davalının, kaçak ve izinsiz yapı işletme hakkı devri nedeniyle verilen bonoların geçersizliği hakkında kesinleşen menfi tespit kararının yargılamanın yenilenmesi talebinin değerlendirildiği mahkeme kararı.

Davalının, kaçak ve izinsiz yapı işletme hakkı devri nedeniyle verilen bonoların geçersizliği hakkında kesinleşen menfi tespit kararının yargılamanın yenilenmesi talebinin değerlendirildiği mahkeme kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı tarafın, davalıdan devraldığı ancak kaçak olduğu gizlenip sonradan yıkılan bir işletme nedeniyle karşılıksız kaldığını iddia ettiği bonolardan dolayı borçlu bulunmadığının tespiti talebiyle açtığı menfi tespit davasının, davacı lehine kesinleşen kararına rağmen, davalının bu kararın bozulması için daha önce reddedilen bir başvuruya rağmen ikinci kez yargılamanın yenilenmesini talep etmesi ve mahkemenin bu son talebi harç ikmali sonrası incelemeye almasıyla ilgili yargılama sürecini ele almaktadır.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:████████ Esas

KARAR NO :████████

DAVA:Menfi Tespit

DAVA TARİHİ:█████/2008

KARAR TARİHİ:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin Mahkememizin... Esas Sayılı Dosyaına Sunduğu Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalı arasında, mülkiyetinin davalıya ait olan ... adresindeki beach-cafe bar işletmesinin işletme hakkının devri konusunda █████/2005 tarihli satım sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşmeye göre işletme hakkını devralan müvekkilinin 10.000-TL’yi nakit olarak ödediğini ve her biri 25.000-TL muhtevalı 3 adet █████/2006, █████/2007, █████/2008 vade tarihli bonoları da davalıya teslim ettiğini, işletme hakkı devralınan tesisin ... beldesi sınırları içerisinde 284 parselde hazineye ait taşınmaz üzerinde olduğunu, ... ... encümeninin █████/2005 tarihli kararı ile izinsiz ve kaçak olarak yapıldığını, mevcut imar planı ve plan hükümlerine göre korunması mümkün olmadığından yıktırılmasına karar verildiğini ve tahliye edilmesinin idarece emredildiğinin müvekkilinden gizlendiğini, yıkımın gerçekleştirilmesi ile davalının kötü niyetle hareket ettiği ve haksız menfaat temin ettiğini, davalının söz konusu bonolara dayanarak dosya numarasını tespit edemedikleri icra takibi ile İstanbul Adliyesine müracaat ettiğini öğrendiklerini, söz konusu bonoların karşılıksız kaldığını iddia ederek; █████/2006, █████/2007 ve █████/2005 tarihli bonoların verilme nedenleri ortadan kaldığından ve borçlu bulunmadıklarının tespitini , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekilinin Mahkememizin... Esas Sayılı Dosyasına Sunduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; Davacının davasını ispat için █████/2005 tarihli satış sözleşmesi fotokopisini dayanarak olarak sunduğu, fotokopinin delil niteliği bulunmadığını, davacının davasını ispat edemediğini, dava konusunun yazılı delil ile ispat edilmesi gerektiğini iddia ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep etmiştir.

Mahkememizin; █████/2010 tarih, .... sayılı gerekçeli kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, Yargıtay 11. HD'nin; █████/2012 tarih, █████████ E. ██████████ K. sayılı ilamı ile Mahkememizin; █████/2010 tarih, 2008/... Es. 2010/... K. sayılı gerekçeli kararının onandığı, davalı yanın █████/2012 tarihli dilekçesi ile karar düzeltme talebinde bulunduğu, yine Yargıtay 11. HD'nin; █████/2013 tarih, ██████████ E. █████████ K. sayılı ilamı ile davalı yanın karar düzeltme talebinin reddine karar verildiği ve dosyanın █████/2013 tarihinde itibariyle kesinleşiği, davalının █████/2021 tarihli dilekçesi ile yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu, dosyanın Mahkememize tevzi edilerek 2021/... esas sırasına kaydının yapıldığı, Mahkememizin; █████/2022 tarih, 2021/... E. ████████ K. sayılı gerekçeli kararı ile davalı yanın yargılamanın iadesi talebinin reddine karar verildiği, davalı yanın █████/2022 tarihli istinaf başvuru dilekçesini sunduğu, İstanbul BAM. 14. HD'nin; █████/2025 tarih, █████████ E. █████████ K. sayılı ilamı ile davalı yanın yargılamanın yenilenmesi talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca reddine karar verildiği ve dosyanın █████/2025 tarihi itibariyle kesinleştiği, davalının █████/2026 tarihli dilekçesi ile yeniden yargılamanın yenilenmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, mahkememizin █████/2026 tarihli tensip zaptı ile 732,00-TL maktu başvuru harcı ve 732,00-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.464,00-TL harcın ikmal edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

DELİLLER:

-Mahkememizin... Esas sayılı dosyası

-Mahkememizin 2021/... Esas sayılı dosyası

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafından ikame edilen yargılamanın yenilenmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, mülkiyeti davalıya ait olduğunu beyan edilen ... adresindeki beach-cafe bar işletmesinin işletme hakkının devri konusunda 03.10.2005 tarihinde satım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye göre işletme hakkını devralan müvekkilinin 10.000 TL’yi nakit olarak, kalanı ise her biri 25.000 TL bedelli olan 15.06.2006, 15.06.2007, 15.06.2008 vade tarihli üç ayrı bono verildiğini, ancak işletme hakkı devralınan tesisin ... beldesi sınırları içerisinde 284 parselde Hazineye ait taşınmaz üzerinde olduğunu, ... Belediyesi encümeninin 17.05.2005 tarihli kararı ile izinsiz ve kaçak olarak yapıldığını, mevcut imar planı ve plan hükümlerine göre korunması mümkün olmadığından yıktırılmasına karar verildiğini ve tahliye edilmesinin idarece emredildiği hususlarının müvekkilinden gizlendiğini, yıkımın gerçekleştirilmesi ile davalının kötü niyetle hareket ettiği ve haksız menfaat temin ettiğini ileri sürerek, karşılıksız bonolar nedeniyle menfi tespit istemiştir.

Davalı ise davanın ispat için sunulan 07.08.2008 havale tarihli delil listesinin 3. maddesinde sunulan 03.10.2005 tarihli satış sözleşmesinin fotokopisini sunduğu, fotokopinin delil niteliği bulunmadığını, davanın ispat edemediğini, davada tanık dinlenmesinin mümkün olmadığını, davanın yazılı delille ispatı gerektiğini belirtmiştir. Mahkemece dava konusu üç adet bono nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine, davalıya ödenen 92.000 TL'nin 10.02.2009 tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline dair 2008/... Esas 2010/... Karar sayılı karar verilmiştir. Davalının temyiz başvurusu üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin █████████ Esas ██████████ Karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesi kararı onanmış, karar düzeltme istemi de aynı Dairenin ██████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı ile reddedilmiş ve böylece kararın kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davalının 09.05.2015 tarihli yargılamanın iadesi istemi üzerine 2015/... Esas 2015/... Karar sayılı dosyasında yargılama yapılmıştır. Dava değeri üzerinden harcın ikmali için HMK'nın 119/son maddesi uyarınca verilen sürede harcın tamamlanmaması nedeniyle HMK'nın 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, üç aylık sürede davanın yenilenmemesi üzerine davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, 04.11.2016 tarihli ek karar ile de mahkemeye gönderilen 16.08.2016 tarihli dilekçede; "......'ün ... Mahkeme ve İstanbul Adli Tıptaki Fetö Terör Örgüt bağlantılı doktor, savcı ve hakimlerin göz altına alınmasından dolayı, mahkemenin ... sayılı dosyasına etkisi olabileceğini, davanın tekrar açılmasını..." talep etmiş ise de talebin HMK'nun 375. maddesinde yazılı yargılamanın iadesi sebeplerinden hiç birine girmemesi nedeniyle talebin reddine karar verildiği, bu kararın da istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği görülmüştür.

Yargılamanın iadesi davası, yargılamanın iadesi nedenleri ve bu davalarda izlenecek usul HMK'nın 374. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 375. maddesinde yargılamanın iadesi sebepleri tahdidi olarak sayılmıştır.

Anılan madde uyarınca yargılamanın iadesi sebepleri;

a)Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması,

b)Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması,

c)Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş olması ve karara bağlanmış olması,

ç)Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

d)Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmi makam önünde ikrar edilmiş olması,

e)İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması,

f)Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması,

g)Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yeminini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması,

ğ)Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması,

h)Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması,

ı)Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları,konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmünde kesinleşmiş olması,

i)Kararın , İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme'nin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi hâllerinden ibarettir. Bu sebepler tahdidi olup genişletilemez.

Davalı yanın harçlandırılan yargılamanın iadesi talepli dilekçesinde özetle, önceki yargılama ve alınan özel grafolojik mütalaa karşısında uyuşmazlığa konu belge üzerinde yeniden inceleme yapılması gerektiğini, çelişkilerin giderilmediğini beyan etmiştir. Davalının ileri sürdüğü hususlar hem asıl yargılama hem de yukarıda özetlendiği şekilde daha önceki yargılamanın yenilenmesi talebinde gözetilmiştir. Nitekim verilen ilk kararda "Davacı tarafından █████/2006 tarihli yazılı belge dosyaya ibraz edilmiş, yazılı belgede sözleşme ile kendisine yüklenen edimi ifa etmeyen davalı ...'ın sözleşmenin iptal edildiği ve her biri 25.000-TL tutarındaki 3 adet senedin geri verileceğinin imza altına aldığı görülmüştür. Davalı tarafından, belgedeki imza inkar edildiğinden, mahkememizce imza incelemesi yaptırılmış, ibraz edilen raporda; belge altındaki imzanın davalıya ait olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafından belgenin sonradan doldurulduğu ve belge üzerinden tahrifat yapıldığı iddiasında bulunulmuş ise de, ... 3.Not.█████/2005 tarihli ihtarnamesi ile █████/2005 tarihli sözleşmenin varlığı davacı tarafından kabul edilmiş olduğundan, adi yazılı belgedeki tahrifat iddiası mahkememizce değerlendirilmemiştir." şeklinde gerekçe oluşturulmuş ve kanun yolundan geçerek kesinleşmiştir. Dolayısıyla ileri sürülen sebeplerin HMK 375. maddesinde sayılan sebeplerden birine girmediği, alınan özel mütalaanın yargılama sırasında elde edilemeyen fakat sonradan ele geçen bir belge niteliğinde olmadığı, uyuşmazlığa konu belgenin sahteliğini ortaya koymadığı, davalının gerekçede anılan ihtarattaki kabulünün bu durumu çekişmesiz hale getirdiği anlaşılmakla talebin reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

1-Davalının yargılamanın yenilemesi talebinin reddine

2-Alınması gereken 732,00-TL harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Yargılamanın yenilenmesini talep eden davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından karşılanan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince 45.000,00-TL vekalet ücretinin yargılamanın yenilenmesini talep eden davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ... Hakim ...

e-imza e-imza