diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan haksız fiil nedeniyle araç değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminat davası gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan haksız fiil nedeniyle araç değer kaybı ve ikame araç bedeli tazminat davası gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazası sonucu aracında değer kaybı ve ikame araç bedeli oluşan davacının, kazada tam kusurlu olduğu iddia edilen diğer aracın sürücüsü, işleteni ve zorunlu trafik sigortacısından tazminat talebini konu alırken; davalı sigorta şirketi, sorumluluğunun poliçe limitleri ve yapılan ödemelerle sınırlı olduğunu, araç mahrumiyet bedelinin teminat dışı kaldığını ve kazada kusurun sigortalısında olmadığını savunmakta, diğer davalılar ise kendilerine atfedilen kusuru reddederek davanın reddini talep etmektedir.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde Diyarbakır ili Çınar ilçesi .....Köprülü kavşağında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, ruhsatı .....adına kayıtlı ve .....yönetimindeki .....plakalı aracın, müvekkili .....adına kayıtlı ve .....yönetimindeki .....plakalı aracın sol yan kısmına çarptığını, kaza tespit tutanağı ve ekspertiz raporuna göre .....plakalı araç sürücüsü .....yüzde yüz kusurlu bulunduğunu, kaza nedeniyle müvekkilin aracında oluşan değer kaybının tazmini için davalı .....Sigorta A. Ş.'ye yapılan başvuru neticesinde eksik ödeme yapıldığını, davalı şirketin ikinci başvuruya cevap vermediğini, arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını, .....plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın davalı .....Sigorta A. Ş. tarafından yapıldığını, Yargıtay içtihatları uyarınca araçta oluşan değer kaybının gerçek zarar kapsamında olduğunu, aracın tamiri süresince müvekkilin aracından mahrum kaldığını, bu mahrumiyetin de tazmin edilmesi gerektiğini, müvekkilin maddi durumunun yetersizliği nedeniyle yargılama giderlerini karşılayamayacağını belirterek, öncelikle adli yardım talebinin kabulünü, bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek araç değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini, ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte .....ve .....tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Dava dilekçesi ve tensip zaptı ekli meşruhatlı davetiyenin davalılara usulüne uygun şekilde tebliğ edilmiş, davalıların süresi içinde cevap dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Davalı .....Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sigortaladığı aracın karıştığı kaza nedeniyle .....tarihinde geçerli olan 200.000,00 TL poliçe limiti bulunduğunu, sigortacının sorumluluğunun KTK m. 93/1 uyarınca Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen limitlerle sınırlı olduğunu, davacı tarafın değer kaybı taleplerinin reel hesaplama yöntemine göre karşılandığını ve müvekkil şirketin başkaca bir sorumluluğunun kalmadığını, .....tarihinde .....32.900,00 TL hasar ve tedarik ödemesi yapıldığını, .....tarihinde .....Parça ve Servis Hiz. San. Dış. Tic. Ltd. Şti. ye 18.853,36-TL ödeme gerçekleştirildiğini, .....tarihinde davacı vekili .....20.000,00-TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, bu ödemelere ilişkin mahsup fişlerinin dosyaya sunulduğunu, bilirkişi tarafından yapılacak hesaplamada bu ödemelerin tenzil edilmesi gerektiğini, aksi takdirde sebepsiz zenginleşme oluşacağını, sigortalı aracın kazada kusursuz olduğunu ve kaza tespit tutanağının hatalı düzenlendiğini, araç mahrumiyet bedelinin zorunlu trafik sigortası kapsamında olmadığını, davanın kısmi dava niteliğinde olduğunu ve ıslah edilen kısım için zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının aracının geçmişteki hasarlarının ve kilometresinin değer kaybı oluşumunu etkilediğini, bu hususların bilirkişi marifetiyle incelenmesi gerektiğini, TTK m.1427 uyarınca sigortacının temerrüde düşmediğini ve faiz talebinin yasal faizle sınırlı olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar .....ve .....cevap dilekçesinde özetle; kendileri ile arabuluculuk görüşmesi yapılmadığını, aracın tamir süresi hakkında davacının herhangi bir delil sunmadığını, kusurun davacıda olduğunu, kendilerine izafe edilen kusuru kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

DELİLLER:

Taraflara ait araçların tescil kayıtları uyap sisteminden celp edilmiştir.

Kazaya karışan .....plakalı aracın ZMMS poliçesi ve dava konusu kaza nedeni ile açılan hasar dosyası, davalı sigorta şirketinden celp edilmiştir.

Dosyamızın bilirkişi raporu aldırılmak üzere bilirkişilere verildiği, bilirkişilerin bilirkişi raporunu heyet halinde .....tarihinde sunmuş oldukları ve taraflara tebliğ edilmiş olduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazasından kaynaklı, kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü, işleteni ile ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemi ile sürücü ve araç işletenine yöneltilmiş ikame araç bedeli istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık noktası ise; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise onarı, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybına ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının bakiye değer kaybı talep edip edemeyeceği, davacıya ait aracın tamirde kaldığı süre boyunca ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. Bu zarardan kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü ile aracı ZMMS poliçesi ile sigortalayan sigorta şirketi müteselsil olarak sorumludur.

Trafik kazasında, hasara uğrayan aracın onarım/tamir süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, araç mahrumiyet tazminatı (ikame araç bedeli) konusunu oluşturmaktadır. Bu tazminatın/kazanç kaybının tazmini hususunda kazada kusuru bulunan araç sahibi/sürücüsü müteselsil olarak sorumludur.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde, ....tarihinde davalı sigorta şirketin sigortalı araç sürücüsü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracın davacı .....ait .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce kusur hususunda bilirkişi raporu alınmış, trafik bilirkişisi .....tarihli rapounda özetle; "

.....Plakalı Davalı Taraf Otomobil Sürücü .....Açısından; Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile Batman istikametinden gelip Batman

Siverek yolunu takiben Siverek İlçesi yönüne seyir halinde iken dört yönlü TRT Jandarma ışıklı kavşağa

geldiğinde, kavşak girişinde kendisine yanan kırmızı ışığı ihlal ederek kavşağa girmesi sonucu, aracının

sağ ön tampon ve çamurluk kısmıyla ilerleme istikametine göre sağdan Diyarbakır istikametinden

Diyarbakır İli Çınar yolunu takiben gelip TRT Jandarma ışıklı kavşağına yeşil ışıkta giren .....

yönetimindeki .....plakalı otomobilin sol arka kapı ve çamurluk kısmına kavşak içerisinde

çarpması sonucu, kaza meydana gelmiştir. Kaza sonrası her iki araçta da maddi hasar meydana geldiği, kaza anında .....plakalı otomobil sürücü .....’in E sınıfı yeterli ve

geçerli sürücü belgesin olduğu kaza sonrası aracının sağ yan kısımlarının hasar gördüğü, .....Plakalı Davacı Taraf Otomobil Sürücüsü .....açısından; sürücü

.....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile Diyarbakır istikametinden

Diyarbakır İli Çınar yolunu takiben TRT Jandarma ışıklı kavşağı istikametine doğru düz bir şekilde seyir

halindeyken ile Batman Siverek yolu kavşağına geldiğinde kendi istikametine yeşil ışık yanmasından

dolayı normal seyir hızı ile kavşağa girdiği esnada, ilerleme istikametine göre solundan gelmekte olan ve

kırmızı ışık ihlali yapan .....plakalı otomobil sağ ön tampon kısmı ile .....plakalı

otomobilin sağ arka kapı yan kısmından çarpması ile kazanın meydana geldiği, kaza tespit tutanağı ve

dosya içeriğinden tespit edildi. Kazada .....plakalı otomobil sürücüsü .....’ın B sınıfı

yeterli ve geçerli sürücü belgesin olduğu kaza sonrası aracının sol arka kapı ve çamurluk kısmının hasar

gördüğü, kaza ile ilgili sunulan bilgi ve belgeler doğrultusunda, bu trafik kazasının oluşumunda;

.....Plakalı Davalı Taraf Otomobil Sürücü .....’in; trafik ışıkları

ile yönetilen kontrollü kavşakta, trafik ışıklarına uymayarak kırmızı ışık ihlali yaparak trafik kazasına

sebebiyet verdiğinden, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47/1-b Kırmızı ışıkta geçiş yaparak, aynı

Kanunun 84’üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur

sayılan haller başlıklı ASLİ KUSURLARDAN 84/a bendindeki “Kırmızı ışıklı trafik işaretinde

geçme,” KURALINI İHLAL ETTİĞİ, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, YÜZDE YÜZ (%100)

KUSURLU olduğu;

.....Plakalı Davacı Taraf Otomobil Sürücüsü .....’ın; kazanın

oluşumunda KURAL İHLALİNİN OLMADIĞI" yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir. Bilirkişi raporu Yargıtay kararlarına, dosya kapsamına uygun bulunmuş Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce zarar hususunda bilirkişi raporu alınmış, .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".....plakalı .....model .....modelindeki aracın teknik özellikleri ve genel durumu açıklandığı, dosya içinde bulunan .....plakalı aracın .....tarihindeki kazalı fotoğrafları ile ekspertiz raporunda belirtilen, değişimi ve onarımı yapılan parçaların uyumlu olduğu, dava konusu .....plakalı otomobilin onarımının ekonomik olduğu, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan önceki rayiç değerinin 443.000,00 TL olabileceği, aracın kaza tarihi itibariyle (.....) kazadan sonraki rayiç değerinin 401.000,00 TL olabileceği, kaza tarihi itibari ile değer kaybı (.....) fiyatının: 42.000,00 TL olabileceği, davalı .....Şirketi dava konusu .....plakalı araç için 20.000,00 TLdeğer kaybı tazminat ödemesi yaptığı, .....tarihinde araç mahrumiyet (ikame araç) tazminat tutarının 7.200,00 TL (Yedi Bin İki Yüz Türk Lirası) olabileceği, .....kaza tarihi itibari ile toplam maddi kayıp miktarının 49.200,00 TL (Kırk Dokuz Bin İki Yüz Türk Lirası) olabileceği, .....tarihli trafik kazasında .....plakalı araç sürücüsü .....%0 oranında kusurlu olduğu ve .....plakalı araç sürücüsü .....”ın %100 oranında kusurlu olduğu durumda; davalıların toplam maddi kayıp tutarının %100'ünden sorumlu olması ve .....Şirketinin ödediği 20.000,00 TL miktarın toplam maddi kaybın %100'ü olan 49.200,00 TL'den mahsup edilmesi halinde kaza tarihi itibari ile (49.200,00-20.000,00-29.200,00) 29.200,00 TL (Yirmi Dokuz Bin İki Yüz Türk Lirası) daha ödeme yapması gerektiği" yönünde rapor hazırlandığı görülmüştür. Bilirkişi raporu Yargıtay kararlarına, dosya kapsamına uygun bulunmuş Mahkememizce hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili ....tarihli talep artırım dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki 100,00 TL değerindeki araç değer kaybı taleplerinin 21.900,00 TL artırarak toplamda 22.000,00 TL değerine ıslah ettiklerini, dava dilekçesindeki 50,00 TL değerindeki araç mahrumiyet bedeli taleplerinin 7.150,00 TL artırarak toplamda 7.200,00 TL değerine ıslah ettiklerini, toplamda 150,00 TL olan dava değerlerini 29.200,00 TL değerine ıslah ettiklerini, dilekçeleri doğrultusunda alacağın .....tarihinden itibaren işleyecek faiziyle tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Davacı vekili talep olunan alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş ise de davalı sigorta şirketi, kaza tarihinde temerrüte düşmemekte olup, KTK'nun 97. maddesi uyarınva başvuru yapıldıktan 8 iş günü sonra temerrüte düşmektedir. Davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihini ispat yükü davacı üzerinde olup, davacının bu yönde bir delil sunmadığı görülmüş ise de davalı sigorta şirketinin daha önce .....tarihinde davacıya kısmi değer kaybı ödemesi yaptığı görülmüş, dolayısı ile davalı .....A.Ş.'nin temerrüt tarihinin .....olduğu anlaşılmıştır. Diğer davalı .....ve .....ise haksız fiil tarihi olan .....tarihinde temerrüte düşmüştür.

Davacı vekili dava dilekçesinde talep olunan alacağa avans faizi işletilmesini talep etmiş ise de .....plakalı aracın tescil kaydının incelenmesinde hususi nitelikte otomobil olduğu, davacının yasal faiz isteyebileceği anlaşılmıştır.

İzah edilen nedenlerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile;

1.a-22.000,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı .....A.Ş.'den .....tarihinden itibaren ve diğer davalılar .....ile ....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olacak şekilde, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

1.b-7.200,00 TL mahrumiyet bedeli tazminatının, .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte olacak şekilde davalılar .....ile .....alınarak davacıya verilmesine,

2-Alınması gerekli 1.994,66 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 615,40 TL ile 498,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik 881,26 TL harcın, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 389,42 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalı .....Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 615,40 TL, peşin harç 615,40 TL, tamamlama harcı 498,00 TL, bilirkişi ücreti 6.400,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 1.581,00 TL olmak üzere toplam 9.709,80 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 29.200,00 TL vekalet ücretinin, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğu 22.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydı ile davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Gider avansından artan kısmın Yazı İşleri Müdürü tarafından ilgilisine iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim