Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ticari satış kaynaklı 120.000 TL alacağa ilişkin kambiyo vasfını yitirmiş çeklere dayalı icra takibine itirazın iptali davasında bilirkişi değerlendirmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının davalıya yaptığı ticari satışlardan kaynaklanan, süresinde bankaya ibraz edilmediği için kambiyo senedi vasfını yitiren ancak yazılı delil başlangıcı sayılan çeklere dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali davasına ilişkindir; bilirkişi raporları, taraflar arasındaki ticari ilişki ve faturalarla davacının 120.000 TL asıl alacaklı olduğunu tespit ederken, davalının temerrüde düşürülmediği ve çeklerin vasfını yitirmesi nedeniyle işleyen faiz ve komisyon taleplerinin hukuki dayanağının bulunmadığını belirtmiştir.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : █████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026YAZIM TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ...’nin çeşitli süt ürünlerinin üretimini yaptığını, davacının davalı ...’ne mal satışı yaptığını, satışı yapılan ürünlerin davalıya teslim edildiği, davalı taraf ile yapılan mal alışverişi karşılığında almış olduğu iki adet çeke dayanarak davalı borçlular aleyhine Bandırma ....İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından yapılan itiraz sonucunda Bandırma ....İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasının Küçükçekmece İcra Dairesi’nin ... Esas numarası ile esasa kaydı yapılan takipte, davalı borçlulara gönderilen ödeme emrine davalı-borçlular vekilince; icra takibine, takibe konu evrak ve dayanaklarına, borcun tamamına, işlemiş işleyecek tüm faiz miktarına ve oranına, vekalet ücreti ile sair masraf ve ferilerine itiraz edildiğini, çeke atılan imzalara itiraz edilmediğini, Davalıların takibe yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazlarının iptali ile takibin devamına, yine davalıların kötü niyetli itirazları sebebiyle alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.... Tarihli Bilirkişi Kök Raporunda;"... Davacının Davalı’dan İcra Takibine esas tutarlar üzerinden 06.10.2022 icra takip tarihi itibariyle talebe bağlı olarak 120.000,00 TL sı asıl, 40.648,77 TL sı işlemiş faiz olmak üzere 160.648,77 TL sı alacaklı olduğu hesaplanmıştır. " şeklinde görüş bildirilmiştir. ... Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda;"... Davacının Davalı’dan İcra Takibine esas tutarlar üzerinden 06.10.2022 icra takip tarihi itibariyle talebe bağlı olarak 120.000,00 TL sı asıl, 42.715,41 TL sı işlemiş faiz olmak üzere 162.715,41 TL sı alacaklı olduğu hesaplanmıştır. " şeklinde görüş bildirilmiştir. ... Tarihli Bilirkişi Heyet Raporunda;"... Davacıya ait ticari defter ve kayıtlarda yapılan inceleme neticesinde davacı ile davalı arasında 2019 yılı öncesinden başlayarak 2019 ve 2020 yıllarında devam eden ticari bir ilişki bulunduğu, defter kayıtlarına göre; bu ticari ilişki kapsamında davacının davalı şirketten son işlem tarihi █████/2020 tarihi itibariyle toplam 125.100,00 TL alacaklı durumda bulunduğu,Davacı şirketin bu alacağının, takip konusu 2 adet toplam 120.000,00 TL'lik çeklere değil,... tarih ... no.lu 26.400,00 TL, ... tarih ... no.lu 52.100,00 TL ve 21.06.2020 tarih ... no.lu 50.000,00 TL bedelli faturalardan kalan bakiye alacağa dayandığının tespit edildiği,Tarafların Ba-Bs kayıtlarının incelenmesinde; Davacı şirketin, aralarındaki ticari ilişki kapsamında 2020 yılında davalı şirket adına düzenlemiş olduğu KDV dahil toplam 233.400,00 TL tutarındaki 6 adet faturanın, taraflara ait 2020 yılı karşılaştırmalı Ba-Bs analiz kayıtlarında işli olduğu, kayıtlar arasında fark olmadığının tespit edildiği,Davacının davalıya satmış olduğu malların karşılığı kendisine verilmiş olan takibe konu iki adet çekin, süresinde bankaya ibraz edilmemiş olması sebebi ile kambiyo senedi vasfını yitirmiş olmasına karşın yazılı delil başlangıcı olduğu kabul edilmekle takip konusu çekin dayanağı ticari ilişkinin, taraflara ait BA-BS formları ile davacı tarafından davalı adına düzenlenen faturaların varlığı ile tespit edilmekle, davacının ticari defter ve kayıtlarında bu faturalara dayalı olarak bakiye alacağının 125.100,00 TL olduğunun tespit edildiği,Çeklere dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibi öncesinde TBK 117. Maddesi uyarınca davalının temerrüde düşürüldüğü tespit edilemediği için ve kambiyo senedi vasfını yitirmiş çeke dayalı olarak TTK 725. Maddesi kapsamında komisyon talep edilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığı için işlemiş faiz ve komisyon bedeli taleplerinin hukuki dayanağının bulunmadığı tespit edilmekleTüm bu açıklamalar kapsamında davacının kambiyo senedi vasfını yitirmiş çeke dayalı olarak davalı şirket ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında 120.000 TL asıl alacağı davalı ...'nden talep edebileceği tespit edilmekle, bu şirket aleyhine Küçükçekmece İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyasında başlatılan icra takibe davalı şirket tarafından yapılan itirazın kısmen iptaline ilişkin hukuki ve nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, şeklinde görüş bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava, ticari ilişkiye dayalı alacağın tahsili başlatılan takibe yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. Davacı taraf davalı aleyhine Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyası ile 120.000,00 TL asıl alacak ve 42.535,41 Tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 162.715,41-TL üzerinden takip başlattığı, davalının süresinde takibe itirazı üzerine işbu itirazın iptali davasının dava değeri 162.715,41-TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla ; davacı tarafça, davalı şirket ile aralarındaki ticari ilişki kapsamında davalı şirkete süt satışı yapıldığını, davalının bu ticari ilişkiye dayalı verdiği iki adet çekin bulunduğunu, çeklere dayanarak icra takibi başlatıldığını, davalıların takibe itiraz ettiklerini ancak itirazlarının haksız olduğunu, taraflar arasında mal alışverişine dayalı ticari ilişki bulunduğunu, ticari defterler incelendiğinde bunun ortaya çıkacağını, davalı Mehmet Yunus Üzülmez'in çeklerin keşidecisi olduğunu ve TTK 732. Maddesi kapasımda sorumluluğunun bulunduğunu belirterek davalıların takibe itirazlarının iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verildiği, davalı tarafın belirlenen inceleme gününde ticari defter ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı, davacının incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre, davacı ile davalı arasında 2019 yılı öncesinden başlayarak 2019 ve 2020 yıllarında devam eden ticari bir ilişki bulunduğu, bu ticari ilişki kapsamında davacının davalı şirketten son işlem tarihi █████/2020 tarihi itibariyle toplam 125.100,00 TL alacaklı durumda bulunduğu, bu alacağının, ... tarih ... no.lu 26.400,00 TL, ... tarih ... no.lu 52.100,00 TL ve 21.06.2020 tarih ... no.lu 50.000,00 TL bedelli faturalardan kalan bakiye alacağa dayandığı, davacı şirketin, aralarındaki ticari ilişki kapsamında 2020 yılında davalı şirket adına düzenlemiş olduğu KDV dahil toplam 233.400,00 TL tutarındaki 6 adet faturanın, taraflara ait 2020 yılı karşılaştırmalı Ba-Bs analiz kayıtlarında işli olduğu, kayıtlar arasında fark olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.Davacı alacağının dayanağı, süresinde muhatap bankaya ibraz edilmeyen ... seri numaralı 60.000,00 TL bedelli ve 2358629 seri numaralı 60.000,00 TL bedelli çeklerden kaynaklanmaktadır. Çek süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediği için kıymetli evrak niteliğini kaybettiğinden, davacının çekin üzerinde yazılı olan miktar kadar ürünün davalıya satılıp teslim edildiğini kanıtlaması gerekmektedir. Süresinde bankaya ibraz edilmeyen bu nedenle kıymetli evrak niteliğini kaybeden ve ayrıca 3 yıllık zaman aşımına uğrayan çekin temelini oluşturan mal tesliminin davacı tarafından her türlü delil ile kanıtlanması mümkündür. Bu kapsamda yapılan bilirkişi incelemesine göre davacı defterlerinden davacı ve davalı arasında önceye dayalı bir ticari ilişkinin bulunduğu, davacının düzenlediği faturalar kapsamında davalıdan 125.100,00 TL alacaklı olduğu ve davacının düzenlediği faturaların davacı ve davalı tarafça da ba/bs bildirimleri ila karşılıklı bildirildiği, tarafların ba/bs bildirimlerinin uyumlu olduğu, davacının defter kayıtlarının ba/bs bildirimlerinin uyumlu olduğu buna göre davacının takip konusu çek bedellerini kapsayacak şekilde davalı şirketten alacaklı olduğunun anlaşıldığı, davalının aksine yazılı kesin delil sunmadığı anlaşıldığından davalı şirketin takibe itizarının iptaline karar verilmesi gerekmiştir. Davacının davaya/takibe konu çekleri süresinde bankaya ibraz etmediği anlaşılmış olup, bu durumun çekin kambiyo vasfını ortadan kaldırmadığı, sadece cirantalara karşı müracaat hakkını yitirdiği, ancak çekin keşidecisine karşı zamanaşımı süresi içerisinde sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayalı olarak, alacak davası açabileceği gibi ilamsız icra takibi de yapabileceği anlaşılmış oluh, davacının da davalılar hakkında ilamsız icra takibi yaptığı, davalı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini, çek bedelininin ödediğini yazılı delillerle ispat edememesi karşısında davalı keşidecinin de takibe itirazının iptaline karar verilmesi gerekmiştir. Davacının takipten önce işlemiş faiz talebinde de bulunduğu görülmüş ise de, davacının söz konusu asıl alacak miktarı bakımından takipten önce davalıyı usulüne uygun olarak temerrüde düşürdüğüne ilişkin ihtar/bilgi/belge sunmaması sebebiyle işlemiş faize ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Asıl alacağın likit ve belirlenebilir bulunduğu anlaşıldığından asıl alacağın yüzde yirmisi oranında icra inkar tazminatına davacı lehine hükmedilmiştir.HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ ile;- Davalıların Küçükçekmece İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış oldukları itirazların iptali ile takibin 120.000,00-TL asıl alacak devamına, fazlaya ilişkin (işlemiş faiz ) isteminin reddine,- Asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.197,20-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 2.778,78-TL peşin harcın indirilmesi ile eksik kalan bakiye 5.418,42-TL karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınması ile hazineye gelir kaydına, 3-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınması ile davacıya verilmesine,4-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan 269,85-TL başvurma harcı ve 2.778,78-TL peşin harç olmak üzere 3.048,63-TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 25.620,00-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 18.894,34-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, bilirkişi vb) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınması ile davacıya verilmesine, 6-7155 Sayılı Kanun ile değişik 6325 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesinin 14. fıkrası uyarınca 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin kabul red oranına göre 2.359,95-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 840,05-TL'sinin ise davacıdan alınması ile hazineye gelir kaydına,7-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ....☪ e-imzalıdır. ☪ Hakim ....☪ e-imzalıdır. ☪