Hizmet alım sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının yüklenici şirketten rücuen tahsiline ilişkin tazminat davası.
Özet: Hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan dava dışı bir işçinin işçilik alacakları nedeniyle aleyhine hüküm kurulan ve icra yoluyla 151.779,74 TL ödeme yapmak zorunda kalan davacı idare, iç ilişkide asıl sorumlu olduğunu ileri sürdüğü davalı yüklenici şirkete karşı, ödediği meblağ ile ilam harcı ve yargılama giderlerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsilini talep ederek rücuen tazminat davası açmıştır; davalı tarafın davaya cevap vermeyerek iddiaları inkar ettiği bu davada, mahkeme taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı şirketin ödenen işçilik alacaklarından sorumlu olup olmadığı, miktarı ve rücu koşullarının oluşup oluşmadığı üzerine yoğunlaştığını belirtmiş ve dava dışı işçinin alacaklarına hükmeden İş Mahkemesi kararını incelemiştir.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO:████████ EsasKARAR NO:████████DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ:█████/2025KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkil idare ile davalı şirket arasında akdedilen hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalışan dava dışı işçi ... tarafından açılan işçilik alacakları davası neticesinde .... İş Mahkemesinin ... E. - 2020/... K. sayılı ilamı ile müvekkil idare aleyhine hüküm kurulduğunu, söz konusu ilama dayanılarak .... İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi kapsamında asıl alacak, faiz ve fer'ileriyle birlikte toplam 151.779,74 TL’nin müvekkil idarece icra dosyasına ödendiğini, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca müvekkil kurumun asıl işveren sıfatıyla işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına karşın, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi hükümleri, Türk Borçlar Kanunu ve yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince işçilik alacaklarından iç ilişkide aslen yüklenici olan davalı şirketin sorumlu olduğunu ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, icra dosyasına ödenen 151.779,74 TL ile ödenen ilam harcı ve yargılama giderlerinin, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte rücuen davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalıya çıkartılan tebligatın usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştırDELİLLER: Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alım sözleşmeleri, dava dışı ...'in hizmet döküm cetveli, .... İş Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası, işyeri unvan dökümü, işe giriş çıkış bildirgesi, ödeme belgesi, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davalının sorumlu olup olmadığı, miktarı ve rücu koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafta çalışması olan dava dışı ...'in işçilik alacakları kapsamında davacı tarafça ödenmiş olan 151.779,74 TL'nin davalı şirkette çalışma dönemine denk gelen miktar itibariyle davalı şirketlerin her birinden ve ödeme tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı tarafa usul ve yasaya uygun tebligat yapılmasına rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmiştir.Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan █████/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır..... İş Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde dava dışı ... tarafından davacı ... aleyhine işçilik alacaklarından kaynaklı olarak alacak davası açıldığı, yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği, istinaf incelemesi sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin █████████ E. ████████ K. Sayılı kararı ile hükmün kaldırılması yeniden hüküm verilerek davanın kısmen kabulü ile 22.941,20 TL brüt kıdem tazminatının, fesih tarihi olan █████/2018 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 12.002,42 TL brüt ihbar tazminatının dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 21.546,89- TL brüt ücret alacağının dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 10.966,42- TL brüt yıllık izin alacağının dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bilirkişi tarafından 74.892,43-TL brüt olarak hesaplanan fazla mesai ücretinin mahkememizce B.K. Gereğince %30 hakkaniyet indirimi yapılarak 52.424,70-TL brüt fazla mesai ücretinin dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bilirkişi tarafından 4.358,82-TL brüt olarak hesaplanan bayram ve genel tatil ücreti alacağının mahkememizce B.K. Gereğince %30 hakkaniyet indirimi yapılarak; 3.051,17-TL brüt bayram ve genel tatil ücreti alacağının dava tarihi olan █████/2019 tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hafta tatili alacağı, AGİ alacağı, Yemek ve yol ücreti alacağına ilişkin talepler ile fazlaya ilişkin diğer taleplerin reddine karar verildiği, kararın █████/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır..... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği ve dosyanın incelemesinde alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine ilamlı icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleştiği ve ... tarafından █████/2024 tarihinde 259.069,01 TL ödeme yaptığı ve dosyanın infaz ile kapatıldığı anlaşılmıştır.Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi ... tarafından █████/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Davacının, dava dışı işçi ...’dan dolayı .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E sayılı dosyasında başlattığı icra takibi sebebiyle icra tehdidi ile dosyanın 151.779,74 TL ödenerek kapatıldığını, söz konusu tutarın Sözleşme hükümleri çerçevesinde davalıdan tahsilini talep etmiştir. Dava dosyasına sunulan kayıt ve belgelerin incelenmesinde davacı idarenin .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E sayılı dosyasına toplam 259.189,01 TL ödeme yaptığı, yapılan ödemeden dava dışı işçinin çalıştırıldığı süre ile sınırlı olmak üzere (dava dışı işçinin İş Mahkemesindeki davasında zamanaşımı def’i de dikkate alınarak) davalı ... İnş. Taah. Sa. Ve Tic. Ltd. Şti firmasının sorumlu olduğu tutarın 41.759,96 TL olduğu, fazlaya ilişin talebin yerinde olmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazları değerlendirilerek yasal kesintiler olan Stopaj Vergisi, KDV Tevkifatı ve Gelir Vergisi kesintisinin de alacak kalemlerine eklenmek suretiyle dönemsel olarak davalı şirketin sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi hususunda bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verildiği, iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında uzman bilirkişi Muhammed Gerçek tarafından █████/2026 tarihinde düzenlenen bilirkişi ek raporuna göre; "Dava dosyasına sunulan kayıt ve belgelerin incelenmesinde davacı idarenin .... İcra Müdürlüğünün 2024/... E sayılı dosyasına yasal kesintiler dahil toplam 285.447,18 TL ödeme yaptığı, yapılan ödemeden dava dışı işçinin çalıştırıldığı süre ile sınırlı olmak üzere (dava dışı işçinin İş Mahkemesindeki davasında zamanaşımı def’i de dikkate alınarak) davalı ... İnş. Taah. Sa. Ve Tic. Ltd. Şti firmasının sorumlu olduğu tutarın 45.990,62 TL olduğu, fazlaya ilişin talebin yerinde olmadığı" şeklinde rapor düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanun'unun 2/6 maddesinde, “bir işverenden, iş yerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde, iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerine sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur" hükmü bulunmaktadır.Dava konusu olayda da, davacı şirket ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o iş yeri ile ilgili olarak İş Kanun'undan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibari ile müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, İşçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsil sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi taraflara ait olduğu konusunda anlaşma yapabilirler. Borçlar Kanunu 167. maddesinde düzenlenen “aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifa da bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırlabileceği de açıkça belirtilmiştir. Taraflar arasında düzenlenen teknik ve genel şartnamelerin incelemesinde işçi alacaklarından kaynaklı hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğunun belirtildiği, bu nedenle dava dışı işçinin davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle davacının rücu hakkının bulunduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde; davacı tarafından dava dışı ...'in işçilik alacaklarına ilişki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesinin █████████ E. ████████ K. Sayılı ilamına dayalı olarak dava dışı ... tarafından başlatılan .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyasına yapılan ödemenin dava dışı ...'in davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle yapılan ödemenin tahsilinin talep edildiği, davacı ve davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu ve taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği iç ilişkide dava dışı ...'in davalı şirkette çalıştığı dönem itibariyle rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla; düzenlenen bilirkişi raporunda dava dışı ...'in davalı şirketteki çalışma süresi dikkate alınarak rücuen tazminata konu miktar tespit edilmiş olmakla düzenlenen bilirkişi ek raporu dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olmakla hükme esas alınmış olup; davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın kısmen kabulü ile; davacının 45.990,62 TL rücuen tazminat alacağının █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafça davalı aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜ ile; davacının 45.990,62 TL rücuen tazminat alacağının █████/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 3.141,62-TL karar harcından peşin yatırılan 2.592,02-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 549,60-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.800,00-TL'nin kabul red oranına göre 1.151,40 TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 2.648,60 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 5-Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL başvuru harcı ve 2.592,02-TL peşin harç olmak üzere toplam 3.207,42-TL harcın davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti ve 1.152,50-TL posta giderinden ibaret toplam 8.152,50-TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 2.470,21-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,7-Davacı tarafça yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde davacı tarafa re'sen iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ... e-imzalı* Hakim ...e-imzalı*