Danıştay 8. Daire, asfaltit madeni işletmeciliğinde devlet hakkına esas ocak başı satış fiyatının piyasa araştırması yapılmaksızın kömür fiyatlarıyla kıyasen belirlenmesinin hukuka aykırı olduğuna hükmetti.
Özet: Davacı şirkete 2013-2016 yılları için, işlettiği asfaltit madeninin ocak başı satış fiyatının emsallerinden düşük beyan edildiği gerekçesiyle tahakkuk ettirilen ek devlet hakkı ve gecikme faizi işlemlerinin iptali istemiyle açılan davada, yargı mercileri, asfaltitin ocak başı satış fiyatının piyasa araştırması yapılmaksızın ve kömürle kıyaslama yoluyla belirlenmesini hukuka aykırı bularak, ilgili işlemlerin iptaline karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALILAR) : 1- ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... UETS adresi vardır. 2- ... İdaresi VEKİLİ : Av. .... UETS adresi vardır.DİĞER DAVALI : ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Enerji A.Ş.VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı şirketin, Şırnak İl Özel İdaresi ile imzaladığı rödövans sözleşmesi kapsamında işlettiği İR... ruhsat nolu Silopi Üç Kardeşler Filonu ile ilgili olarak mahallinde teknik elemanlarınca yapılan incelemede, 2013, 2014, 2015 ve 2016 yılları satış bilgi formlarında ocak başı satış fiyatının emsallerinden az olarak beyan edildiğinden dolayı Devlet hakkının hatalı olarak tahakkuk ettirildiğinin anlaşıldığından bahisle anılan yıllara göre yeniden yapılan hesaplama neticesinde tespit edilen fark ve gecikme faiz tutarının öngörülen sürede ödenmesinin istenilmesine ilişkin olarak Şırnak İl Özel İdaresi İşletme ve İştirakler Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin dayanağını oluşturan Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlem ile Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğünce tesis edilen ... tarih ve E... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bir madenin devlet hakkına esas alınacak ocak başı satış fiyatının, pazar ortamında o madenin tüvenan halinin işletmelerde ocak başındaki satışında gerçekleşen reel piyasa değerinin olduğu, söz konusu reel değerin ortaya konulabilmesi için de bir piyasa araştırmasının yapılması gerektiği, somut olayda; 2013, 2014, 2015 ve 2016 yıllarına ait asfaltit madenine ilişkin olarak belirlenmiş ve ilan edilmiş bir ocak başı satış fiyatının bulunmadığı, bunun yanında asfaltit madeninin ocak başı satış fiyatı ile ilgili olarak işbu madenin tüvenan halinin işletmelerde ocak başındaki satışında gerçekleşen reel piyasa değerinin tespitine yönelik olarak davalı idare tarafından bir piyasa araştırması yapılmadığı, bunun bir sonucu olarak da yapılan denetimler sonucunda söz konusu yıllara ilişkin olarak kömür ocak başı satış fiyatlarının emsal olarak alındığı ve kıyas yoluyla asfaltit madeninin mezkûr yıllara ait ocak başı satış fiyatının belirlendiği ve ek devlet hakkı tutarlarının tahakkuk ettirildiğinin görüldüğü, bu durumda; davacı şirketin istihraç ettiği asfaltit madeninin 2013, 2014, 2015 ve 2016 yıllarındaki devlet hakkına esas ocak başı satış fiyatının, piyasa araştırması yapılarak tespit edilip akabinde işlem tesis edilmesi gerekirken böyle yapılmayarak Şırnak-Silopi asfaltitlerinin diğer kömür çeşitleriyle aynı grupta bulunması ve ülkemize ait coğrafyada yer alması gerekçesiyle asfaltitin yerli yakıt türü olan kömürle aynı grupta nitelendirilmesi ve bu nedenle aynı yıllara ilişkin kömür için belirlenen ocak başı satış fiyatlarının dikkate alınarak ek devlet hakkı tahakkuk ettirilmesi mevzuata aykırı olacağından bu şekilde hareket edilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumunun İddiaları: Usule ilişkin olarak, davacı şirket ile davalı kurum arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığından davanın husumetten reddi gerektiği; esasa ilişkin olarak, Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği gereği MAPEG'in madenlerden alınan devlet hakkına esas olan ocak başı satış fiyatını belirleme yetkisini haiz olduğu, TKİ'nin de sözleşme gereği bu miktarı Şırnak Valiliğinden isteme hakkına sahip olduğu, davacının iddialarının hiçbir hukuksal temeli bulunmadığı, öte yandan ocak başı satış fiyatı 2015 yılına dek ruhsat sahibince beyan edilip Bakanlıkça denetlenmekte iken; 6592 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile 3213 sayılı Kanun'un 14. maddesinde yapılan değişiklikle MAPEG tarafından belirlenerek ilan edilmeye başlanıldığı, bu nedenle asfaltit satış fiyatını belirleme hususundaki yetki daha önceden Şırnak İl Özel İdaresine bırakılmış ise de; bu hususun rödovans tahakkukuna esas alınacak satış fiyatının, fiili satış fiyatından daha düşük olarak ve gerçeğe aykırı bir şekilde beyan edilmesini haklı çıkarmayacağı, TKİ yönünden iptali gerektirecek herhangi bir işlem yapılmadığından davanın TKİ yönünden reddi gerektiği belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. Şırnak İl Özel İdaresinin İddiaları: Dava konusu işlem ile ilgili olarak Şırnak İl Özel İdaresinin sadece işlemin davacı şirkete bildirimi aşamasında yer aldığı, dava konusu işlemi tesis etmediği, bu nedenle Mahkemenin davalı idareyi hasım konumuna alma kararının usule aykırı olduğu belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ...-TL temyiz YD harcının istemi halinde Şırnak İl Özel İdaresine, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından ilgilisine iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.