlarının oluşmadığı;

Sonuç olarak bilirkişi kurulu raporu hükme esas alınmaya elverişli ve denetime uygun bulunduğundan, davacının fazladan ödediği bedel ile üretim sırasında hasarlanan malzeme bedeline ilişkin taleplerinin kısmen kabulüne, ispatlanamayan cezai şart ve yasal koşulları oluşmayan manevi tazminat taleplerinin ise reddine karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,

A) 13.573,70 TL (4.594,87 $ karşılığı) fazladan ödenen bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B) 37.467,36 TL ( 7.938,00 $ ın dava tarihindeki kur üzerinden karşılığı) kırılmış malzeme bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine

C) Kırılmış malzeme bedelinden fazla istenen kısmın reddine,

D) Cezai şart ve manevi tazminat yönünden davanın reddine,

2-Maddi tazminat davasında kabul edilen toplam 51.041,06 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.486,61 TL karar ve ilam harcından 1.029,33 TL peşin harç, 1.495,00 TL ıslah harcı toplamı olan 2.524,33 TL harcın düşümü ile eksik kalan 962,28 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3-Maddi tazminat davasında davacı tarafından yatırılan 35,90 TL başvuru harcı, 1.029,33 TL peşin harç, 1.495,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.560,23 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Maddi tazminat davasında davacının karşıladığı 299,25 TL yazışma gideri, 12.241,25 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 12.540,50 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 6.630,55 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 5.909,95 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Maddi tazminat davasında davalının karşıladığı 50,00 TL yazışma giderinden ibaret yargılama giderinin, red / talep oranına göre hesaplanan 23,56 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 26,44 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 622,07 TL'sinin davacıdan, 697,93 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Maddi tazminat davasında davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 51.041,06 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Maddi tazminat davasında davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 45.493,94 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-Manevi tazminat davasında davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 20.000,00 TL üzerinden takdir edilen 20.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ... Hakim ...

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır