Götürü bedelli yapım işi sözleşmesinin feshinden kaynaklanan alacak için başlatılan icra takibine itirazın iptali davasında bilirkişi raporuyla alacak tespiti.
Özet: Davacı yüklenicinin, davalı idare tarafından feshedilen teknik lise yapım sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, idarenin sözleşmeyi yüklenicinin edimlerini süresinde yerine getirmemesi nedeniyle haklı olarak feshettiğini ancak bilirkişi raporuna göre yüklenicinin 361.799,53 TL alacağı bulunduğunu belirterek, icra itirazının kısmen iptaline ve takibin bu miktar üzerinden devamına karar vermiş; bölge adliye mahkemesi ise tarafların istinaf başvurularını esastan reddederek kararı onamıştır.
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 4. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı idare arasında 23.11.2015 tarihli ... Teknik Endüstri Meslek Lisesi ve Atölyeleri Yapımı İşi konulu sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamındaki işlerin müvekkilinin taahhüdü altında yapımı devam ederken davalı tarafından söz konusu işe ait sözlemenin 18.09.2018 tarih ve 16697 sayılı onay ile fesih edildiğini, alacaklarını tahsil edemeyen müvekkilinin alacağının tahsili için Samsun İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyası ile fatura bedelinin tahsili için ilâmsız icra takibine giriştiğini belirterek davanın kabulü ile borçlunun yapmış olduğu hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; Samsun İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı dosyasındaki alacak iddiasına konu faturalara itirazlarını 15.05.2020 gün E. 7259 sayılı yazı ile 8 gün içinde yaptıklarını, ancak davacının gösterdiği adrese tebligatın yapılamadığını, yüklenicinin itiraz kaydıyla imzaladığını, hesap cetvelleri olmaksızın fatura keserek alacak talep ettiğini, ortada alacağın imalât ve metrajlarla anahtar teslim götürü bedel sözleşmelere uygun bir hesaplama dosyasının bulunmadığını, İşin, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin ilgili hükümleri ve 4735 sayılı Kamu İhaleleri Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesi ve ilgili hükümleri doğrultusunda mevzuata uygun olarak tasfiye edildiğini beyanla davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu talep hakkında değerlendirme yapılabilmesi için taraflar arasındaki sözleşmeye konu her iş kaleminin gerçekleştirilmesi gereken ve gerçekleştirilen iş kalemi miktarları ile gerçekleşme oranının belirlenerek hesaba yansıtılması gerektiği halde dava konusu ... Endüstri Meslek Lisesi ve Atölyeleri yapım işi nedeniyle 11.08.2018 tarihli tespit tutanağında gerçekleştirilen ve gerçekleştirilmeyen imalâtlara ilişkin metraj bazında yeterli tespit olmaması, davacı yüklenici tarafından da gerçekleştirilen imalâtlara ilişkin bir tespit yaptırılmamış olması, davacı tarafından sunulan fesih kesin hesabının denetlenebilir gerçekleşme oranlarını tevsik eden metraj ve ataşmanları içermemesi nedeniyle 11.08.2018 tarihli tespit tutanağında eksik olduğu belirtilen ancak metraj bazında bir belirleme yapılmayan imalatların eksik olduğu değerlendirilerek idarenin gerçekleşme oranını esas alan, herhangi bir eksiklikten bahsedilmemiş imalatların ise sözleşme kapsamında %100 olarak gerçekleştiği kabul edilerek değerlendirme yapan, taraflar arasındaki sözleşmenin götürü usulde olması nedeniyle sözleşme ile üstlenilen imalatın fiziki gerçekleşme oranını tespit ederek, tespit edilen bu oran götürü bedele uygulanmak suretiyle hak edilen bedelin hesaplanmasını yapan ve iş sahibinin kanıtlanan ödemelerini düşerek davacı yüklenicinin 361.799,53 TL alacağının bulunduğunu tespit eden 28.06.2024 tarihli heyet bilirkişi raporuna itibar edilerek alacaklı olduğu yönündeki hususları ispat yükü üzerinde olan davacı yüklenicinin 361.799,53 TL dışındaki alacak iddiasını ispat edemediği, yüklenicinin edimlerini süresinde yerine getirmemesi nedeniyle idarece sözleşmenin feshinin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının Samsun İcra Müdürlüğü'nün ██████████ Esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 361.799,53 TL asıl alacak, 10.259,25 TL işlemiş faiz ve asıl alacağa takip tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının kötü niyetli takip yaptığı ispatlanamadığından davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1-Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporlarına itiraz edildiğini, itirazlarının usulüne uygun alınan raporlarla giderilmeksizin, raporların birbiri arasındaki çelişkiler ortadan kaldırılmaksızın karar verildiğini, hukuki denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmayan bilirkişi raporlarına dayanılarak ve dosya kapsamında varlığı bilirkişi raporlarıyla ortaya konulan belgeleri yok sayarak, uygulanması gereken kanun maddelerini eksik ve hatalı değerlendirerek usul ve yasaya aykırı karar tesis edildiğini, raporu hazırlayan heyetin, mahkemece kurulan ara karara uygun biçimde oluşturulmadığını, bilirkişinin uzmanlık alanlarına girmeyen bir dosyayı ele aldığını ve rapora sözleşme ve kamu ihale mevzuatı yönünden hiç bir inceleme ve değerlendirme şeklinde bir katkı sağlamadığını, alacak taleplerine konu müvekkilinin hesabında itiraz dilekçesi ve eklerinde neler olduğunun dökümünün yapılmadığını, müvekkilinin 49 sayfadan ibaret itiraz dilekçesine karşı davalı idarenin YİGŞ’si 39. maddesi 4.e bendi ve 40. maddesi 4 ve 6 bendi gereğince süresi içerisinde usulüne uygun olarak itiraz edip etmediğinin açık ve net bir şekilde belgelerle ortaya konulmadığını, müphem ve çelişkili raporlarla sonuca gidildiğini, sonucun ise sadece bilirkişilerin davalı lehine yorum yapmak suretiyle oluşturulduğunu, İdarenin hangi değerlendirmelerine ve hangi belgelerine, tutanaklarına dayalı olarak hesap yapıldığının dosya kapsamında kanuna uygun şekilde izah edilemediğini, yine davalı idare ile müvekkili arasında 16.10.2015 tarihinde imzalanan ... Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi ve Atölyeleri Yapım İşi konulu sözleşmeden kaynaklanan alacak ve borçlarının kanuna aykırı şekilde birbirlerine iç edilmek suretiyle karıştırılarak müvekkilinin alacak hakkını ortadan kaldırmaya yönelik iş ve işlemlerin yapılmış olduğunu davalı idarenin temyiz dilekçesinde beyan ettiğini, bu şekildeki idare tarafından müvekkilin alacağı üzerinde yapılan tasarrufi işlemlerin neler olduğunun raporda ayrıntılı şekilde izah edilmediğini beyan etmektedir.2-Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesi gerekmekte iken, davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, 28.06.2024 tarihli bilirkişi ek raporundaki bazı kısımların karara dayanak teşkil etmesinin mümkün olmadığını, kurum mühendislerinden oluşan tasfiye heyetinin yerinde yaptıkları denetimler sonucunda mütaahhit firmanın yaptığı gerçek imalâtlara göre tasfiye yaptıklarını ve tasfiye hesaplarını doğru olarak çıkardıklarını, bu nedenlerle Kurumun tasfiye heyetinin yaptıkları tasfiye hesaplarının doğru olduğunu, mütaahhit firmanın müvekkili Kurumdan herhangi bir alacağının bulunmadığını, buna rağmen bilirkişi heyetinin hesap tablosundaki oranların, imalatların % 100 bittiğinin kabul edilerek hesap yapmasının ve bu hesaba göre bulunan tutar olan KDV dahil 145.930,10 TL' nin doğru olmadığını, kabul etmediklerini, ayrıca geçici kabul eksiklikleri için belirtilen 215.869,43 TL' nin tasfiye hesabında belirtilen aynı yüklenicinin Atakum endüstri meslek lisesi yapım işindeki idarenin alacağına mahsuplaşılmış olduğunun dosyaya sunulan Hakediş Raporu (FESİH) kapaklarından açıkça anlaşıldığını, bu hususların bilirkişilerce dikkate alınmadığını, bilirkişi ek raporuna karşı itirazlarının da dikkate alınmadığını, yüklenici tarafından yanlar arasında 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 287. maddesi anlamında düzenlenen münhasır delil sözleşmesine uygun bir şekilde hakediş raporlarına itiraz edilmediğini ve bu nedenle yüklenicinin hakediş raporlarının içeriğini olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı anlaşıldığından, yüklenicinin alacak isteminin reddi gerektiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz karar harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.