Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin deniz yoluyla yük taşımacılığında yanlış kargo beyanı sonucu oluşan gümrük cezası ve zararların tazmini talebine ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının, deniz yoluyla taşınan konteynerdeki yükün gömlek yerine ilaç olarak yanlış beyan edilmesi sonucu Libya gümrüklerinde kesilen yüklü cezalar ve geminin seferden men edilmesi gibi nedenlerle uğradığı maddi zararların davalılardan tazminini talep ettiği bir istinaf dosyasını incelemektedir; davalılar ise davanın yetkisizlik, husumet ehliyeti yokluğu, zamanaşımı ve davacının kendi kusurundan kaynaklandığı gerekçeleriyle reddini talep etmektedir.
T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.ADANABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 9. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : █████████ KARAR NO : █████████KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2022NUMARASI : ████████ ESAS ████████ KARARDAVACI : ... - V.D. ...VEKİLLERİ : Av. ...- DAVALI : 1 -... - ...VEKİLİ : Av. ...- DAVANIN KONUSU : Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)İSTİNAF KARARININ KARAR TARİHİ : █████/2026YAZIM TARİHİ : █████/2026.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ :Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalılar arasında tek tip gömleğin deniz yolu ile taşınması için anlaşma yapıldığını, tek tip gömleğin 1 adet konteyner ile ... limanından tüm evraklarla birlikte ... Gümrükleme Nak. İlaç Petr. Ür. Mak. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., alıcı ... şirketi olarak, yük HS kodu ... ve miktarı ... olarak beyan edildiğini, █████/2018 tarihinde davalının konşimento düzenlemesi çin gerekli bilgilerin davacıya ilettiğini ve davacının ilgili bilgiler doğrultusunda 22.09.2018 tarihli ve ... nolu konşimentoyu tanzim ettiğini, ilgili konşimento tahtında söz konusu yüklerin ... nolu konteynerle 23.09.2018 tarihinde ...'den ...'ya yola çıktığını, geminin ... limanına varmasına müteakip, yük cinsinin gömlek olarak beyan edildiği halde Libya Gümrük makamlarının kontrolleri esnasında ... nolu konteynere ilaç yüklendiğinin tespit edildiğini, yük cinsinin yanlış beyan edilmiş olması sebebi ile Libya gümrük idaresince toplam 750.000 Libya dinarı (yaklaşık 524,566 USD) tutarında gümrük cezası kesildiğini ve bu meblağın gümrüğe ödendiğini, davacının Libya acenteliğini yürüten .... tarafından Libya'da hem geminin sicile kayıtlı donatanı hem de davacı aleyhine 825.000 Libya dinarının rücuen tahsil için yasal yollara başvurulduğunu ve bu kapsamda Kosova gemisinin sicile kayıtlı donatanı tarafından işletilen geminin seferden men edildiğini, konteynerin davalıya verildiğini, davalının konteyneri yükledikten sonra kapalı ve mühürlü halde kendilerine teslim edildiğini, kapalı ve mühürlü halde teslim edilen konteyner içindeki yüklerin kontrol edilme imkânının olmadığını, yük ile ilgili olarak "particulars above declared by shipper - belirtilen bilgiler yükleten tarafından beyan edilmiştir" şerhinin bulunduğunu, davalıların yük cinsine ilişkin gerçeğe aykırı beyanlarından dolayı meydana gelen her türlü masraf ve maddi zararlardan dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, bu nedenle şimdilik 20.000 ABD dolar maddi zarar ve masrafların devlet bankalarınca ABD dolarına uygulanan yıllık en yüksek oranda işletilecek faizi ile birlikte talep ve dava etmiştir.Davalı ... Transport Nak. ve Tic. A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu taşımanın deniz taşımasından kaynaklandığını, dava konusu taşımanın “...” nolu konşimento kapsamında yapıldığını, konşimentoda, tarafların taşıma sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar bakımından yetkili mahkemeyi belirlemiş olduğunu, konşimentoda yetki sözleşmesinde yetkilendirilen yer mahkemesinin İstanbul olmadığını, davalı “...” ana-ilk düzenlenen ... nolu konşimento kapsamında, donatan olmadığını, işletenin acentesi olmadığını, bu nedenle davalının husumet ehliyetinin bulunmadığını, bu nedenle öncelikle davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, davacının iddia ettiği üzere konşimentodaki eksik beyan nedeniyle Libya’da ödendiği iddia edilen ceza vesair harcamaların konşimentonun yanlışlığından kaynaklanmadığını, konşimentoda her ne kadar sehven eksiklik olsa bile, yüklemenin ... gümrük liman sahasında yapıldığını ve liman teslim safhasındaki tüm belgelerin doğru ve tam olduğunu, bu nedenle davanın öncelikle husumet yokluğundan reddine, mahkeme aksi kanatte olması halinde davacı taşıyanın ihmal ve kusurundan dolayı meydana gelen zarardan davacının bizzat sorumlu olması nedeni ile davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının aktif davacı ehliyetinin olmadığını, davada müvekkilinin pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, 1 yıllık zaman aşımı süresi geçtikten sonra davanın açıldığını, davanın zaman aşımından reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının TTK 1145 maddesi hükmüne dayanarak gümrükleme işlemlerini ifa eden davalı ... Ltd. Şti.'nin de sorumlu bulunduğunu belirterek dava ikame etmiş ise de, emtianın malikinin ... Oto Kiralama Transport San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, bu firmanın vermiş bulunduğu 19.09.2018 tarihli yazılı talimat gereğince davalı firmanın beyanname açtığını ve işlemlere başladığını, işlemin transit rejime tâbi bir işlem olduğunu, verilen talimatta da açık ve net bir şekilde gömlek olarak emtia cinsinin belirtildiğini, müvekkili firmanın 19.09.2018 tarihli ve ... nolu beyannameyi düzenlediğini, beyannamenin ikinci sayfasında Transit kalem listesinde de eşya tanımı kutucuğunda Medicinal Product (ilaç) olarak ve faturaya konu konteyner numarasının da doğru bir şekilde ilaç olarak düzenlenmiş bulunduğunu, davalı müvekkilinin düzenlediği beyanname ile konteynerde bulunan eşyanın aynı eşya olduğunu, farklı bir emtianın beyan edilmediğini, müvekkilinin doğru beyan vermiş olduğunu, talimatlarda gömlek olarak hatalı beyan söz konusu olduğunu, müvekkilinin bu hatalı beyanı beyannameye aktarmadığını, düzelttiğini ve beyannameye ilaç olarak ve konteyner numarası da doğru olacak şekilde düzenlediğini, ... Gümrük Müdürlüğü tarafından kontroller yapılarak herhangi bir sakıncanın bulunmadığının tespit edildiğini, konşimentonun düzenlenmesi için gerekli bilgileri (konşimento talimatının) davalı ... tarafından verildiğini ve bu talimat gereğince davacının ... nolu konşimentoyu tanzim ettiğinin sabit olduğunu, bu olayda müvekkilinin hiçbir dahlinin bulunmadığını, davacının gümrük cezasının rücuen tahsiline ilişkin açıklamalarının müvekkili ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, ... ile davacı arasındaki iletişimsizlik nedeni ile Libya'da eşyaya işlem yapıldığını, davacı tarafça bu durumun ikrar edildiğini, bu nedenle davanın reddini talep ettiklerini beyan etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :Yerel mahkemece verilen karar ile; Dava konusu olayda, yükleten tarafından konşimentoya geçirilmek üzere 489 paket hazır giyim eşyasının yüklendiği bilgisinin verilmiş olduğunu ve bu beyan konşimentoya geçirildiğini, taşıma konusu konteyner muhteviyatı tekstil eşyası olarak beyan edilmesine rağmen eşyanın, gözetim memurunca tanzim olunan tutanaktan açıkça anlaşılacağı üzere taşımaya konu eşyanın sadece “İLAÇ” olduğu, yük miktarının konşimentodaki ... Kg bilgileri ile eşleştiğinin tespit edildiğini, TTK m. 1145 hükmü uyarınca davalıların meydana gelen zarardan sorumlu olmaları gerektiği kanaatine varılmış ise de; ... Denizcilik Şirketi tarafından Libya Devleti Maliye Bakanlığı Gümrük Genel Müdürlüğü'ne 750.000 Libya Dinarı ödeme yapıldığını, davacı şirketin .... şirketine de herhangi bir tazminat ödemesi yaptığının, yahut ödenen tutarın şirkete rücu edildiğine dair herhangi bir belgenin sunulmadığının görüldüğünü, bu nedenle davacı tarafından bir ödeme yapıldığının ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; Yerel mahkeme kararının, usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme sonucu hüküm tesis edildiğini, dosyaya sundukları bir kısım delillerin bilirkişi tarafından UYAP'tan görülmediği için değerlendirmediğini, bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, ancak yerel mahkeme tarafından ek rapor alınmadan karar verildiğini, ... tarafından Londra da tahkim başlatıldığına ilişkin evrakları Türkçe tercümeleri ile birlikte dosyaya ibraz ettiklerini, liste dışından atanan bilirkişilerin UYAP'ta kayıtlı evraklara erişemediklerini, mahkeme personeli tarafından UYAP'tan gönderilen evrakların tamamının fiziki olarak dosya içerisine konulmadığını, yurt dışında açmış oldukları davanın sonucu beklenmeden karar verildiğini beyan ederek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :Dava; Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesi'nce, davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.İstinaf incelemesi HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı; her ne kadar davacı tarafça; kapalı ve mühürlü halde teslim edilen konteyner içindeki yüklerin kontrol edilme imkânının olmaması nedeniyle yük ile ilgili olarak "particulars above declared by shipper - belirtilen bilgiler yükleten tarafından beyan edilmiştir" şerhinin bulunduğu, davalı ... ile konşimento tahtında yükleten sıfatını haiz ... Gümrüklemenin yük cinsine ilişkin gerçeğe aykırı beyanlarından dolayı meydana gelen her türlü masraf ve maddi zararlardan dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu iddia edilmiş ise de; yükleten tarafından konşimentoya geçirilmek üzere 489 paket hazır giyim eşyasının yüklendiği bilgisi verilmiş ve bu beyan konşimentoya geçirildiği, taşıma konusu konteyner muhteviyatı tekstil eşyası olarak beyan edilmesine rağmen eşyanın, gözetim memurunca tanzim olunan tutanaktan açıkça anlaşılacağı üzere taşımaya konu eşyanın sadece “İLAÇ” olduğu, yük miktarının konşimentodaki ... Kg bilgileri ile eşleştiği tespit, TTK m. 1145 hükmü uyarınca davalıların meydana gelen zarardan sorumlu olmaları gerektiği kanaatine varılmış ise de; ... Denizcilik Şirketi tarafından Libya Devleti Maliye Bakanlığı Gümrük Genel Müdürlüğü'ne 750.000 Libya Dinarı ödeme yapıldığı, davacı şirketin .... şirketine de herhangi bir tazminat ödemesi yaptığının, yahut ödenen tutarın şirkete rücu edildiğine dair herhangi bir belgenin sunulmadığının görüldüğü, davacı tarafından bir ödeme yapıldığı ispatlanamadığından ve 'dava konusu taşımanın yapıldığı tarihte anılan geminin ... tarafından işletilmesi ve zaman esaslı kiraya verilmiş olması sebebi ile uğradıkları zararın ... tarafından tazminini talebi ile Londra da tahkim başlatıldığının' istinaf aşamasında davacı tarafça beyan edilmesi karşısında, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 269,85.TL'nin mahsubu ile bakiye 462,15.TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,5-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, dava değeri göz önüne alınarak 7036 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi yollamasıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361'inci maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliğiyle ile karar verildi. ...Başkan... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Üye... ¸e-imzalıdır ...Katip... ¸e-imzalıdır