Otoyol işletmecisinin, yasa dışı geçişlerden doğan ödenmemiş geçiş ücretleri ve gecikme cezalarına ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali davası.
Özet: Davacı otoyol işletmecisi, davalı şirketin araçlarının ücret ödemeden ihlalli geçişler yapması ve 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk eden dört katı tutarındaki gecikme cezasını ödememesi nedeniyle başlattığı icra takibine davalının borcun tamamına, faize ve ferilerine haksız yere itiraz etmesi üzerine, bu itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına ve ihtiyati haciz kararı verilmesine karar verilmesini talep ederken; davalı, takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığını, davacının aynı alacak için birden fazla dava açmasının hukuki yarara ve usul ekonomisine aykırı olduğunu belirterek davanın reddini savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2025 KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...(“Otoyol”)’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütüldüğünü, Davalı-Borçluya ait; ... plakalı araçlar ile 26.11.2022 - 08.02.2025 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçiş yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkil şirketçe; davalı-borçlu aleyhine ....İcra Müdürlüğü’nün 2025/... esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı-borçluya ödeme emri 19.08.2025 tarihinde tebliğ edildiğini, ancak davalı-borçlu, “borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine” 20.08.2025 tarihinde itiraz etmiş, İlgili İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçlunun itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğundan, tarafınca süresi içerisinde itirazın iptali davası açıldığını, 1)davalı-borçlunun “borcun tamamına,faize, faiz oranına ve her türlü ferilerine” ilişkin itirazları hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davalı-borçlunun borcun tamamına yönelik itirazları asılsız olduğunu, davalı-borçlunun icra takibine konu faize , faiz oranına, borcun tüm ferilerine (KDV alacağına) yönelik itirazları da mesnetsiz olduğunu, davanın kabulü ile, davalı-borçlunun ....İcra Müdürlüğü’nün 2025/... esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile, takibin, 6001 sayılı karayolları genel müdürlüğünün hizmetleri hakkında kanun’un ilgili maddelerince geçiş ücretine uygulanan “ dört katı tutarındaki ceza ” ile avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak devamına karar verilmesini, müvekkilinin alacağının tahsilini teminen .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... esas sayılı dosyasına sunulmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesine karar verilmesini, davalı-borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili şirket aleyhine .... icra Müdürlüğü’nün 2025/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve tarafınca haksız olan icra takibine süresi içerisinde itirazda bulunulduğunu, davacı yanın bu nedenle davalı müvekkili aleyhine iş bu davayı ikame ettiğini, söz konusu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu ve kötü niyetle açıldığını, davalı müvekkili şirketin adres yeri .../ İSTANBUL olduğunu, icra dosyası kapsamında davalı müvekkili şirketin adresinin .../İSTANBUL olmasına ve tarafının açıkça "borca ve yetkiye itiraz " etmiş olmasına rağmen dosya yetkili icra dairesine gönderilmediğini, iş bu sebeple söz konusu icra takibi dosyası yönünden yetkili icra dairesi İstanbul Anadolu Adliyesi icra dairesi ve bu kapsamda İstanbul Anadolu Adliyesi Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetkisizlik sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiğini, davalı müvekkilinin davacı yan ile söz konusu geçiş ücretleri nedeniyle birçok kez arabuluculuk görüşmesi yaptığını, davalı müvekkili aleyhine defalarca icra takibi başlatıldığını ve birden fazla alacak davası ikame edildiğini, öncelikle davacı yanın aynı konu nedeniyle birden fazla hukuki süreç başlatması kötü niyet göstergesi olduğunu ve davacı yanın hukuki yararı mevcut olmadığını, söz konusu karardan da görüleceği üzere hukuki yararın mevcut olması bir dava şartı olduğunu, fakat davacı yanın aynı türden alacak kalemleri ile davalı müvekkili aleyhine ayrı ayrı hukuki süreçler başlatıp her bir dosya için ayrı yargılama masrafları, ayrı vekalet ücreti ve ayrı ayrı faiz isteminde bulunmasında hukuki yarar olmadığını ve bu durumun usul ekonomisine aykırı olduğunu, dolayısıyla iş bu dava usule ve yasaya aykırı olarak açıldığını, davalı müvekkilinin davacının alacaklı konumda olduğu .... İcra Dairesi'nin 2024/... esas sayılı dosyasına borçlu sıfatıyla 2.565.329,28 TL ödeme yaptığını, kaldı ki davayı ve talepleri kesinlikle reddetmek kaydıyla; davacı tarafça iddia edilen toplam borç tutarı süregelen icra ve davalara karşın belirsiz olduğunu, davacı yan tarafından davalı müvekkili şirket aleyhine sistematik olarak ihlalli geçiş yapıldığından bahisle icra takibi başlatılmasına karşın, söz konusu icra takiplerinin dayanağı mevcut olmadığını, bu durumun ispat edilebilmesi adına tüm HGS sistem kayıtları, HGS kamera kayıtları, ticari defter, ticari kayıt unsurlarının incelenmesi gerektiğini, iş bu sebeple dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edilmesini sayın mahkemeden arz ve talep ettiğini, davacı yan tarafından davalı müvekkiline herhangi bir bildirim yapılmamasına rağmen davacı yan faiz talebinde bulunduğunu, dosya kapsamındaki alacağın, cezai miktarına, işlemiş ve işleyecek tüm faizlerine açıkça itiraz ettiğini, bildirim ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacı yan faiz talebinde bulunamayacağını, kaldı ki bildirim ve ihtarda bulunulmadığından geçişlere ceza bedeli yansıtılması hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin bu yanıyla da itirazında haklı olduğunu, dava konusu alacak henüz kesinleşmediğini ve takip dayanağı alacak likit ve belirli bir alacak olmadığını, bu nedenle davacı yanın talep etmiş olduğu icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerektiğini, haksız ve kötü niyetle açılmış iş bu davanın reddine karar verilmesini, dava konusu alacağın kesin ve belirli olmaması sebepleriyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini, dava konusu alacağın likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:... A.Şne müzekkere yazılarak, Davalı ... ... ŞİRKETİ ait ... plakalı araçların HGS kartının 26.11.2022 - 08.02.2025 tarihleri ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında hesap bakiye hareketlerini gösterir evraklar ile HGS geçiş ücreti tahsilatlarına ilişkin herhangi bir bankaya verilmiş otomatik ödeme talimatı verilip verilmediği verildi ise ilgili banka bilgilerinin Mahkememizin ████████ esas sayılı dosyasına gönderilmesi, istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Karayolları Genel Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, ... █████/2022-█████/2025 tarihlerinde ve devamındaki 15 günlük tarih aralığında tüm gün boyu herhangi bir sistem arızasının bulunup bulunmadığı hususunun araştırılarak Mahkememizin ████████ esas sayılı dosyasına bildirilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden, Mahkememizin ████████ esas sayılı dosyasına gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2024/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/.. Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ... İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. .. İcra Dairesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. ...Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İstanbul ... Arabuluculuk Bürosuna müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. İstanbul ... Arabuluculuk Bürosuna müzekkere yazılarak, 2025/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP sistemi üzerinden, gönderilmesi istenilmiş ve yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Mahkememizce 26.06.2026 tarihinde aktüer bilirkişi vasıtasıyla bilirkişi raporu aldırılmış ve rapor dosyamız arasına konulmuştur. GEREKÇE:Dava, davalıya ait araçların davacının işlettiği otoyoldan ücret ödemeden geçiş yapması sebebiyle doğan alacağın tahsili talebine dayalı icra takip dosyasında itirazın iptali istemine ilişkindir. İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun █████/2020 tarih, ███████-2076 E. ve ████████ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.Davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.Dava konusu takip dosyasının incelenmesinde takibin usul ve yasaya uygun olduğu, takipte yapılan itirazın ve açılan işbu davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davalı borçlu takipte yetki itirazında bulunmuş ancak, yetkili icra müdürlüğü gösterilmediğinden usulüne uygun bir itirazın bulunmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizin yetkisine yapılan itirazın değerlendirilmesinde ise, alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olması sebebiyle yetki itirazının reddine karar verilmiştir. Takip konusu alacak ihlalli geçişlere dayanmaktadır. Davacı, davalıya ait 12 adet araç ile █████/2022-█████/2025 tarihleri arasında ihlalli geçiş yapıldığını iddia etmiştir. Dava konusu araçların sicil kayıtlarının incelenmesinde geçiş tarihlerinde araçların davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Provizyon kayıtları, geçiş görüntüleri ve HGS kayıtları incelenerek düzenlenen bilirkişi raporuna göre, davalının 403 kez ücret ödemeden geçiş yaptığı ve bu geçişler sebebiyle 121.074,50 TL geçiş, 484.298,00 TL ceza bedeli alacağının bulunduğu hesaplanmıştır. Bilirkişi raporunda takibe göre davacının 186.170,23 TL işlemiş faiz ve 37.228,51 TL KDV alacağı bulunduğu hesaplanmıştır. Bilirkişi raporunun usul ve yasaya uygun olarak hazırlandığı ve denetime elverişli olduğu görülmüş ve hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Davalının mükerrerlik iddiasının değerlendirilmesinde, öne sürülen dava ve takip dosyaları celp edilerek incelenmiştir. Yapılan değerlendirmede dava ve takip dosyalarına konu geçişlerin farklı geçişler olduğu ve mükerrerlik bulunmadığı tespit edilmiştir.Yukarıda açıklanan sebeplerle, davanın kısmen kabulüne ve alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmiştir. Eldeki dava basit yargılama usulüne tabi olup, HMK md. 320 hükmü “Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.” şeklindedir. Yargıtay 3. HD’nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında “Dosyadaki bilgi ve belgelerden; Mahkemece, tensip zaptı düzenlenerek, taraflara delillerini bildirmeleri yönünde ara kararı alındığı ve davanın taraflarına anılan bu tutanağın tebliğ edildiği, dilekçeler aşamasının tamamlanmasından sonra, tarafların dilekçelerine eklediği deliller ile ilgili yerlerden getirtilmesini istedikleri delillerin toplandığı ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda taraflar duruşmaya davet edilmeden nihai kararın verildiği anlaşılmaktadır. Şu durumda, taraflarca bildirilen delillerin toplandığı, bu deliller ile dava ve cevap dilekçeleri birlikte değerlendirilerek 6100 sayılı Kanun'un 320 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olduğu, diğer bir anlatımla duruşma açılmadan karar verilmiş olmakla hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden söz edilemeyeceğinden, Adalet Bakanlığının bu yöne ilişen temyiz itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.” şeklinde karar vererek, tarafların delillerinin tam olarak toplandığı ve tarafların beyanları ile birlikte bunların değerlendirildiği yargılamalarda, sırf dosya üzerinden yargılama yapılmasının hukukî dinlenilme hakkını ihlal etmediğini vurgulamıştır. HMK md. 320’nin gerekçesinde de belirtildiği üzere basit yargılama usulü, daha hızlı sonuçlandırılması gereken ve daha kısa ve kolay inceleme yapılabilecek dava ve işler için öngörülen, yazılı yargılama usulüne göre daha kısa, daha basit ve daha hızlı bir yargılama usulüdür. Mahkememizce yargıda hedef süre ile makul süre sebebiyle adil yargılanma hakkı gözetilerek dosya üzerinden karar verilmesi yoluna gidilmiştir. Dava ve cevap dilekçesinde öne sürülen deliller toplanmış, aşamalarda taraflara beyan dilekçesi sunmaları için süre verilmiş ve gerekli ihtarlar yapılmış, iddia ve savunmalar bu çerçevede değerlendirilmiştir. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre, açıklanan şekilde dosya üzerinden ve basit usulde yapılan yargılama sonucu aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Davanın kısmen kabul kısmen reddine, .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı takip dosyasında davalı borçlu tarafından yapılan itirazın 828.771,24 TL’lik kısmının iptaline, takibin 605.372,50 TL asıl alacak, 186.170,23 TL işlemiş faiz ve 37.228,51 KDV alacağı olmak üzere toplam 828.771,24 TL üzerinden asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,2-165.754,25 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 56.613,36 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 10.039,28 TL harcın mahsubu ile bakiye 46.574,08 TL harcın Davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 10.039,28 TL peşin/nisbi harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ödemeleri, 280,80 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 25.935,48 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak; 25.858,52 TLnin Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 130.315,69-TL nisbi vekalet ücretinin Davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 2.466,50-TL vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalıya verilmesine,7-Zorunlu arabuluculuk başvurusu nedeniyle devletçe karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranları dikkate alınarak, 13,65 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4.586,35 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 8-Artan Gider Avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından davacı için KESİN, davalı için kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13.07.2026Katip ... Hakim ...