Kayıp çekin iptali talebiyle açılan davada, çekin üçüncü kişi tarafından bankaya ibraz edilmesi üzerine istirdat davası açılması yönünde mahkemece verilen karar.
Özet: Davacı tarafından iradesi dışında elinden çıkan ve kaybolan bir çekin iptali ile bankaya ödeme yasağı getirilmesi talebiyle açılan hasımsız davada, mahkeme Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri çerçevesinde talebi incelerken, çekin bankaya üçüncü bir şahıs tarafından ibraz edildiğini ve davacının bu şahsa karşı çek istirdat davası için arabuluculuk başlattığını tespit etmiştir; bu durum üzerine Yargıtay içtihatları doğrultusunda, iptal davasının seyrini ve istirdat davası açıldığında ödeme yasağının devam etmesi gerekliliğini değerlendirmiştir.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████TALEP:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))TALEP TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: Talep eden vekili tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; Davacının meşru zilyetliğinde ve hukuken tasarruf yetkisi altında iken, davacının iradesi dışında elinden çıkıp kaybolduğunu, davacı, iş bu çeki herhangi bir sebeple ödeme aracı olarak kullanılmadığını, davacı, dava konusu çekin meşru hamili yetkili zilyedi hak sahibi konumunda olduğunu, çekin rızası dışında elden çıkması sebebiyle fiili hakimiyetini kaybetmiş olsa da, kıymetli evraktan doğan menfaat ve talep hakkı halen davacıya ait olduğunu, çekin iptali ve ödemeden men kararı verilmesi talebinin bu tür durumlarda hak sahibini korumaya yönelik olduğunu, Türk Ticaret Kanunu uyarınca poliçenin iptaline ilişkin hükümler çek hakkında da uygulandığını, buna göre, iradesi dışında elinden çıkan çek bakımından iptal kararı verilmesinin gerektiğini, çek, niteliği gereği kolay devredilebilen kıymetli bir evrak olduğunu, bu sebeple dava konusu çekin üçüncü kişilerce bankaya ibraz edilmesi halinde, özellikle çek üzerinde karşılık mevcut ise, ödeme yapılması tehlikesinin doğacağını, karşılık mevcut değilse dahi çekin ibrazı ve buna bağlı işlemler, davacının ticari menfaatleri ile hukuki güvenliğini ağır şekilde zedeleyebileceğini bu nedenle ... ... ... ... ... şubesine ait, 16.12.2025 basım tarihli, Lehtarı ..., keşide yeri İstanbul, Keşidecisi ... İnşaat İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, 30.04.2026 keşide tarihli, ... seri no, 450.000,00-TL bedelli çek yönünden ödeme yasağı kararı verilmesini ve ilgili çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER: Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi İlanları, çek sureti, ... ... ... Anonim Şirketinin dava konusu çekin ibraz edildiğine dair müzekkere cevabı ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.TTK'nın 762. madde hükmü gereğince dava konusu çek hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.... ... ... Anonim Şirketinin █████/2026 tarihli müzekkere cevabında; ... TC kimlik numaralı ... ... isimli müşteri tarafından bankaya ibraz edildiği bildirilmiştir.Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan █████/2026 tarihli dilekçesi ile; dava konusu çek hakkında çek istirdatı davası açılmasına yönelik arabuluculuk başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. H.D. ██████████ Esas-█████████ Karar sayılı kararı)Ödeme yasağının devamıyla ilgili olarak; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas No: ██████████, Karar No: █████████ ve █████/2016 tarihli kararında " Temyize konu çekişmesiz yargı işinde; çeki elinde bulunduran kişi aleyhine süresinde istirdat davası açılmış olmasına rağmen, mahkemece aksi yönde tespite yer verilerek, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilerek hüküm oluşturulmuştur. Bu durumda, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratıldığı gibi, süresinde istirdat davası açıldığına göre, yasa gereği ödeme yasağı kararının kaldırılmaması gerekirken, aksi yönde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir." görüşüne yer verilmiştir. Davacı tarafından iptali istenen çekin bankaya ibraz edildiği davacı tarafça istirdat davasının açılmasına yönelik zorunlu arabuluculuk yoluna başvurduğu ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Talep eden tarafından iptali istenen çekin bankaya ibraz edildiği, talep edene verilen süre içerisinde istirdat davası açtığı ve talebin konusuz kaldığı anlaşıldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2-Ödeme yasağı hakkında verilen kararın süresi içerisinde istirdat davası açılmasına yönelik arabuluculuk şartına başvurduğundan, TTK 758 / 2 maddesi gereğince ödeme yasağının DEVAMINA,3-Talep eden tarafça yatırılan harç yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,4-Talep eden tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Talep eden tarafça yatırılan gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde talep eden tarafa resen iadesine,6-Talebe konu çekin bankaya ibraz edildiği anlaşılmakla, ibraz sırasında ödeme yasağı sebebiyle çekin tahsil edilememesinden dolayı Fuat Cuma'nın zararı olup olmadığı ya da teminatın iadesine muvafakati olup olmadığı hakkında beyanda bulunması ve zararı varsa buna ilişkin tazminat davası açması hususunda 1 aylık kesin süre içeren meşruhatlı davetiye tebliği ile verilen kesin süre sonunda beyanda bulunmadığı veya tazminat davası açmadığı takdirde teminatın talep edene iadesine karar verileceği hususunun ihtar edilmesine, Dair, Talep eden vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... e-imza* Hakim ... e-imza*