İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, yüklenici davacının gecikmeler, ek maliyetler ve hakediş kesintileri için talep ettiği bedellerin değerlendirildiği ticari uyuşmazlık.
Özet: Bu hukuki evrak, bir yüklenicinin, bir inşaat sözleşmesinden kaynaklanan, geç ve eksik yer teslimi, sözleşme dışı gece çalışmasından doğan artan işçilik maliyetleri, ödenmeyen fazla imalatlar, hakediş ödemelerinde gecikmeler ve haksız geçici kabul kesintisi gibi iddialarla davalıdan alacak ve tazminat talebinde bulunduğu bir davayı ele alırken; davalı taraf, usul itirazları, zamanaşımı defi, müteahhidin gecikmeli bildirimleri ve sözleşmeye uygun hareket edildiği yönündeki savunmalarıyla bu taleplere karşı çıkmaktadır.
T.C.
İSTANBUL7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Alacak DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Dava, davacı tarafından ... 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden ikame edilmiş; anılan mahkemece, tarafların tacir olduğu ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleriyle ilgili bulunduğu, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesi uyarınca davanın nispi ticari dava niteliğinde olduğu gerekçesiyle ... Karar sayılı ilamla görevsizlik kararı verilerek ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmiştir. Dosya, ... 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına kaydedilmiş; anılan mahkemece, taraflar arasında imzalanan █████/2022 tarihli "..." başlıklı 31. maddesinde "Bu sözleşme ve eklerinin uygulanmasından doğabilecek her türlü uyuşmazlığın çözümünde ... Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir." şeklinde bir yetki şartı bulunduğu gerekçesiyle .. Karar sayılı ilamla dosya mahkememize gönderilmiş, mahkememizin ... Esas sayılı dosyasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.Davacı dava dilekçesinde özetle; davalı kurumun ...ihale kayıt numaralı █████/2022 tarihli ihalesine ... sistemi üzerinden teklif verdiklerini, ihalenin üzerlerinde kaldığını ve █████/2022 tarihinde ... Yapım İşine Ait Sözleşme'yi imzaladıklarını; dinlenme odaları yapılacak istasyonların yer teslimi için █████/2022 tarihinde ilgili yerlere gidilerek yer teslimi yapıldığını, ancak yer teslimi yapılan yerlerin imalata hazır olmadığını, bu yerlerde güvenlik kamerası, kamera direkleri, reklam panoları ve GSM operatörü panolarının bulunduğunu ve bunların kaldırılmasından sonra uygulama yapılabileceğinin belirtildiğini, yer tesliminin tamamen ancak Şubat 2023'te tamamlandığını; sözleşme ve eklerinde yer almamasına rağmen çalışma saatlerinin gece 01:00-05:00 ile sınırlandırıldığını, bu nedenle işçilik maliyetlerinin arttığını; sözleşme ve eklerinde yer almayan fazla imalatların bedelinin ödenmediğini; hakediş ödemelerinin geç yapıldığını; geçici kabul sırasında kendi kusurlarından kaynaklanmayan eksikliklerin kendilerine yüklendiğini ve buna dayalı olarak yaklaşık 90.000 TL geçici kabul kesintisi yapıldığını ileri sürerek; yer tesliminin geç yapılması nedeniyle Mayıs 2022 tarihinden itibaren fiyat farkı hesaplanmasını, gece çalışmasından kaynaklanan işçilik maliyeti artışının karşılanmasını, sözleşme dışı iş ve imalat bedellerinin ödenmesini, hakediş ödemelerindeki gecikmeler nedeniyle faiziyle birlikte ödeme yapılmasını, 90.000 TL geçici kabul kesintisinin faiziyle birlikte iadesini talep etmiş; 90.000 TL geçici kabul kesintisi ile yukarıdaki diğer hususlar için (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) 10.000 TL olmak üzere toplam 100.000,00 TL üzerinden davanın kabulüne, yargılama gideri, dosya masrafları ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin olarak, her bir alacak kalemi için ayrı ayrı zamanaşımı def'inde bulunduklarını, müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklanan alacak ve zararlarına istinaden takas def'i ileri sürdüklerini, sözleşmenin 31. maddesindeki yetki şartı uyarınca İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu (bu itiraz üzerine yukarıda açıklandığı üzere dosya mahkememize gönderilmiştir), davanın davacı şirket yetkilisinin "Vatandaş UYAP" hesabı üzerinden açılmış olması nedeniyle usulüne uygun ikame edilmediğini, avukatla temsil edilmeyen davacının vekâlet ücreti talebinin yersiz olduğunu, dava dilekçesindeki talep kalemlerinin (özellikle 10.000 TL'lik kısmın hangi alt kalemlere ne kadar isabet ettiğinin) belirsiz olduğunu, sözleşme dışı iş ve imalat fazlası alacak kalemi yönünden arabuluculuk başvurusu yapılmadığını, bu nedenle bu kalem yönünden dava şartı yokluğu bulunduğunu ileri sürmüştür. Esasa ilişkin olarak ise; yer teslim tutanağının █████/2022 tarihinde çalışmaya engel bir durum bulunmadığı belirtilerek karşılıklı imza ile düzenlendiğini, davacının işe elverişsizlik iddiasını ancak yer tesliminden 75 gün sonra (█████/2022) ileri sürdüğünü, TBK 472/3 uyarınca durumu gecikmeksizin bildirmeyen yüklenicinin bundan doğan zarardan kendisinin sorumlu olacağını; idari şartnamenin C.1.3.2. maddesi ile sözleşme eki teknik şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde çalışma saatlerinin idarenin takdirine bırakıldığının ve gece çalışmasının öngörüldüğünün açık olduğunu, toplu ulaşım hattında yapılan bir inşaat işinin gece yapılacağının basiretli bir tacir tarafından öngörülmesi gerektiğini; tüm hakediş ödemelerinin sözleşmenin 11. maddesindeki sürelere uygun şekilde zamanında yapıldığını; fiyat farkının sözleşmenin 14. maddesi uyarınca ancak idareden kaynaklı süre uzatımı hâlinde hesaplanabileceğini, dava konusu imalatların iş bitim tarihinden (█████/2022) sonrasına isabet eden kısmı için zaten fiyat farkı ödendiğini; geçici kabulde tespit edilen ve davacı tarafça giderileceği taahhüt edilmesine rağmen giderilmeyen eksikliklerin bağımsız bir firmaya tamamlattırıldığını ve bedelinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi uyarınca davacının teminatından mahsup edildiğini belirterek; davanın usul ve esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER:Taraflar arasında imzalanan █████/2022 tarihli ... İşine Ait Sözleşme, ihale dokümanı (idari şartname, teknik şartname, birim fiyat teklif cetveli), █████/2022 tarihli yer teslim tutanağı, hakediş raporları, geçici kabul tutanağı ile taraflara ait ticari defter ve kayıtları dosyaya sunulmuş ve celp edilmiştir. Ayrıca ... sayılı ve █████/2023 son tutanak tarihli arabuluculuk son tutanağı dosyaya ibraz edilmiştir.Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış, mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinde alınan ara karar ile; dosyanın iddia ve savunma hudutları doğrultusunda, dosya içeriği delil ve belgeler ile tarafların uyuşmazlık konusu dönem ticari defter ve kayıtları ile dayanağı belgeler üzerinde taraf iddialarının yerindeliği bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler bulunduğundan mali müşavir, inşaat mühendisi ve kamu ihale uzmanından oluşan bilirkişi heyeti marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; taraflar arasındaki █████/2022 tarihli Sözleşme'nin 9. maddesi uyarınca yer tesliminin █████/2022 tarihinde yapıldığı ve işin bitiş tarihinin █████/2022 olarak belirlendiği; █████/2022 tarihinde davacı ve davalı tarafından karşılıklı imza altına alınan yer teslim tutanağında çalışmaya engel bir durum bulunmadığının kayıt altına alındığı, bu itibarla davacı şirketin yer tesliminin geç yapıldığı ve işe başlamaya engel durumlar bulunduğu yönündeki iddiasının yerinde görülmediği, kaldı ki işe engel bir durum var idiyse bu başvurunun yer tesliminden 75 gün sonra (█████/2022 tarihinde) yapılmaması gerektiği; sözleşme eki teknik şartname, birim fiyat teklif cetveli (çalışma saatleri 00:30-05:30) ve idari şartnamenin C.1.3.2. maddesindeki "çalışma saatleri idarenin izniyle tanzim edilecektir" hükmü karşısında, çalışmaların gece yaptırılmasının Sözleşme ve eki teknik/idari şartnamelere aykırı olmadığı; davacı yükleniciye 5 hakediş dönemi sonunda toplam 1.906.163,97 TL net ödeme yapıldığı, hakediş ödemelerinin sözleşme hükümleri ve yapılan imalatlar çerçevesinde gerçekleştirildiği, özellikle geçici kabul sırasında tespit edilen eksiklikler nedeniyle 86.847,84 TL tutarında kesinti yapıldığı ve bu kesintilerin sözleşmeye uygun olduğu; Sözleşme'nin 14. maddesindeki "yüklenici, ... vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz" hükmü dikkate alındığında davacının fiyat farkı talebinin de yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Taraf ticari defter ve kayıtlarının karşılıklı incelenmesi neticesinde; davalı taraf kayıtlarına göre, 82.768,88 TL tutarında Geçici Kabul Eksiklik Kesintisi, 17.952,00 TL tutarında T4 Personel Dinlenme Odası Yapım İşi - İş Artışı bedeli ile birlikte 90.000,00 TL tutarında teminat mektubu karşılığı kesinti olmak üzere toplam 190.720,88 TL bakiye alacak kaleminin davalı tarafından muhafaza edildiği; bağımsız bir firma tarafından tespiti yapılan geçici kabul eksikliklerinin bedelinin davacının teminatından mahsup edilmesinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne uygun olduğu; davacıya ihale/Sözleşme dışında herhangi bir iş yüklenmediği; sonuç olarak davacının yer teslimi, çalışma saatleri, fazla imalat, fiyat farkı, hakediş ve geçici kabul eksikliklerine ilişkin tüm iddialarının Sözleşme ve ekindeki teknik/idari şartnameler ile birim fiyat teklif cetveline göre dayanaksız olduğu kanaatiyle rapor tanzim edilmiştir.MAHKEMEMİZİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:Dava, davacı yüklenici ile davalı idare arasında akdedilen █████/2022 tarihli ... Yapım İşine Ait Sözleşme'den kaynaklanan; yer teslimi gecikmesi, sözleşmeye aykırı gece çalıştırma, ödenmeyen fazla imalat bedelleri ve fiyat farkı alacakları, hakediş ödemelerinin geç yapılması ve geçici kabul kesintilerinin haksızlığı iddialarına dayalı alacak talebine ilişkindir.Davalı cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazını ileri sürmüş ise de eser sözleşmelerinden kaynaklı davalardaki 5 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle dolmadığı anlaşılmakla zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir. Davanın davacı şirket yetkilisinin vatandaş uyap hesabı üzerinden açılmasının mümkün olmadığını belirtmiş ise de dava dilekçesinde davacı şirket yetkilisinin e-imzasının bulunduğu, dava dilekçesinde davacı olarak şirketin gözüktüğü, davacı şirket yetkilisinin davayı şirket adına açtığı görülmekle usuli eksiklik bulunmadığı görülmekle bu yöndeki itirazın da reddine karar veirlmiştir.Davacı, yer teslimi yapılan ve kendisine gösterilen yerlerin imalat yapılacak yerler olmadığını, işe başlamayı istediği yer teslimi tarihinden birkaç gün sonra işe başlamayı istediğinde öğrendiğini, imalat yapılacak yerlerin hazır olmadığını ve o yerlerde güvenlik kamerası, kamera direkleri, reklam panoları ile GSM operatörlerinin panolarının bulunduğunu, bunların kaldırılmasından sonra uygulama yapılacağının belirtildiğini, buna ilişkin fotoğrafların bulunduğunu ve davalıya bu hususta başvuruda bulunduğunu ileri sürmüş ise de; davacı şirket yetkilisinin █████/2022 tarihli yer teslim tutanağında kendisinin de imzasının bulunduğu, işbu tutanakta çalışmaya engel bir durum bulunmadığının açıkça kayıt altına alındığı anlaşılmakla, davacının bu yöndeki iddialarının yazılı delil mahiyetindeki tutanağın aksini ispatlamaya yeterli olmadığı; kaldı ki imalata elverişsizlik iddiasının da yer tesliminden ancak 75 gün sonra (█████/2022 tarihinde) davalıya bildirildiği, bu haliyle TBK'nın 472/3. maddesinde öngörülen "ayıplı yer/durumu derhal bildirme" külfetinin de zamanında yerine getirilmediği görülmekle, davacının yer teslimine ilişkin iddialarına itibar edilmemiştir.Bilirkişi heyet raporunda ayrıntılı olarak incelendiği üzere; davacının çalışma saatlerinin sözleşmeye aykırı biçimde gece saatleriyle sınırlandırıldığı iddiası bakımından, sözleşme eki teknik şartname ve birim fiyat teklif cetvelinde çalışmanın gece saatlerinde yapılacağının açıkça öngörüldüğü, idari şartnamenin C.1.3.2. maddesinde de çalışma saatlerinin idarenin izniyle tanzim edileceğinin düzenlendiği görülmekle, çalışmaların gece yaptırılmasının sözleşme ve eki şartnamelere aykırılık teşkil etmediği; davacının sözleşme ve eklerinde belirtilmeyen iş ve imalat fazlası alacağı bulunduğu iddiası bakımından, taraf ticari defter ve kayıtlarının karşılıklı incelenmesinde davacıya ihale/sözleşme kapsamı dışında herhangi bir iş yüklenmediğinin tespit edildiği; hakediş ödemelerinin geç yapıldığı iddiası bakımından, 5 hakediş döneminde yapılan ödemelerin sözleşmenin 11. maddesindeki süreler dahilinde gerçekleştirildiğinin hakediş raporlarıyla sabit olduğu; fiyat farkı talebi bakımından, sözleşmenin 14. maddesinde fiyat farkının kural olarak ödenmeyeceğinin, ancak idareden kaynaklı süre uzatımı halinde yürürlükteki esaslara göre hesaplanacağının açıkça düzenlendiği ve bu doğrultuda hakediş ödemelerine fiyat farkının usulüne uygun şekilde yansıtıldığının tespit edildiği; geçici kabul sırasında tespit edilen ve davacı tarafça giderileceği taahhüt edilmesine rağmen giderilmeyen eksikliklerin bağımsız bir firmaya tamamlattırıldığı ve bedelinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uyarınca davacının teminatından mahsup edildiği, bu kesintinin sözleşmeye uygun olduğu anlaşılmaktadır.Taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan mali incelemede; davalı taraf kayıtlarına göre, 82.768,88 TL geçici kabul eksiklik kesintisi, 17.952,00 TL ...bedeli ve 90.000,00 TL teminat mektubu karşılığı kesinti olmak üzere toplam 190.720,88 TL bakiye alacak kaleminin davalı tarafından muhafaza edildiği, bu kesintilerin yukarıda açıklanan gerekçelerle sözleşme hükümlerine uygun bulunduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafın kendi ticari defterlerinde davalıdan görünen alacağının (161.953,80 TL), davalı tarafça yapılan toplam kesintilerin (175.830,29 TL) yalnızca bir kısmının (9.797,53 TL) davacı tarafından muhasebeleştirilmiş olmasından kaynaklandığı, bu haliyle davacı kayıtlarının davalı tarafından yapılan ve yukarıda sözleşmeye uygun bulunan kesintileri değil, muhasebeleştirme eksikliğini yansıttığı, dolayısıyla davacı defter kayıtlarının tek başına davalı aleyhine bir alacağın varlığını ispata yeterli olmadığı değerlendirilmiştir.Yukarıda açıklanan tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; davacının yer teslimi, çalışma saatleri, fazla imalat, fiyat farkı, hakediş ödemeleri ve geçici kabul kesintilerine ilişkin iddialarının, taraflar arasındaki sözleşme ve eki teknik/idari şartnameler ile birim fiyat teklif cetveli karşısında dayanaksız kaldığı, davalı idarenin sözleşmeye uygun hareket ettiği, davacının davaya konu ettiği alacak kalemlerinin hiçbirinin sabit olmadığı kanaatine varılmakla, mahkememizce de denetlenip teknik olarak yeterli ve mahkememiz kanaatiyle uyumlu bulunan bilirkişi heyet raporundaki görüş ve tespitlere itibar edilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;Davanın REDDİNE,1-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 732,00 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 269,85 TL harçtan mahsubu ile eksik 462,15 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE, 3-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL’nin davacıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, davacı şirket yetkilisinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden 2 hafta içerisinde İstinaf Kanun Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip e-imzalıdır Hakim e-imzalıdır