Danıştayın, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde belirlenen koklear implant bedelinin Anayasal sağlık hakkına aykırılığı iddiasıyla açılan iptal davasını incelemesi.
Özet: Davacı, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde koklear implantın cerrahi ile yerleştirilen iç parçası için belirlenen bedelin, Anayasal sağlık hakkını, sosyal devlet ilkesini ve 5510 sayılı Kanunu ihlal ettiğini, tedavi maliyetini haksız yere hastaya yüklediğini ileri sürerek iptalini istemiştir. Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu ise, söz konusu iç parçanın bedelinin sağlık hizmeti sunucusuna zaten ödendiğini, tebliğdeki fiyatların yetkili komisyonlarca belirlenmiş tavan fiyatlar olduğunu ve iddiaların mevcut uygulama ile çeliştiğini savunurken, Sağlık Bakanlığı yalnızca düzenlemenin hazırlık aşamasında görüş bildirdiğini belirterek davanın kendilerine karşı açılmasının yersiz olduğunu öne sürmüştür.
T.C.
D A N I Ş T A YONUNCU DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı / ANKARAVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... Başkanlığı / ...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN_KONUSU : █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendi ile anılan Tebliğ'in █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu düzenlemelerin Anayasaya ve 5510 sayılı Kanun'a aykırı olduğu, 5510 sayılı Kanun’a göre genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin Kurumca sağlanan sağlık hizmetinden genel sağlık sigortası primi, katılım payı ve ilave ücret ödemek şartıyla yararlandıkları, sigortalının prim gelirlerinin sağlık hizmetlerinin finasmanında etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla Kurumca alınacak tedbirlerin veya yapılacak düzenlemelerin hastanın sağlık hizmetine erişim hakkını engelleyecek nitelikte olmaması gerektiği, nitekim bu konuda verilmiş istikrarlı ve yerinde birçok yargı kararının mevcut olduğu, aksi uygulamanın Anayasa ile güvence altına alınmış olan sağlıklı yaşam hakkına ve sosyal devlet ilkesine aykırı olacağı, bir başka deyişle hekim veya sağlık kurulu raporu ile hastanın tedavisinde kullanılması zorunlu görülen ve hasta tarafından bedeli ödenerek piyasadan temin edilen ortez, protez ve diğer tıbbi malzeme bedelinin Kurumca ödenmemesi suretiyle tedavi giderlerinin hasta ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin üzerine bırakılmasının Anayasa'ya aykırı olduğu belirtilerek dava konusu düzenlemelerin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.DAVALILARIN_SAVUNMALARI : Davalı Sağlık Bakanlığı tarafından, 5510 sayılı Kanun'un 63. maddesinde finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin Sağlık Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Kurum tarafından çıkarılacak Yönetmelikle belirlenmesinin öngörüldüğü, nihayetinde ise Bakanlığın yetkisinin hazırlık işlemi olan görüş bildirmekten ibaret olduğu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından işitsel implantlarla ilgili █████/2016 tarihli yazı ile görüş talep edildiği, Bakanlıkları nezdinde kurulan İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonundaki değerlendirmelerin █████/2016 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna iletildiği, nihai işlemin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tesis edildiği, Bakanlıklarının hasım mevkiinden çıkarılarak işbu davanın münhasıran Sosyal Güvenlik Kurumu husumetine hasren görülmesi gerektiği savunulmaktadır.Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından, usule ilişkin olarak, dava dilekçesinin reddi üzerine aynı dilekçe ile davanın yenilendiği görülmekte olup aynı yanlışlıkların yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği; esasa ilişkin olarak, finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usullerinin, 5510 sayılı Kanun’un 63. maddesi hükümleri doğrultusunda yapıldığı, yine bu hizmetlere ilişkin ödenecek bedellerin aynı Kanun’un 72. maddesine göre Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca (SHFK) belirlendiği, yatarak veya ayaktan tedaviler kapsamında finansmanı sağlanan tıbbi malzemelere tavan fiyat uygulamasının anılan Kanun’un SHFK’ya verdiği yetki ile düzenlendiği, Sağlık Bakanlığının görüş yazısı ile SHFK kararları doğrultusunda █████/2021 tarih ve 31468 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) değişikliği ile tüm tıbbi cihaz listelerine %10 fiyat artışının yapıldığı, öte yandan, davacının tedavisinde kullanılan “A10103” SUT kodu ile yer alan “Koklear İmplant Konuşma İşlemcisi” adlı malzemenin, koklear implantın dış parçası olduğu, ayaktan tedavi işlemlerin tanımlandığı SUT eki Ek-3/C-4 “Tıbbi Sarf Malzemeler Listesi”nde yer aldığı, SUT eki Ek-3/J “Kulak Burun Boğaz Branşında Kullanılan Tıbbi Malzemeler Listesi”nde “...” SUT kodu ile yer alan dava konusu “Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)” adlı malzemenin yatarak tedavi işlemleri kapsamında ameliyat ile takılan koklear implant iç parçası olduğu, Kurumca bedellerinin tedavinin yapıldığı sağlık hizmeti sunucusuna ödendiği, dolayısıyla davacının dava dilekçesinde belirttiği hususlar ile dava konusu edilen hüküm arasında çelişki bulunduğu, Sağlık Uygulama Tebliğinin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı bendine göre tıbbi malzemeler için SUT eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatlarının, SUT’da belirtilen istisnalar hariç tavan fiyatlar olduğu, 5510 sayılı Kanun’un 73. maddesi ve SUT 3.1.1. maddesi gereğince dava konusu tıbbi malzeme için tavan fiyat uygulandığı, SUT gereği dava konusu tıbbi malzeme bedelinin 18.480,00 TL olarak belirlendiği, 5510 sayılı Kanun’un 73. maddesinde de belirtildiği üzere tıbbi cihaz satış merkezinin ilave ücret alabileceği, Kurumlarınca karşılanan miktar düşüldükten sonra davacıya faturalandırma yapıldığı, finansmanı sağlanan tıbbi malzemelerin geri ödeme bedellerinde %10 artış yapılması yönünde Sağlık Bakanlığına başvurulduğu, Sağlık Bakanlığının söz konusu artış oranını uygun bulduğuna dair görüşü bulunduğu, yapılan düzenlemelerin mevzuata uygun olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptali istemi yönünden davanın ehliyet nedeniyle, diğer kısım yönünden ise esastan reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava; █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendi ile anılan Tebliğin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptali istemiyle açılmıştır. Davalı idarelerden Sosyal Güvenlik Kurumunun süre aşımı, Sağlık Bakanlığının ise husumet itirazı yerinde görülmemiştir.█████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptali isteminin incelenmesi; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçelerinin, diğer ilk inceleme konuları yanında ehliyet yönünden de inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, 14. maddenin 3/c, 3/d ve 3/e bentlerinde yazılı hâllerde davanın reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.Dava dosyasının incelenmesinden; işitme engeli bulunan davacıya █████/2014 tarihinde sağ kulak koklear implant ameliyatı uygulandığı, 7 (yedi) yıldır implant cihazı kullanmakta olduğu, Sağlık Bakanlığı Akyurt Devlet Hastanesinin ... tarih ve ... sayılı tıbbi malzeme raporu ile, hastanın kullanıcı kusuru bulunmaksızın konuşma işlemcisinin tamiri mümkün olmayacak şekilde arızalandığı ve anılan malzemeyi kullanması gerektiği belirtilerek “koklear implant konuşma işlemcisi”nin rapor edildiği, söz konusu rapora istinaden █████/2021 tarihli fatura ile 35.000,00 TL bedel karşılığında temin edilen cihazın 18.480,00 TL’lik kısmının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığı, 16.520,00 TL’sinin ise davacı tarafından ödendiği, davacı tarafından ödenen kısmın karşılanması istemiyle █████/2021 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan başvurunun; Sağlık Uygulama Tebliği ve eki listelerde yer alan tıbbi malzemeler ile bunların temin edilmesine ilişkin kriterlerin 5510 sayılı Kanun’un 63. maddesi gereği bilimsel komisyonlar ve Sağlık Bakanlığının görüşünün alınarak yayımlandığı, belirlenen fiyatların Sağlık Uygulama Tebliği eki listelerde yayımlanmak suretiyle uygulandığı, Sağlık Uygulama Tebliğinin 3.1.1. maddesinin onuncu fıkrasına göre Sağlık Uygulama Tebliği eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatlarının Tebliğ'de belirtilen istisnalar hariç tavan fiyatlar olduğu, buna göre Sağlık Uygulama Tebliğinde koklear implant konuşma işlemcisi bedelinin fatura tarihi itibarıyla 18.480,00 TL olarak belirlendiği gerekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumunun ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile reddedilmesi üzerine bu işlemin iptali istemiyle Ankara 12. İdare Mahkemesinde dava açıldığı, öte yandan, bireysel işlemin dayanağı olan █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendi ile anılan Tebliğin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Her ne kadar davacı tarafından, █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendinin yanı sıra anılan Tebliğ'in “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptali istenilmekte ise de, iptali istenilen ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzemenin yatarak tedavi işlemleri kapsamında ameliyat ile takılan koklear implantın iç parçası olduğu (Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde bu cihazın bedeli işlem tarihi itibarıyla 19.800,00 TL olarak belirlenmiştir.) ve bedelinin Sosyal Güvenlik Kurumunca tedavinin yapıldığı sağlık hizmet sunucusuna ödendiği, ancak Sağlık Bakanlığı Akyurt Devlet Hastanesinin █████/2021 tarih ve ... sayılı tıbbi malzeme raporu incelendiğinde davacıya takılan malzemeye "A10103 Koklear İmplant Konuşma İşlemcisi" olarak yer verildiği ve anılan raporun açıklama kısmında "... Sağlık uygulama tebliği eki ek 3C-4, A10103 gereğince kullanıcının konuşma işlemcisi değişimi uygundur..." ifadesinin yer aldığı, ayrıca söz konusu malzeme için davacı adına düzenlenen █████/2021 tarihli faturada, sağ kulağa opere edilen ürünün Ayakta Tedavi Ürün Kayıt Numarasının bulunduğu (yani ayakta tedavi kapsamında bir malzeme olduğu), bu kapsamda davacı tarafından kullanılan cihazın Sağlık Uygulama Tebliğinin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile değişik "Tıbbi Sarf Malzemeler Listesi (EK-3/C-4)"nde yer alan A10103 kodlu "Koklear İmplant Konuşma İşlemcisi" adlı cihaz olduğu, anılan cihazın bedelinin ise Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde 18.480,00 TL olarak belirlendiği, nitekim söz konusu rapora istinaden █████/2021 tarihli fatura ile 35.000,00 TL bedel karşılığında temin edilen cihazın 18.480,00 TL’lik kısmının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığı, dolayısıyla dava konusu edilen ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme bedelinin iptalinde davacının doğrudan etkilenen bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.Kaldı ki, Danıştay Onuncu Dairesinin █████/2022 tarih ve E: █████████, K:█████████ sayılı kararında da benzer gerekçelere yer verilerek, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin hangi ek listesinin ve hangi satırının dava konusu edildiğinin ve davacının menfaatinin ne şekilde etkilendiğinin açık ve net olarak anlaşılamadığından bahisle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.█████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendinin iptali istemine gelince; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1. maddesinde, ''Bu Kanunun amacı, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir.'' kuralı yer almıştır.Kanunun "Finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri ve süresi" başlıklı 63. maddesinde, "Kurum, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir. Ancak, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınması (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsar. Kurum, bu amaçla komisyonlar kurabilir, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabilir. Komisyonların çalışma usul ve esasları Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirlenir." düzenlemesine, "Sağlık hizmetlerinin ödenecek bedellerinin belirlenmesi" başlıklı 72. maddesinde ise, Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinde ödenecek bedellerini Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirleneceği, komisyonun; Bakanlık, Maliye, Sağlık ve Kalkınma bakanlıkları, Hazine Müsteşarlığı, üniversite sağlık hizmeti sunucuları ile özel sağlık hizmeti sunucularını temsilen Bakanlıkça belirlenecek birer üye ve Kurumu temsilen iki üye olmak üzere toplam dokuz üyeden oluşacağı hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanunun "Sağlık hizmetlerinin sağlanma yöntemi ve sağlık giderlerinin ödenmesi" başlıklı 73. maddesinin 10. fıkrasında, 3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış maluller, 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi veya 2330 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlardan 3713 sayılı Kanun kapsamına giren olaylar sebebiyle aylık bağlananlar ile 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi başkasının yardımı ve desteği olmaksızın yaşamak için gereken hareketleri yapamayacak derecede malul olan vazife ve harp malullerinin sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez/protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Kurumca karşılanacağı, 3713 sayılı Kanun kapsamına girmese dahi atış, tatbikat veya diğer ateşli silah yaralanmaları nedeniyle malul olan vazife ve harp malullerinin de sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez, protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanacağı, ancak, 72. maddede belirtilen usullere göre bedelleri karşılanacak olan bu kapsamdaki ürünlerin, garanti süresi kapsamında veya aynı amaca yönelik ürün taleplerinin Kurum tarafından yayınlanan ürün listelerinden, yine Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara göre karşılanacağı hüküm altına alınmıştır.Bu hükümlere dayanılarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği (SUT)'nin (3.1.1) maddesinin (10) bendinde, "SUT eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatları, SUT’ta belirtilen istisnalar hariç tavan fiyatlardır." hükmüne yer verilmiştir.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, kaynakların etkin ve verimli kullanılması, daha etkin ödeme ve denetim sisteminin kurulması, yersiz ödemelerin önüne geçilebilmesi ve mali sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi adına 5510 sayılı Kanunun ilgili hükümleri çerçevesinde yayımlanan Sağlık Uygulama Tebliği ve eki listeler kapsamında geri ödeme kurallarının belirlenmesinin zorunluluk arz ettiği; bu nedenle 5510 sayılı Kanunun ilgili hükümleri doğrultusunda yapılan davaya konu düzenlemenin hukuki dayanağının mevcut olduğu, sağlık hizmeti sunumu ile sosyal güvenlik sisteminin ekonomik bakımdan sürdürülebilir kılınması amacıyla geri ödeme kapsamındakilerin özel koşulları gözetilmek suretiyle ve sağlığa erişim haklarının engellenmemesi koşuluyla çeşitli tedbirler alınabilmesini sağlamak amacıyla idareye düzenleme yetkisi verildiği, davalı idarece bu kapsamda çıkarıldığı anlaşılan dava konusu tebliğ hükümleriyle, ayakta ve yatarak tedavilerde kullanılan tıbbi malzemelerin belirlenmesi ve bunlardan hangilerinin hangi durumda kurumca karşılanıp, hangi durumda karşılanmayacağı ve miktarlarının belirlendiği, usulüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporunda gösterilen lüzum ve zorunluluk üzerine yapılan tedavilere ait giderin kısıtlanması sağlığı erişiminin engellenmesi veya ağır bir mali yük altında bırakılması sonucunu doğuracak şekilde uygulanması değil tedavi giderleri ile ilgili olarak serbest piyasa ortamında sunulan çeşitli mal ve hizmetler bakımından oluşan farklı fiyatlar arasında azami faydayı en düşük maliyetle sağlayacak olanın seçilerek bedelinin ödenmesinin temin edilmesi, böylelikle gereksiz kaynak aktarımının önüne geçilerek kamu kaynaklarının yerinde kullanılması, ayrıca planlama ve bazı düzenlemelerin yapılabilmesinin ve dosyada yer alan Sağlık Bakanlığı görüş yazısında da ifade edildiği gibi ilave ücret oranlarında üst sınır belirlenmesi ile suistimallerin engellenmesinin amaçlandığı görüldüğünden davaya konu düzenlemede üst hukuk normuna aykırılık görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin iptali istemi yönünden davanın ehliyet nedeniyle, diğer kısım yönünden ise esastan reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:Davacının işitme kaybı tanısı bulunduğu, █████/2014 tarihinde sağ kulaktan koklear implant ameliyatı olduğu, bu durumda davacının anılan rahatsızlığı dolayısıyla konuşma işlemcisi tıbbi malzemesinin yanı sıra koklear implant tıbbi malzemesini de kullanmakta olduğu, bu açıdan uyuşmazlığa bakıldığında davacının ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme bedelinin iptali isteminde güncel, kişisel ve meşru bir bir menfaatinin bulunmadığından bahsetmeye olanak bulunmadığı, davacının anılan kısım yönünden dava açma ehliyeti bulunduğuna karar verilerek ve davalı Sosyal Güvenlik Kurumunun usul itirazı ile davalı Sağlık Bakanlığının husumete ilişkin usul itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi.MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :Sağlık Bakanlığı Akyurt Devlet Hastanesinin üç kulak burun boğaz hastalıkları uzmanı tarafından düzenlenen █████/2021 tarihli "Tıbbi Malzeme Raporu"nda, davacının işitme kaybı rahatsızlığı bulunduğu, █████/2014 tarihinde sağ kulaktan koklear implant ameliyatı olduğu, kullanıcı kusuru bulunmaksızın konuşma işlemcisinin tamiri mümkün olmayacak şekilde arızalandığı, Sağlık Uygulama Tebliği Ek-3/C-4, A10103 gereğince kullanıcının konuşma işlemcisi değişiminin uygun olduğu, hastanın en az yedi yıldır implant cihazı kullandığı belirtilerek malzeme listesinde koklear implant konuşma işlemcisi tıbbi malzemesine yer verildiği; Söz konusu rapora istinaden davacı tarafından █████/2021 tarihli fatura ile ... Tıbbi Cihazlar ve Sağlık Hizmeti Limited Şirketinden anılan cihazın satın alındığı, cihazın bedelinin 35.000,00 TL olduğu, bu bedelin 18.480,00 TL'sinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılandığı, davacıya kalan 16.520,00 TL'nin fatura edildiği;Akabinde davacının █████/2021 tarihli başvurusu ile, Sosyal Güvenlik Kurumuna, 2014 yılında ameliyat ile takılan koklear implant cihazının dış parçası olan konuşma işlemcisini █████/2021 tarihli sağlık kurulu raporuna dayanarak Sağlık Uygulama Tebliğinin tespit ettiği şekilde yenilediği, SUT ile tespit edilen ve kurumca ödenen 18.480,00 TL değişim ücreti dışında 16.520,00 TL ek fatura çıktığı, 5510 sayılı Kanun'a göre fark ödememesi gerektiği belirtilerek başvuruda bulunulduğu, anılan başvurunun Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Bahçelievler Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinin ... tarih ve E-... sayılı işlemi ile reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İNCELEME VE GEREKÇE:İlgili Mevzuat:Anayasa'nın 2. maddesinde, Devletin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir hukuk devleti olduğu vurgulanmış, 5. maddesinde, Devletin temel amaç ve görevleri sayılarak; kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak görevine yer verilmiş; 17. maddesinde, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtilmiş; "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde, Devletin, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği ve bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği öngörülmüş, "Sosyal güvenlik hakkı" başlıklı 60. maddesinde, herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu ve Devletin, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı kuralına yer verilmiş, "Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları" başlıklı 65. maddesinde de "Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir." düzenlemelerine yer verilmiştir.5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 1. maddesine göre, bu Kanun'un amacı, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usûl ve esasları düzenlemektir.Söz konusu Kanun'un 63. maddesinde, Kurum tarafından finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri ile bu hizmetlerin süresine dair usul ve esaslara yer verilmiş; ikinci fıkrasında da, Kurumun, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile (f) bendinde belirtilen sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye yetkili olduğu, ancak Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görüşünün alınmasının (f) bendinde belirtilen ortez, protez ve diğer iyileştirici nitelikteki araç ve gereçlerin miktarını, standartlarını, sağlanmasını, uygulanmasını, kullanma sürelerini ve garanti süresi sonrası bakım, onarım ve yenilenmesi hususlarını kapsayacağı; Kurumun, bu amaçla komisyonlar kurabileceği, ulusal ve uluslararası tüzel kişilerle işbirliği yapabileceği, komisyonların çalışma usul ve esaslarının Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Kurumca belirleneceği hükme bağlanmıştır.Aynı Kanun'un 72. maddesinde, 65. madde gereği ödenecek gündelik, yol, yatak ve yemek giderlerinin Kurumca ödenecek bedellerini belirlemeye Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun yetkili olduğu; Komisyonun, tıp eğitimini, hizmet basamağını, alt yapı ve kaynak kullanımı ile maliyet unsurlarını dikkate alarak sağlık hizmeti sunucularını fiyatlandırmaya esas olmak üzere ayrı ayrı sınıflandırabileceği; 63. madde hükümlerine göre finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin Kurumca ödenecek bedellerini, sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamak, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonlar, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmaması, kanıta dayalı tıp uygulamaları, maliyet-etkililik ölçütleri ve genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle, her sınıf için tek tek veya gruplandırarak belirlemeye yetkili olduğu; 73. maddesinin ikinci fıkrasında ise, kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındaki vakıf üniversiteleri dahil sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularınca, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri badeline ek olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerden sağlık hizmeti sunucularının giderleri ve ürettikleri sağlık hizmetlerinin maliyetleri yapılan sübvansiyonlar gibi kriterler dikkate alınarak bu bellerin iki katına alınabilecek ilave ücretin tavanını belirlemeye Cumhurbaşkanın yetkili olduğu belirtilmiş; 107. maddesinde de Kuruma yönetmelik ile düzenleme yapmak için genel bir yetki verilmiştir.Anılan Kanun'un verdiği yetkiye dayanılarak █████/2014 tarih ve 28976 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Genel Sağlık Sigortası Uygulamaları Yönetmeliği'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (kk) bendinde, "Tebliğ, Kanun'un genel sağlık sigortasına ilişkin hükümlerinin uygulanmasını içeren Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği" olarak tanımlanmış; 45. maddesinin 1. fıkrasında, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin, Kanunun 63. maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d) ve (e) bentlerine göre Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin neler olduğunu, Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemleri ile ödeme usul ve esaslarını, Kanunun 63. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendine göre sağlanacak sağlık hizmetlerinin türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, Kurumca finansmanının sağlanmasına ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslarını, Kanunun 65. maddesi gereği ödenecek yol gideri, gündelik ve refakatçi giderlerinin karşılanmasına ilişkin usul ve esasları, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu kararlarını, Kurumca uygun görülen diğer hususları kapsayacağı kuralına yer verilmiştir.Sağlık yardımları Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanan ve kapsamdaki kişilerin Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen Kurumca ödenecek bedellerin bildirilmesine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği, █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin -davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle- dava konusu "Tanım ve genel hükümler" başlıklı 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendinde, "SUT eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatları, SUT’ta belirtilen istisnalara hariç tavan fiyatlardır." düzenlemesinin bulunduğu, anılan Tebliğ'in █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen fiyatın 19.800,00 TL olduğu görülmektedir.Hukuki Değerlendirme:A) █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendinin incelenmesi:Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, davalı Sosyal Güvenlik Kurumunun, finansmanı sağlanacak sağlık hizmetlerinin teşhis ve tedavi yöntemlerini, türlerini, miktarlarını ve kullanım sürelerini, ödeme usul ve esaslarını Sağlık Bakanlığının görüşünü alarak belirlemeye ve genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin, Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderlerinden yararlanma esas ve usulleri ile bu hizmetlere ilişkin Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen ödenecek bedelleri göstermek amacıyla Sağlık Uygulama Tebliğini yayımlamaya yetkili olduğu hususunda kuşku bulunmamaktadır.Bununla birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri, yol, gündelik ve refakatçi giderleri için ödenecek bedellerin belirlenmesinde, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun, 5510 sayılı Kanun'un 72. maddesinde sayılan "sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamağı, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonları, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmadığını, kanıta dayalı tıp uygulamalarını, maliyet-etkililik ölçütlerini ve genel sağlık sigortası bütçesini" dikkate almak suretiyle karar verilmesi yasal bir zorunluluktur.█████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin -davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle- dava konusu 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendinde, Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatlarının SUT’ta belirtilen istisnalar hariç tavan fiyatlar olduğu kuralının bulunduğu, bu kural uyarınca Sağlık Uygulama Tebliğinde tıbbi malzeme için belirlenen fiyatın üzerinde bir fiyatla tıbbi malzemenin temin edilmesi durumunda tıbbi malzeme bedelinin ancak Sağlık Uygulama Tebliğinde belirlenen fiyat kadar olan kısmının Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılandığı, kalan kısmın ise karşılanmayacağı anlaşılmaktadır.Dairemizin █████/2023 tarihli ara kararı ile anılan düzenleme öncesi Sağlık Bakanlığının görüşünün alınıp alınmadığının davalı idarelerden sorulmasına karar verildiği, ara kararına cevap olarak dosyaya sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, Sağlık Bakanlığının █████/2013 tarihli yazısı ile 2013 yılı Sağlık Uygulama Tebliği taslağına dair görüşlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna sunulduğu, görüşte ilave ücret uygulamasına ilişkin tespitlere de yer verildiği, sonuç olarak düzenleme öncesi Sağlık Bakanlığından görüş alındığı görülmektedir.Sosyal Güvenlik Kurumunun sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına alarak yararlandıkları sağlık hizmetinin finansmanını sağlamak görevi bulunmakla birlikte, Anayasa'nın 65. maddesinde bu görevin sınırı, kaynakların etkin ve verimli kullanılması, daha etkin ödeme ve denetim sisteminin kurulması, yersiz ödemelerin önüne geçilebilmesi ve mali sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi adına amaca uygun öncelikleri gözeterek mali kaynakların yeterliliği olarak gösterilmiştir.Buna göre, 5510 sayılı Kanun'un ilgili hükümleri doğrultusunda yapılan davaya konu düzenlemenin hukuki dayanağının mevcut olduğu, sağlık hizmeti sunumu ile sosyal güvenlik sisteminin ekonomik bakımdan sürdürülebilir kılınması amacıyla geri ödeme koşullarının sağlığa erişim hakkının engellenmemesi koşuluyla belirlenebileceği ve bu konuda çeşitli tedbirler alınabilmesini sağlamak amacıyla idareye düzenleme yetkisi verildiği, davalı idarece bu kapsamda çıkarıldığı anlaşılan dava konusu Tebliğ hükmü ile finansmanını karşıladığı tıbbi malzemelere ilişkin olarak eki listelerde yer alan tıbbi malzeme birim fiyatlarının tavan fiyat olarak kabul edilmesi ve ancak bu miktarların karşılanmasının kurala bağlandığı, bu haliyle 5510 sayılı Kanun'un 72. maddesinde sayılan "sağlık hizmetinin sunulduğu il ve basamağı, Devletin doğrudan veya dolaylı olarak sağlamış olduğu sübvansiyonları, sağlık hizmetinin niteliği itibarıyla hayati öneme sahip olup olmadığını, kanıta dayalı tıp uygulamalarını, maliyet-etkililik ölçütlerini ve genel sağlık sigortası bütçesini" gözettiği, düzenlemede iptali gerektirecek bir yön bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Bu durumda, tıbbi malzemelerin nitelikleri ve özelliklerine göre piyasada çok farklı fiyatlardan temin edilebildiği dikkate alındığında, tavan fiyat uygulamasının kamu zararını engellemek, kamu kaynaklarını etkin ve verimli kullanmak adına gerekli olduğu, düzenlemenin genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği, öte yandan, 5510 sayılı Kanun'un 73. maddesinde Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri bedeline ek olarak genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerden ilave ücret alınabileceği düzenlendiğinden sigortalılardan ilave ücret alınmasının da yasal dayanağının bulunduğu, dava konusu düzenlemenin üst hukuk normlarına uygun olduğu anlaşıldığından dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır. B) █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)”nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için belirlenen bedelin incelenmesi:Dosyanın incelenmesinden, Sosyal Güvenlik Kurumunca, Sağlık Uygulama Tebliği'nde fiyat artışı yapılmasının gündeme gelmesi üzerine düzenleme öncesi yapılacak fiyat artışı hakkında Sağlık Bakanlığından görüş talebinde bulunulduğu, Sağlık Bakanlığı tarafından tıbbi malzeme fiyatlarında %10 artış yapılmasının Bakanlıklarınca da uygun görüldüğünün Sosyal Güvenlik Kurumuna iletilmesi üzerine dava konusu düzenleme ile Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça) adlı tıbbi malzeme için karşılanacak bedelin %10 artışla 19.800,00 TL olarak belirlendiği, davacı tarafından belirlenen bedelin, tıbbi malzemenin piyasa fiyatı gözetildiğinde çok düşük kaldığı, sigortalıların maddi külfet altında bırakıldığı ileri sürülerek iptalinin istenildiği anlaşılmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından, anılan tıbbi cihazın bedelinin belirlenmesine ilişkin Tebliğ hükmünün, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleriyle tanınan takdir yetkisi çerçevesinde tıbbi cihazların özellikleri, hastanın sağlıklı yaşama hakkına ulaşma hakkı, bununla birlikte yersiz veya gereksiz kullanımın önüne geçilerek Kurum zararının oluşmasının önlenmesi hususları göz önünde bulundurulmak suretiyle tesis edildiği, düzenleme öncesi Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak karşılanacak bedelin artış oranının %10 olarak belirlendiği, düzenlemenin genel sağlık sigortası bütçesi dikkate alınmak suretiyle kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.KARAR SONUCU :Açıklanan nedenlerle;1. █████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin 3.1.1. maddesinin (10) numaralı alt bendi yönünden oybirliğiyle, diğer kısım yönünden oy çokluğuyla, DAVANIN REDDİNE,2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam .. TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmasız işler için belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,5. Bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren 30 (otuz) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde karar verildi. (X) KARŞI OY :█████/2013 tarih ve 28597 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği'nin █████/2021 tarih ve 31468 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 25. maddesi ile değişik eki “Kulak Burun Boğaz Branşına Ait Tıbbi Malzemeler Listesi (EK-3/J)” nde yer alan ... kodlu ''Koklear İmplant (Cerrahi ile yerleştirilen iç parça)" adlı tıbbi malzeme için karşılanacak tutarın 19.800,00 TL olarak belirlendiği görülmektedir.Anayasa'nın 2. maddesinde, Devletimizin nitelikleri sayılmış ve sosyal bir Hukuk Devleti olduğu vurgulanmış; 5. maddesinde, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak Devletin temel amaç ve görevleri arasında sayılmıştır.Yine Anayasa'nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesinde, herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtilmiş; "Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması" başlıklı 56. maddesinde, Devletin; herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak, insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenleyeceği ve bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlardan yararlanarak, onları denetleyerek yerine getireceği öngörülmüş; "Sosyal güvenlik hakkı" başlıklı 60. maddesinde, herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu ve Devletin, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı kuralına yer verilmiş, "Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları" başlıklı 65. maddesinde de "Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir." düzenlemesine yer verilmiştir.Değinilen Anayasa hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, tüm yurttaşların yaşama haklarının, Devlet güvencesi ve onun pozitif yükümlülüğü kapsamı içinde koruma altında olduğu anlaşılmaktadır. Anayasa'nın 17. maddesinde düzenlenen "yaşama hakkı" yalnızca yaşamını sürdürmek anlamında değil "sağlıklı yaşama hakkı"na sahip olmak anlamındadır. İşte bu nedenle kişilerin sağlıklı olma hakkı, kamusal korumaya tabidir. Sağlık hizmetlerinden yararlanma hakkı, bir ekonomik ve sosyal hak olup bu yönüyle kamuya ya da Anayasa'da geçen biçimiyle Devlete belli yükümlülükler getirmektedir. Devlet bu anayasal yükümlülüğün gereğini yerine getirmek ve herkesin sağlık hizmetlerinden yararlanması için her türlü tedbiri almak, kişilerin sağlık hizmetlerinden gecikmeksizin yararlanmasını sağlamak durumundadır. Nitekim, 5510 sayılı Kanun'un ''Amaç'' başlıklı 1. maddesinde, sosyal sigortalar ile genel sağlık sigortası bakımından kişileri güvence altına almak; bu sigortalardan yararlanacak kişileri ve sağlanacak hakları, bu haklardan yararlanma şartları ile finansman ve karşılanma yöntemlerini belirlemek; sosyal sigortaların ve genel sağlık sigortasının işleyişi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek, Kanunun amacı olarak ortaya konulmuştur. Bu yasal duruma göre, Kurumca finansmanı sağlanan sağlık hizmetleri için ödenecek bedelin belirlenmesinde Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunun yetkili olduğu, genel sağlık sigortalısının, kurumun sağlık hizmeti sunucularından satın aldığı ve komisyonca fiyatı belirlenen sağlık hizmetinden genel sağlık sigortası primi, katılım payı ve ilave ücret ödemek şartıyla yararlanabildiği, genel sağlık sigortası prim gelirlerinin kurumca sunulan sağlık hizmetinin finansmanında etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla komisyona tanınan fiyat belirleme yetkisinin, hastanın sağlık hizmetine erişim hakkını engelleyecek veya hastanın dolayısıyla genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin ödeyemeyeceği ağır bir maddi yük altında bırakacak şekilde kullanılması sağlıklı yaşam hakkına ve sosyal devlet ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.Bir başka ifadeyle hekim veya sağlık kurulu raporu ile hastanın tedavisinde kullanılması zorunlu görülen ve hasta tarafından bedeli mukabilinde piyasadan temin edilen tıbbi malzeme için, komisyonca piyasa araştırmaları yapılarak kişilere en çok yarar sağlayan ve uygun bedelli olanın tespit edilmesi, sonrasında geri ödenecek bedelin belirlenmesi gerekirken davalı idare tarafından bu şekilde bir belirleme yapılmaksızın, tıbbi malzemenin geri ödenecek bedelinde uzun süre artış yapılmamasının ardından █████/2021 tarihinde sınırlı bir artış yapıldığı, öngörülen bedel ile de dava konusu tıbbi malzemenin alınabileceğinin ortaya konulamadığı, tıbbi malzeme bedelinin büyük oranda hasta ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin üzerinde bırakıldığı anlaşıldığından, dava konusu düzenlemede hukuka uyarlık görülmemiştir.Bu itibarla anılan düzenlemenin iptal edilmesi gerektiği oyuyla Daire kararına anılan kısım yönünden katılmıyoruz.