İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ticari ön ödemeli mal teslimatının yapılmaması iddiasıyla açılan itirazın iptali davasının, tanık beyanlarına rağmen reddi kararı.
Özet: Davacı şirket, davalıya teslim edildiği belirtilen mal bedelinin ödenmemesi ve 2.651.000,00 TL avans ödenmesine rağmen 5 tır salçanın teslim edilmemesi gerekçeleriyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve kısmi alacak tahsili talebiyle dava açmıştır; davalıya tebligat yapılmasına rağmen cevap vermemesi üzerine iddiaları inkar ettiği kabul edilse de, davacı tanıklarının avans ödemesini ve ürünlerin hiç gelmediğini doğrulamasına rağmen mahkeme, ticari nitelikli hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasını reddetmiştir.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ "Davanın Reddi" ESAS NO:████████ EsasKARAR NO:████████DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafça davalıya salça/un emtiası teslim edildiğini, cari hesap ekstresi ve vadeli faturalara dayanan 2.651.202,51 TL tutarındaki mal bedelinin ihtara rağmen ödenmemesi üzerine davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe haksız, kötü niyetli ve tahsili geciktirme amaçlı itiraz etmesi sebebiyle takibin durduğunu, alacağın likit olduğunu ve zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının tahsili amacıyla HMK m. 109 uyarınca açtıkları kısmi davanın kabulü ile davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. TANIK BEYANLARI:.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasıyla dinlenen davacı tanığı ... beyanında; "Davacı firmanın ön muhasebe elemanı olarak yaklaşık 15 yıldır çalışmaktayım. biz 2023 yılından beri ... grup ile alışveriş yapıyoruz. Toplamda 85-100 milyona yakın alışverişimiz vardır. Yaklaşık 2024 eylül ayından bu yana spot rakamların altında satış yapıyorlar. Biz bu şekilde olunca ... grubun mali durumlarının iyi gitmediğini düşündük. Son 5 tır için yapmış olduğumuz anlaşmada şirketimize davalı taraf, ödemelerde sıkışık olduğunu, parayı önden göndermemizi, 3. kişilere yapacağı çek ödemeleri olduğunu belirterek rica ettiği için biz bu 5 tırın ödemesini önceki ticaretimize güvenerek 2024 eylül ayında toplamda yaklaşık 2.651.000,00 TL'yi havale şeklinde gönderdik. Biz gelecek olan 5 tırdan 3 tırı henüz bize ulaşmadan İzmir'de bir firmaya sattık ve davalı tarafın şirket yetkilisi ... Hanım, Satış Danışmanı ... Hanım ve firmanın sürekli bize mal getiren şoförü olan ... Bey'e bahsi geçen 3 tırı direkt ilgili firmaya İzmir'e götürmesini söyledik. Bizim davalı taraf ile olan anlaşmamız yer teslimi yani nakliye onlara ait ürün bedelleri çalıştığım firmaya ait olacak şekildedir. Bu yüzden ayrı nakliye çıkmasın diye direkt İzmir'e götürmesini söyledik. Ben de bu süreçte 3 tane tırın irsaliyesini sattığımız firmaya kestim. İzmir'deki firmanın ismini şuan hatırlamıyorum. Diğer 2 tır da yetkili olduğum şirkete yani ... adresine ulaşmadığı gibi 3 tır için yapmış olduğumuz görüşmeye rağmen bu 3 tır da İzmir'e götürülmemiştir. Davalı firma çalışanları ile yapmış olduğumuz tüm whatsapp görüşmelerini esas dava dosyasına sunduk. Bizi önce ürün bugün yarın çıkacak şeklinde oyaladılar. Sonrasında da telefonlara da cevap vermediler. Benim olaya ilişkin bilgi, görgüm ve söyleyeceklerim bunlardan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasıyla dinlenen davacı tanığı ... beyanında; "Davacı şirkette 12 yıldan beri depo sorumlusu olarak çalışmaktayım. Biz ... Grup ile 2023-2024 yılları arasında yaklaşık 85 milyona yakın bir ticaretimiz oldu. Normalde mallar depoya geldiğinde ben sayımını yapardım. Gelen mal miktarını ... Hanım'a söylerdim. ... Hanım ödemeyi havale şeklinde gönderirdi. Biz davalı tarafla bahsi geçen yıllar arasında 1 kiloluk ve 5 kiloluk salça alışverişi yapmaktaydık. Zannediyorum son zamanlarda davalı firmanın ticari hayatı bozuldu. Biz 5 tır için anlaşma yapmıştık. Bunun 3 tırı bizim satış yaptığımız İzmir'deki firmaya, 2 tırı ise bizim mağazaya gelecekti. Davalı firma ''benim çekim var, parayı önden gönderin ben de size malı göndereyim.'' dedi. Ve faturaları bize kesti. Biz de para çıkışını gönderecekleri aracın dorsesinin plakası, gönderecekleri malın niteliği, 1'lik salça olduğunu belirterek ödemesini yaptık. Salçalar bize gelmedi. Satış yaptığımız İzmir'deki firmaya da gitmemiş. Ben bize malları getiren tırcı ...'i aradım. Malların gelmediğini söyledim. Bugün yarın getiriyorum deyip bizi oyaladı. Ancak mal gelmedi. Daha sonra davalı firmanın sorumlusu ... Hanım'ı aradık. O da aynı şekilde ''tırcı yolda kaldı, tekeri patladı, arabası bozuldu.'' gibi söylemlerle bizi oyaladı. Belli bir süre sonra telefonları da kapattılar ve birdaha davalı firmaya ulaşamadık. Benim olaya ilişkin bilgi, görgüm ve söyleyeceklerim bunlardan ibarettir" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.DELİLLER: .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, davacı ve davalı şirketin 2024 yılına ilişkin BA-BS formları, ... 6. Noterliğinin █████/2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine ticari satımdan kaynaklanan alacak nedeniyle İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların salça alışverişi yaptığını, davacının █████/2024 tarihinde vadeli olarak 2.651.202,51 TL salça gönderdiğini ancak salça bedelinin gönderilen ihtara rağmen ödenmediğini, ticari defter ve kayıtlara göre alacaklı durumda olduğunu belirterek kısmi dava olarak 10.000,00 TL alacak üzerinden icra takibine yapılan itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davacı tarafından davalı tarafa gönderilen Kocaeli 6. Noterliğinin ... yevmiye numaralı █████/2024 tarihli ihtarnamesi ile █████/2024 tarihinde ödemesi yapılan ancak teslim edilmeyen 2.651.202,51 TL ürünün teslimi hususunun davalı tarafa ihtar edildiği anlaşılmıştır.Dava dilekçesinde ve delil olarak dayanılan ihtarnamede taraflar arasında ticari ilişki konusunda çelişki olduğu ortaya çıktığından HMK 31. maddesi ve HMK 119. maddesi kapsamında davacı vekiline taraflar arasındaki ticari ilişkiyi net şekilde açıklaması hususunda (satım sözleşmesinde alıcı ve satıcı sıfatlarının kime ait olduğu ve tarafların edim yükümlülüğü kapsamında) kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinde uyuşmazlığa konu işlemin █████/2024 tarihli sevk ve teslim bağlantısı kapsamında yapılan toplam 8 araçlık ürün tedariki ile ilgili olduğunu, davalının, davacıya / davacının göstereceği teslim noktalarına toplam 8 araçlık ürün sevk edeceği hususunda ticari mutabakat oluştuğunu, uyuşmazlığa konu ürünün 1/1 Tamek salça ürünü olduğunu, davacı tarafça salça ürününün bedelinin ödenmesine rağmen ürünün teslim edilmediğini, 8 araçlık ürünün 3 araçlık kısmının teslim edildiğini, 5 araçlık kısmının teslim edilmediğini, teslim edilmeyen ürünün 138.240 adet salça ürününe denk geldiğini beyan etmiştir.Davalı tarafa usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir.Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2025 tarihli arabuluculuk son oturum tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 2.651.202,51 TL borcun ödenmesi amacıyla █████/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin █████/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.HMK'nın 222/1 maddesi gereğince, davalı tarafa 2024 ve 2025 yılına ait e-Defter (Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir) ve berat dosyaları, davacı ile olan cari hesap muavin dökümleri ve cari hesap ekstresi, 09.09.2024 tarihli işlemlerle bağlantılı muhasebe fişleri, yevmiye maddeleri ve dayanakları, 09.09.2024 tarihli HNC2024_644 numaralı fatura ve eki/ilişkili e-irsaliye/irsaliyeler (varsa satır dökümleriyle birlikte), 12.09.2024, 14.09.2024, 17.09.2024 tarihli sevk/teslim süreçlerine ilişkin e-irsaliye/irsaliye, sevk emri, depo giriş-çıkış kayıtları, stok hareket dökümleri, teslim tesellüm belgeleri, kantar fişleri ve benzeri lojistik belgeler, iade/mahsup/iptal işlemi bulunduğu ileri sürülen kayıt ve belgeler (iade irsaliyesi, iade kabul tutanağı, stok giriş kaydı vb.) ve davaya ilişkili dönemini kapsayan ticari defter ve kayıtlarını mahkememiz kaleminde hazır bulundurması için 2 haftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde ticari defter ve kayıtlarının ibraz edilmemesi halinde belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK 220/3 maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı ticari defterlerindeki kayıtların, usulüne uygun olarak tutulan ve açılış ve kapanış tasdikleri yapılan davacı ticari defterlerindeki kayıtlar ve diğer deliller takdir edilerek davacı ticari defterlerindeki kayıtların uygunluğunun kabul edilebileceği hususunun ihtarına karar verildiği, verilen kesin süre içerisinde ticari defter ve kayıtların sunulmadığı anlaşılmıştır.Davacı vekili tarafından sunulan █████/2024 tarihli tutanaktaki içeriğin doğru olup olmadığı ve söz konusu tutanağın davalı şirket yetkilisi tarafından imzalanıp imzalanmadığı hususunda HMK'nın 171 maddesi uyarınca davalı tarafa meşruhatlı isticvap davetiyesi gönderilmesine karar verilmişse de davacı vekili tarafından 02.12.2025 tarihli dilekçe ekinde sunulan 17.09.2024 tarihli tutanakta; davalı ... Grup Ltd.Şti. tarafından 12.09.2024,14.09.2024 ve 17.09.2024 tarihlerinde gönderilen toplam 16.200 adet salçanın teslim alındığı, ancak kalan 5 araba (138.240 Adet) 1/1 salçanın teslim alınmadığı tutanak altına alındığı ve tutanağın içeriği itibariyle tutanağın davacı şirket tarafından tutulduğunun anlaşıldığı ve sicil kayıtlarının incelemesinde davalının ... isminde yetkilisi olmadığından isticvap işleminin esasa etkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır. ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat Sayılı dosyasından davacı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için alınan mali müşavir bilirkişinin █████/2026 tarihli raporunda özetle; "Davacı ... Temizlik İnşaat Kimya Gıda Makine San.Tic.Ltd.Şti. ile Davalı ... Grup İnşaat Gıda Ambalaj Turz.San.Tic.Ltd.Şti. arasında görülmekte olan itirazın iptali davası ile ilgili olarak dava dosyasında yer alan belgelerin, davacının ticari defter kayıtlarının ve belgelerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda; raporumuzun 5.1.bölümünde açıklandığı üzere, Davacıya ait 2024 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K’nun 64/3. ile 213 Sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222 inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırıldığı, 2024 yılı defterlerinin e-defter olarak tutulduğu ve kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne, Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, davacı tarafından tutulan ve bir örneği tarafıma ibraz edilen cari hesap muavin defter kayıtlarına göre, 31.12.2024 tarihi itibariyle davacının davalıya her hangi bir borcu olmadığı gibi davalının da davacıdan her hangi bir alacağı kalmadığı ve cari hesabın bakiyesiz olarak kapatıldığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulan ve inceleme sırasında tarafıma sunulan belgelere göre, davacı tarafından ödemesi yapıldığı halde davalı tarafından davacıya teslim edilmesi gereken ürünlerin gerçekten davacıya teslim edilip edilmediği konusunda tarafımca bir tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı, olayın hukuki değerlendirilmesi ile takdirinin sayın Mahkemenize ait olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna yönelik yapılan itirazların değerlendirilmesi, davalı ticari defter ve kayıtlar sunulması halinde karşılaştırmalı rapor düzenlenmesi ve davacı tarafından █████/2024 tarihinde davalı şirkete yapılan 2.651.202,51 TL ödemenin davacı ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, kayıtlı ise ne şekilde kayıt edildiği, bu alacak kalemine yönelik olarak ödeme/mahsup/iade/fiyat farkı kaydı olup olmadığı, davalı şirket tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli .....644 seri numaralı faturanın bu alacak kalemi ile ilişkili olup olmadığı ve faturanın iade edilip edilmediği hususlarında ek rapor düzenlenmesi için Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verildiği, mali müşavir bilirkişinin █████/2026 tarihli ek raporunda özetle; "Davalıya ait ticari defter ve tevsik edici belgelerin incelemeye ibraz edilmemiş olması, davacı tarafından dosyaya Kök Raporumuzda belirtilen belgeler dışında yeni bir belge sunulmamış olması karşısında, Kök Raporumuzda yapmış olduğumuz değerlendirmeler sonucunda vardığımız görüşümüzü değiştirecek yeni bir değerlendirme yapma imkanı bulunamamıştır. Açıklanan nedenlerle Kök Raporumuzun sonuç bölümünde de belirtildiği üzere; davacıya ait 2024 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin T.T.K’nun 64/3. ile 213 Sayılı V.U.K.’nun 220. ve 222 inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak yaptırıldığı, 2024 yılı defterlerinin e-defter olarak tutulduğu ve kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne, Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu, davacı tarafından tutulan ve bir örneği tarafıma ibraz edilen cari hesap muavin defter kayıtlarına göre, 31.12.2024 tarihi itibariyle davacının davalıya her hangi bir borcu olmadığı gibi davalının da davacıdan her hangi bir alacağı kalmadığı ve cari hesabın bakiyesiz olarak kapatıldığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulan ve inceleme sırasında tarafıma sunulan belgelere göre, davacı tarafından ödemesi yapıldığı halde davalı tarafından davacıya teslim edilmesi gereken ürünlerin gerçekten davacıya teslim edilip edilmediği konusunda tarafımca bir tespit ve değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir.TBK'nın 207. maddesi, “Satış sözleşmesi, ... sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça, satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlüdürler." hükmünü haizdir. Hükümden anlaşılacağı üzere, aksi kararlaştırılmadıkça satış sözleşmelerinde alıcı ile satıcının edimlerini aynı anda eda etmeleri esastır. O halde, alım satım akdine konu malı teslim almadan satıcıya avans ödemesi yaptığını iddia eden davacı, bu iddiasını ispat yükü altındadır. Satış sözleşmesinde aksine bir anlaşma olmadığı takdirde, tarafların edimlerini aynı anda ifa etmeleri kural olduğundan, peşin satış karinesi uyarınca davacının davalıya avans niteliğinde ödeme yaptığını ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delillerle kanıtlaması gerekir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ve davalı şirket arasında salça alım satımına yönelik olarak ticari ilişki bulunduğu, davacı tarafından 09.09.2024 tarihinde davalıya 2.651.202,51 TL tutarında salça ödemesi yapıldığını ancak karşılığında salçanın teslim edildiği bu nedenle davalıdan alacaklı olduğu iddiasıyla itirazın iptali davasını açtığı, aatış sözleşmesinde aksine bir anlaşma olmadığı takdirde, tarafların edimlerini aynı anda ifa etmeleri kural olduğundan, peşin satış karinesi uyarınca davacının davalıya avans niteliğinde ödeme yaptığını ve karşılığında mal teslim edilmediğini davacının yazılı delillerle kanıtlaması gerektiği, davacı taraf ticari defter ve kayıtlarına dayanmış olup ticari defter ve kayıtlarında davacının alacak kaydının bulunmadığı, davacı tarafından davalıya yapılan 2.651.202,51 TL tutarındaki ödemenin davacının ticari defterine 09.09.2024 tarihinde 3-... fişi ile kayıtlara alındığı ve cari hesap muavin defterinde davalının borcu olarak gösterildiği, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafından 09.09.2024 tarihinde yapılan 2.651.202,51 TL tutarındaki ödemenin davacı tarafından itiraz edilmeden yasal defter kayıtlarına intikal ettirilen KDV dahil 4.147.202,51 TL tutarında ... no’lu faturaya karşılık yapıldığı, davacı ve davalının BA-BS formlarının birbiriyle uyumlu olduğunun anlaşıldığı, davacı taraf malların teslim edilmediğine yönelik █████/2024 tarihli tutanağa delil olarak dayanmışsa da söz konusu tutanakta davalı ... Grup Ltd.Şti. tarafından 12.09.2024,14.09.2024 ve 17.09.2024 tarihlerinde gönderilen toplam 16.200 adet salçanın teslim alındığı, ancak kalan 5 araba (138.240 Adet) 1/1 salçanın teslim alınmadığı tutanak altına alındığı ve tutanağın içeriği itibariyle tutanağın davacı şirket tarafından tutulduğunun anlaşıldığı ve sicil kayıtlarının incelemesinde davalının ... isminde yetkilisi olmadığından Mahkememizce ispata elverişli delil olarak kabul edilmemiş olup davacı tarafından tanık beyanıyla davalıya avans niteliğinde ödeme yaptığını ve karşılığında mal teslim edilmediğini ispatlayamayacağından tanık beyanlarına itibar edilmemiş olup davacı taraf alacak iddiasını ispata elverişli yazılı deliller ile ispatlayamadığından düzenlenen bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğundan hükme esas alınarak davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesine göre alınması gereken 732,00-TL harcın, peşin alınan 615,40-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 116,60-TL harcın davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 4.600,00-TL'nin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra davacıya iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı dava değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ... e-imzalı* Hakim ... e-imzalı*