Ayıplı mavi ladin satışı ve yerine getirilmemiş protokol taahhüdü nedeniyle açılan ticari alacak davasının gerekçeli kararı.
Özet: Davacı, davalıdan satın aldığı 697 adet mavi ladin ağacının ayıplı (kurumuş) çıkması üzerine, taraflar arasında imzalanan protokolde davalının ayıbı kabul ederek ayıpsız ağaçlarla değişim taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle, bilirkişi raporu ve gönderilen ihtarname ile davalının temerrüde düştüğünün tespit edilmesi üzerine, ayıplı malların bedelinin yasal faiziyle birlikte tahsili talebiyle ticari alacak davası açmış olup, davalı savunma yapmamış ve mahkeme, davalı ticari defter tutmakla yükümlü olduğundan uyuşmazlığı nispi ticari dava olarak kabul ederek, ayıba karşı tekeffül hükümlerine ek olarak davalının sözleşmeden doğan taahhüdünü ihlal etmesi sebebiyle TBK m. 125 kapsamında davacının alacak hakkının bulunduğunu değerlendirmiştir.
T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ... 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████BAŞKAN : ... ...ÜYE : ... ...ÜYE : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ... - [16901-09484-61045] UETS Av. ... - [15008-00150-69225] UETSDAVALI : ... - (T.C.:...) ...DAVA : Alacak (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizin yukarıdaki esasına kayıtlı Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) dava dosyasında yapılan açık yargılama sonucunda; Dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA VE İSTEK :Davacı vekili sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı....- ... firmasından 3m üstü sepetli mavi ladin satın aldığını, ancak satıma konu ağaçların 697 adedinin ayıplı olması nedeni ile teslimden sonra gönderilen ladinlerden 697 adetinin kuruduğu tespit edildiğini, akabinde müvekkili şirket tarafından derhal işbu hususun bildirilmesi üzerine davalı tarafından kuruyan ağaçların yerine ağaç verileceği, işbu ağaçların 27.12.2019 tarihine kadar müvekkiline teslim edileceği hususunda davalının taahhüdünü içeren 28.11.2019 tarihli protokolün taraflar arasında imzalandığını, müvekkili şirket tarafından satıma konu ağaç bedellerine karşılık olarak .... seri No'lu, 13.03.2020 vade tarihli ve 11.471,00-TL ve .... Seri no'lu, 17.03.2020 vade tarihli 39.482,75-TL (2) adet çek verildiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında yapılan 28.11.2019 tarihli protokolde davalı tarafından 3m üstü sepetli 697 adet mavi ladinin ayıplı olduğu ikrar edilerek satılanın ayıpsız benzeri ile değiştirileceğinin taahhüt edilmesine rağmen söz konusu taahhüdün gereğinin yerine getirilmediğini beyanla ayıplı mavi ladin ağaçlarının bilirkişi marifetince belirlenerek dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000-TL alacağın yargılama giderleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP VE SAVUNMA: Dava dilekçesi ve tensip zaptı davalı tarafa tebliğ edilmiş ise de; davalı yan cevap dilekçesi sunmadığı gibi kendisini vekil ile de temsil ettirmemiştir. DELİLLER : -Taraflar arasında imzalanan █████/2019 tarihli protokol -Ticari defter kayıtları-Bilirkişi heyeti raporu.DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, ayıplı ticari satım nedeni ile tanzim edilen protokol kapsamında teslimi taahhüt edilen ladin ağaçlarının teslim edilmemesi nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili duruşmada dava dilekçesini aynen tekrar ile istemi gibi karar verilmesini talep etmiştir. Taraflar arasında imzalanan █████/2019 tarihli protokolün incelenmesinde; taraflar arasında daha önce yapılan anlaşma gereğince satıma konu ağaçların davalı tarafından davacıya teslim edildiği ancak 697 tane ağacın kurumuş olduğunun saptandığı, ayıbın süresi içerisinde davalıya bildirildiği ve davalının da kabul ettiği, kuruya ağaçların yerine 697 adet 3m üstü sepetli mavi ladin ağacın 27.12.2019 tarihine kadar teslim edileceği ve ağaç bedellerine ilişkin olarak iki adet çek verileceğinin kararlaştırıldığı, aynı protokolün "B-Anlaşma Maddeleri " başlıklı düzenlemesi gereğince 697 adet ağaç bedeli karşılığı olarak davacı alıcı tarafından, davalı satıcıya verilmesi gereken (2) adet müşteri çekinin makbuz karşılığı teslim edildiği anlaşılmıştır. Davalının gerçek kişi olduğu dikkate alınarak Mahkememizin davaya bakmaya görevli olup olmadığının tespitine yönelik olarak ... Ticaret Sicil Müdürlüğü, Esnaf ve Sanatkarlar Odası ile ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmış, gönderilen müzekkere yanıtlarından davalının bilanço usulüne ticari defter tutmakla yükümlü olduğunun bildirildiği gözetilerek somut uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın 5.m. gereğince Mahkememiz görev alanında karara bağlanması gereken nispi ticari dava olarak kabul edilmiştir. Dosyamız bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu temin edilmiştir. Dosyamıza sunulan bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı tarafından keşide edilen 03.07.2020 Tarihli ... 18. Noterliği 17311 Yev. Numaralı İhtarname ile ihtarnamenin tebliğinden 10 gün içerisinde ayıpsız ağaçların teslimi, teslimin gerçekleştirilmemesi halinde ise; dönme ve genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu, menfi ve müspet zararların talep edileceği, davalının 28.11.2019 tarihli protokole göre temerrüde düştüğü belirtilerek tüm hakların saklı tutulduğunun belirtildiği, alıcının satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesi talebine satıcının uymaması halinde, satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesi talebi, aynen ifanın bir görünümü olduğundan, alıcı, ayıba karşı tekeffül hükümleri yerine, satıcının temerrüde düştüğü gerekçesiyle TBK. M. 125 hükmüyle düzenlenen haklarını ileri sürüp süremeyeceği hususunda nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu, Talebin Haklı görülmesi halinde; aşılı ve tohumdan yetişen olmak üzere iki tür mavi ladin fiyatı olabileceği ve iki tür ladin ağacının fiyatlarının birbirinden farklı olduğu, protokolde ağaçların tohumdan yetiştirilen mi yoksa aşılı mavi ladin mi olduğunun belirtilmediği ancak 2019 yılı protokolde belirtilen bedel üzerinden yapılan değerlendirmede, (2019 yılı fiyatı 70,00TL-80,00TL aralığında olup 697 ağacın bedelinin protokol bedeline yaklaşık olarak denk geldiği) tohumdan yetişen mavi ladin ağacı için anlaşma yapıldığı kanaatine varıldığı, 3 mt boyundaki tohumdan yetiştirilen mavi ladin ağacının dava tarihi 26.07.2024 itibariyle 5.000 TL/adet değerinde olduğu, 3 mt boyundaki aşılı mavi ladin (hoopsi) ağacının dava tarihi 26.07.2024 itibariyle 15.000 TL/adet değerinde olduğu, davacıya davalı tarafından teslim edilmeyen 697 adet 3mt üstü sepetli mavi ladin ağacının bedelinin 3.485.000,00-TL olacağı, 3 mt boyundaki aşılı mavi ladin (hoopsi) ağaçların bir adedinin dava tarihine göre güncel bedelinin 15.000,00-TL/adet olduğu, talep edilen ve teslim edilmeyen 697 adet 3m üstü sepetli mavi ladin ağacının aşılı mavi ladin olduğunun değerlendirilmesi halinde davalıdan talep edilebilecek toplam bedelin 10.455.000,00-TL olacağı mütalaa edilmiştir. Bilirkişi heyeti raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, sunulan rapordaki hesaplama ve tespitler dosya kapsamındaki verilere uygun görülmekle; ek rapor alınmasına Mahkememiz'ce gerek görülmemiştir. Bilindiği üzere; 6098 sayılı TBK'nın "7. Alıcının seçimlik hakları" başlıklı 2257.maddesinde aynen; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Dosyamızda davacı yan davalıdan satın aldığı ladin ağaçlarının ayıplı olması ve teslim sonrasında kuruması nedeni ile tanzim edilen protokol kapsamında davalının aynı ürünü ayıpsız olarak teslim etmeyi taahhüt eden davalı satıcının taahhüdünü yerine getiremediğini iddia ve kendisinin uğradığını zararının tazminini talep etmektedir. Taraflar arasında imzalanan ve yukarıda değinilen protokol içeriği incelendiğinde; davacının satıma konu ladin ağaçları yönünden ayıp iddiasını kanıtladığısabittir. Bu durumda, davalı yan protokol kapsamında ve protokolde belirtilen tarihte davacıya 697 adet ayıpsız ladin ağacını teslim ettiğini usulüne uygun deliller ile kanıtlamakla yükümlüdür. Ne var ki; ispat yükü kendisine düşen davalı yan tarafından bu konuda herhangi bir delil sunulmamıştır. Bu nedenle, davacının haklılığı sabit olan davasının ıslah talebi gözetilerek kabulü gerektiği kanaatine varılmıştır. Ancak temerrüt olgusu yönünden davacının davalıya dava tarihinden önce keşide ettiği ... 18.Noterliği'nin █████/2020 tarih ve 17211 yevmiye numaralı ihtarname içeriğinde muhatabı davalıdan talep edilen herhangi bir parasal miktar belirtilmediğinden, söz konusu ihtarnamenin yerleşik içtihatlar gereğince temerrüde esas ihtarname olarak kabulü mümkün görülmemiş, 6098 sayılı TBK'nın 117.m. Gereğince temerrüt olgusunun dava tarihinde gerçekleştiği kabul edilmiştir. Açıklanan gerekçelerle de; davanın ıslah talebi gözetilerek kabulü ile; dava konusu 3.485.000,00-TL alacağın 1.000,00-TL’lik kısmının dava, bakiyesinin ise; ıslah tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın ıslah talebi gözetilerek KABULÜ İLE; dava konusu 3.485.000,00-TL alacağın 1.000,00-TL’lik kısmının dava, bakiyesinin ise; ıslah tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı nispi 238.060,35-TL harçtan peşin yatırılan 427,60-TL harç ile 59.500,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 59.927,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 178.132,75-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma ve 427,60-TL peşin harç ile 59.500,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 60.355,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince nispi 422.800,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Bu dava kapsamında davacı tarafından yatırılan gider avansından karşılanan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 11.332,00-TL yargılama giderinin HMK 326/2.m. gereğince red-kabul oranı gözetilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-6325 sayılı kanunun 18. m. gereğince 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Maliye Hazinesine gelir kaydına,7-HMK 333.m. gereğince artan gider avansının karar kesinleştiğinde İADESİNE, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ... ✎ e-imzalıdırÜye ... ✎ e-imzalıdırÜye ... ✎ e-imzalıdırKatip ... ✎ e-imzalıdır YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ: 1-Posta ve davetiye gideri : 332,00-TL 2-Bilirkişi ücreti :+10.500,00-TL TOPLAM : 11.332,00-TL