asfalt bitümü temin sözleşmesinde yüklenicinin depolama tankı şartlarını karşılamaması üzerine, idarece ihtarsız ve haklı fesihle açılan zarar davasının reddi.

Asfalt bitümü temin sözleşmesinde yüklenicinin depolama tankı şartlarını karşılamaması üzerine, idarece ihtarsız ve haklı fesihle açılan zarar davasının reddi.

Özet: Davacı yükleniciler, bir kamu idaresiyle imzaladıkları asfalt bitümü alım ve nakliyesi sözleşmesinin, depolama tankı kapasitesi şartını yerine getirmedikleri ve yanıltıcı belge sundukları gerekçeleriyle idarece tek taraflı ve ihtarsız feshedilmesi üzerine talep ettikleri müspet ve menfi zararların tazmini davasının, ilk derece ve istinaf mahkemelerince feshin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu uyarınca haklı bulunarak reddedilmesi sonrasında, feshin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyiz incelemesine sunulduğu uyuşmazlığı ele almaktadır.

6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : ████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 28.04.2026 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde davacılar vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı yükleniciler vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 24.08.2021 tarihinde imzalanan sözleşme ile davacıların "20 00... /100 Penetrasyonlu Aslfalt Bitümü Alımı ve Nakliyesi" işini üstlendiklerini, davalı idare yetkilileri tarafından sözleşmenin akdinden iki gün sonra 26.08.2021 tarihinde tek taraflı bir tutanak tutulduğunu ve 06.09.2021 tarihinde bitüm depolama tanklarının 2000 ton bitüm tank olmadığından bahisle sözleşmenin feshine karar verildiğini, davalı idarenin sözleşmeyi feshedebilmesi için öncelikli olarak 10 gün süreli yazılı ihtarda bulunması, ihtarlı süre sonunda aykırılığın devam etmesi halinde sözleşmeyi feshetmesi gerektiğini, ihtarsız fesih işleminin hukuka aykırı olduğunu belirterek, sözleşmenin haksız biçimde feshedilmesinden ... menfi ve müspet zararlarının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı iş sahibi idare vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflarca imzalanan sözleşmenin 13. maddesinde, 2000 ton kapasiteli standartlara uygun bitüm depolama tanklarının bulunması gerektiğinin belirtildiğini, yine sözleşme eki idari şartnamenin 47. maddesinde de, bitüm depolama tanklarına (min.2000 ton kapasiteli) ait belgelerin teklifle sunulacağının bildirildiğini, davacıların depo için yapmış oldukları kira sözleşmesini teklifle beraber kuruma sunduklarını, sözleşmenin imzalanmasından sonra yapılan incelemede depolama tanklarının gerekli şartları taşımadığının anlaşıldığını ve sözleşmenin feshedilerek kesin teminat mektubunun gelir kaydedildiğini, sözleşmenin yürütülmesi sırasında yasak fiil ve davranışların ortaya çıktığını, yüklenicinin idareyi yanıltmak suretiyle muhteviyatı itibari ile yanıltıcı belge sunduğundan idare tarafından protesto çekmeye gerek kalmadan tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan keşif sonucunda kiralama yapılan alanda herhangi bir bitüm tankı olmadığı ve bitüm tanklarının olduğunun belirtildiği alanda yapılan incelemede tankların kiralama yapılan alana sığmasının mümkün olmadığının tespit edildiği, davacının ihale aşamasında kiralama yöntemi ile taahhüt etmiş olduğu 2000 ton kapasiteli bitüm (asfalt) tankını İdari Şartnamenin 47. ve Teknik Şartnamenin 13. maddelerine göre edinimini yerine getirmediği, davalı idarenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “Yasak Fiil ve Davranışlar” başlıklı 25 nci maddesi, f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek kapsamında sözleşmeyi ihtar süresi olmaksızın haklı nedenle feshettiği, davacı ortaklığın bu durum karşısında menfi, müspet zarar ve gelir kaydedilen teminatın iadesini isteyemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde;

Süreli ihtar gönderilmeden yapılan fesih işleminin hukuka aykırı olduğunu, sözleşmede 2000 tonluk depolama tanklarının gösterilmemesi durumunda fesih işlemi yapılacağının yazmadığını beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, sözleşmenin haksız feshi nedeniyle müspet ve menfi zarar taleplerini ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan 24.08.2021 tarihli sözleşme ile davacı yükleniciler davalı idareye karşı “20 00... /100 Penetrasyonlu Aslfalt Bitümü Alımı ve Nakliyesi" işini üstlenmişlerdir. Sözleşmenin imzalanmasından sonra davalı idare elemanlarınca 26.08.2021 tarihinde yapılan tespit sonucunda bitüm tanklarının sözleşme ve ekinde belirtilen kapasitede olmadığına dair tutanak düzenlenmiş, davalı tarafça bu nedenle 06.09.2021 tarihinde sözleşmenin 35... sayılı Kanunun 25. maddelerine göre sözleşmenin feshine karar verilerek, davacı yüklenicinin kesin teminat mektubu gelir kaydedilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 35.1 maddesinde davalı idarenin sözleşmeyi davacıya ihtarlı süre vererek ya da vermeyerek feshedebileceği durumlar düzenlenmiş, maddenin 1/b bendinde, sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25. maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi hallerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın teminatların gelir kaydedilerek sözleşmenin feshedileceği belirtilmiştir. Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere, davalı idare tarafından 4735 sayılı Kanunun 25. maddesinin f bendi “Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek” uyarınca ihtarlı süre verilmeden sözleşme feshedilmiş ise de, davacı yüklenici tarafından sözleşmeye konu işin ifa sürecine başlanmadan davalı idare tarafından sözleşmenin imzalanmasından iki gün sonra düzenlenen tutanağa göre fesih işleminin yapıldığı, söz konusu maddedeki derhal fesih koşullarının somut olaya uygulanmasının mümkün olmadığı, davalı idarece süreli ihtar gönderilmeden yapılan fesih işleminin hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla, mahkemece davacı yüklenicinin talep ettiği menfi ve müspet zararlarının değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu verilen karar doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar yararına BOZULMASINA,

Dairemizdeki duruşmada davacılar vekille temsil olunduğundan takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacılara iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.