İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinde görülen, forwarder davacının ödediği konteyner demuraj ücretini taşınan yüklerin alıcı tarafından çekilmemesi üzerine davalı taşıtandan rücuen tahsiline ilişkin tazminat davası.
Özet: Deniz taşımacılığında forwarder olarak hizmet veren davacı, taşımasını organize ettiği yüklerin alıcı tarafından limandan çekilmemesi sonucu oluşan demuraj ücretlerini asıl taşıyıcıya ödediğini belirterek, bu bedellerin taşıtan konumundaki davalıdan rücuen tahsili ile icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; davalı ise demuraja, davacının verilen talimatlara uymamasının sebep olduğunu iddia ederek davanın reddini istemiş, bilirkişi raporu ise demuraj borcunun davalı taşıtan tarafından ödenmesi gerektiğini ve davacının bu bedeli talep hakkı olduğunu tespit etmiştir.
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ:█████/2023KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının deniz taşımacılığı sektöründe hizmet veren forwarder şirketi olduğunu, davalının yüklerinin ... Limanından ... Ali limanına taşınması hususunda anlaşma sağlandığını, ... konşimento numaralı taşıma ile söz konusu yükler taraflar arasındaki anlaşma uygun olarak taşındığını, söz konusu yükün taşıtanı davalı olduğunu, taşıma organizasyonun tamamının davalı tarafından yapıldığını, navlun faturası davacı tarafından davalı taraf adına düzenlendiğini, navlun ödemesi davalı tarafından yapıldığını, davalı taraf ile davacı arasındaki eklice sunmuş olunan e- mail teatileri ile bu hususun sabit olduğunu, taşımaya konu konşimento ... kaydı olduğunu, bu hususların yanında söz konusu kayıt davalının taşıtan olduğuna karine olduğunu, dava dosyasına konu taşıma tahtında davalı taraf taşıtan olduğunu, söz konusu yükleri davacı tarafından taahhüt edildiği gibi ... Ali limanına deniz yolu ile taşınmış olmasına rağmen taşınan yükler alıcı tarafından çekilmediğini, bu hususa ilişkin davalıya.... Noterliğinin ... ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerin keşide edildiğini, bu sebeple oluşan demuraj ücretine ilişkin fiili taşıyan davacıya fatura tanzim ettiğini, söz konusu fatura tutarının davacı tarafından ödendiğini, ödenen tutarın davacı tarafından müşterisi davalıya yansıtıldığını, davalının faturaya itiraz ettiğini, davalının ödemeyi geciktirmek amacıyla icra takibine itiraz ettiğini, davacı tarafından başvurulan arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını, şirketlerin tahsil kabiliyetinin bu sürede kaybetmesi sebebi ile telafisi mümkün olmayan zararların le geçilmesi amacı ile ihtiyati haciz talep etme zaruretinin hasıl olduğunu belirterek, ihtiyati haciz kararı verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile .... İcra Dairesinin 2023 / ... sayılı takibe yapılan itirazın iptalini, % 20'den olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kesinleşmiş bir alacağının söz konusu olmadığını, davanın bu davada hukuki yararı bulunmadığını, davacı ile davalı arasında 2 konteyner ... cinsi eşyanın İskenderun Limanından ... Ali limanına taşınması hususunda anlaşıldığını, taşıma ücretine ilişkin ... ... A.Ş. ile davalı arasında kararlaştırılan navlun bedeli olan 2.200 USD 18.01.2021 tarihinde davalı tarafından davacıya ödendiğini, Dubai'de bulunan alıcı firma olan dava dışı ... isimli firma tarafından malın çekilmemesi üzerine davacının defalarca kez eşyaların tasfiyeye gönderilmesi konusunda bildirim yapıldığını, davacı tarafından bu talimata uygun hareket edilmediğini, davacının talimatı yerine getirmemesi üzerine davalı tarafından eşyaların Dubai'de bir depoya boşaltılarak konteynerlerin boşa düşürülmesi söylendiğini, davacı tarafından bu talimatlar dikkate alınmadığını, bu talimatlara ilişkin yazışmalar taraflarına mevcut olup dava dosyasına ibraz edileceğini, davacının verilen talimata uygun hareket etme yükümlülüğünü açıkça ihlal ettiğini, bahse konu bekleme ücretinin oluşmasına kendisi sebebiyet verdiğini, acentenin önleyici tedbirler alma yükümlülüğü bulunmasına rağmen davacının bu yönde bir tedbiri söz konusu olmadığını belirterek, davanın reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür.Mahkememizce resen seçilen bilirkişi heyetinin düzenlediği 26.03.2025 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya içer açıklanan nedenlerle, hukuki değerlendirme ve takdir Yüce Mahkemeye ait olmak üzere, davacının dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan; davalının ise taşıtan sıfatını haiz olduklarını, ” Boşaltma limanında doğan konteyner demurajı alacağının borçlusunun , davalı taşıtan olduğunu ” Dosyadaki demuraj faturası üzerindeki demuraj hesaplaması sonrası taşıyan tarafın demuraj tutarını 69.262,50$ olarak hesapladığını , ” dosyaya sunulan evraklar ışığında demuraj tutarının heyetce 361.100,00 AED karşılığı 98.312,01$ olarak hesapları V 49.831,78$ olarak fatura edilen demuraj faturası tutarının nihai değerlendirme ve kabulünün Yüce Mahkemece yapılabileceğini, davacı yasal defter kayıtlarında; davalı adına tanzim edilen 18.09.20243 tarih, ... seri nolu, 49.831,78 USD karşılığı 1.344.386,68 TL. bedelli “ Demuraj Ücreti” açıklamalı faturanın davalı hesabına borç kaydedildiği ve icra takip tarihi itibarıyla 49.831,78 USD karşılığı 1.345.009,57 TL. alacaklı olduğu, önteyner demurajının davacı tarafından davalıdan talep edilebileceğini, dava dışı asıl taşıma şirketi ... AS muavin kayıtlarının tetkikinde ise; dava dışı asıl taşıma şirketi tarafından davacı şirket adına tanzim edilen 06.09.2023 tarih, ... seri nolu, 49.831,78 USD karşılığı 1.333.523,35 TL. bedelli, “Demoraj” içeri söz konusu fatura bedelinin 18.09.2023 tarihinde ödemesinin gerçekleştirilerek (49382 yevmiye addesinde) dava dışı taşıma şirketi hesabına 49.831,78 USD karşılığı 1.341.969,83 TL borç kaydedildiğini, faturanın dava dışı şirketin hesabına alacak ve davalının yasal defter ve dosyaya celp edilen Ba/Bs formlarının tetkikinde; davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 18.09.20243 tarih, ... seri nolu, 49.831,78 USD karşılığı 1.344.386,68 TL. bedelli “ Demuraj Ücreti” açıklamalı faturanın 1315 yevmiye maddesinde davacı hesabına alacak kaydedildiğini, 19.09.2023 tarih, ... seri nolu 1.344.368,68 TL bedelli iade faturasının davacı hesabına borç kaydı ile davalının davacıya 19.09.2023 tarihi itibarıyla borç/alacak bakiyesinin bulunmadığını, davacı tarafından davalı adına tanzim edilen ve takibe konu edilen 18.09.20243 tarih, ... seri nolu, 49.831,78 USD karşılığı 1.344.386,68 TL. bedelli “ Demuraj Ücreti” açıklamalı faturanın bağlı bulunduğu vergi dairesine Mal/hizmet alım formu Ba ile (2.sayfa), diğer yandan Mal/hizmet satım bildirim formu Bs ile de iade faturasının düzenlenerek bildirimlerinin yapılmış olduğunun sonuç ve kanaatine varılmılmıştır.24.03.2026 tarihli bilirkişi ek raporunda; dosya üzerinde yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda,, kök raporda varılan sonuçların değiştirilmesini gerektiren bir husus tespit edilemediğini, nihai takdir ve hukuki değerlendirme Yüce Mahkemeye ait olmak üzere oluşan sonuç ve kanaatlerine varılmıştır.Dava; konteyner bekleme (demuraj) ücreti alacağının tahsili için davalı hakkında başlatılan icra takibine itirazın iptali davası olup, taraflararasındaki uyuşmazlık konuları; davalı tarafın icra dairesinin yetkisi ve mahkememizin yetkisine vaki itirazı ile zaman aşımı itirazının yerinde olup olmadığı, konteynerlerin iadesindeki gecikmede davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ile iadede gecikilen süre ve istenebilecek demuraj alacağının miktarına ilişkindir. Ön inceleme duruşmasında, davalının icra dairesinin yetkisine vaki itirazının TBK’nun 89.maddesine göre reddine, mahkemenin yetkisine itirazının HMK’nun 19/2 ve TTK’nun 5.maddesine göre reddine, icra takibi TTK’nun 1246.maddesinde öngörülen süre içerisinde açıldığından zamanaşımı itirazının reddine, karar verilerek davanın esastan incelenmesine geçilmiştir. Davalı ... firmasına ait emtiaların dava dışı alıcısı BAE” de yerleşik ... firmasına taşınması için davacı ...' nin görevlendirildiği, emtiaların ... nolu 2 adet 20” ... konteyner taşımak için 2 adet 20 ... konteyner içerisinde dava dışı ...' e ait ... ... gemisiyle İskenderun limanında gemiye yüklenerek ... Ali/BAE limanına taşındığı, taşımanın ... nolu konşimento tahtında gerçekleştiği, konşimentonun ... tarafından Dubai' de █████/2021 günü düzenlendiği, taşıması işine karşılık ... tarafından ... firmasına navlun faturası düzenlendiği, konteynerlerin gönderilen tarafından teslim alınmaması sonrası oluşan konteynerin geç iadesine karşılık ... firmasının ... firmasına demuraj faturası düzenlediği, ...'nin de fatura bedelini ... firmasına rücu etmek için fatura düzenleyerek, fatura bedelinin tahsil edilmemesi üzerine .... İcra Dairesinin 2023 / ... sayılı 9. Demuraj faturasının davalı tarafından ödenmemesi sonrası davacının İcra takibi baş dosyası üzerinden icra takibi başlattığı, davalının itirazı nedeniyle icra takibinin durdurulduğu, takibe itiraz ile davanın İİK'nın 67. Maddesine göre süresinde olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya, davacı tarafından davalı adına düzenlenmiş olan 12.1.2021 tarihli navlun faturası sunulmuştur. Davalı vekili de 29.02.2024 tarihli dilekçesinde, “davacı ile müvekkili arasında iki konteyner ... cinsi eşyanın İskenderun Limanı'ndan ... Ali Limanı'na taşınması hususunda anlaşıldığını; taşıma ücretine ilişkin davacı ile müvekkil arasında kararlaştırılan navlun bedelinin müvekkili tarafından davacıya ödendiğini” beyan etmiştir. Navlun faturası ile davalı vekilinin beyanları karşısında, davacının dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan; davalının ise taşıtan sıfatını haiz oldukları sonucuna varılmıştır.Davacı yasal defter kayıtlarında yapılan mali inceleme ile; davacı tarafından davalı adına tanzim edilen 18.09.20243 tarih, ... seri nolu, 49.831,78 USD karşılığı 1.344.386,68 TL. bedelli “ Demuraj Ücreti” açıklamalı faturanın davalı hesabına borç kaydedildiği ve icra takip tarihi itibarıyla 49.831,78 USD karşılığı 1.345.009,57 TL. alacaklı olduğu, dava dışı asıl taşıma şirketi ... AS muavin kayıtlarının tetkikinde ise; dava dışı asıl taşıma şirketi tarafından davacı şirket adına tanzim edilen 06.09.2023 tarih, ... seri nolu, 49.831,78 USD karşılığı 1.333.523,35 TL. bedelli, “Demoraj” içerikli faturanın dava dışı şirketin hesabına alacak ve söz konusu fatura bedelinin 18.09.2023 tarihinde ödemesinin gerçekleştirilerek (49382 yevmiye maddesinde) dava dışı taşıma şirketi hesabına 49.831,78 USD karşılığı 1.341.969,83 TL borç kaydedildiği tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda dosya kapsamındaki taşıma belgelerine göre işleyen konteyner demuraj ücreti 361.100,00AED karşılığı 98.312,01USD olarak hesaplanmıştır. Deniz yolu ile Konteyner taşımacılığında, kararlaştırılan sürede yahut makul sürede konteyner iade edilmediği takdirde taşıyanın, bu gecikme sebebiyle gecikme bedeli talep hakkı doğacaktır. Dava konusu olayda gönderilenin eşyayı teslim almadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Dava dışı fiili taşıyanın davacı adına konteyner demurajı faturası düzenlediği; bu faturanın bedelinin davacı tarafından dava dışı fiili taşıyana ödediği ve ödenen tutar üzerinden davalı adına demuraj faturası düzenlediği dosya kapsamına göre sabittir. Bu durumda boşaltma limanında doğan konteyner demurajı alacağının borçlusu, davalı taşıtan olup TTK m. 1207/1 uyarınca davacı konteyner demurajını davalıdan talep edilebilecektir. Davalı vekili, “Dubai'de bulunan alıcı firma olan dava dışı ... isimli firma tarafından malın çekilmemesi üzerine davacının defalarca kez eşyaların tasfiyeye gönderilmesi konusunda bildirim yapıldığını, davacı tarafından bu talimata uygun hareket edilmediğini, davacının talimatı yerine getirmemesi üzerine davalı tarafından eşyaların Dubai'de bir depoya boşaltılarak konteynerlerin boşa düşürülmesi söylendiğini, davacı tarafından bu talimatlar dikkate alınmadığını, bu talimatlara ilişkin yazışmalar taraflarına mevcut olup dava dosyasına ibraz edileceğini, davacının verilen talimata uygun hareket etme yükümlülüğünü açıkça ihlal ettiğini, bahse konu bekleme ücretinin oluşmasına kendisi sebebiyet verdiğini, acentenin önleyici tedbirler alma yükümlülüğü bulunmasına rağmen davacının bu yönde bir tedbiri söz konusu olmadığını” belirterek demuraj oluşmasında, davacının sorumlu olduğunu iddia etmiştir. Bu iddianın ispatı konusunda dosyaya ekran görüntüsü şeklinde bir e-posta sunulmuştur. Söz konusu yazıda ... yetkilisi tarafından, dava dışı alıcının “gönderinin kendisine bilgisi dışında gönderildiği ve sorumluluk kabul etmediği” yönündeki yazısı üzerine konteynerin masrafı yükletene ait olmak üzere geri taşınması için gerekli ayarlamaların yapılması huususunun bildirildiği görülmekle birlikte, e-postanın gönderildiği tarih ve e-postanın gönderildiği ... ile ...'in kim oldukları anlaşılamamıştır. Bu e- posta mesajından, davalının konteynerin geri taşınması için talepte bulunduğu, yapılması gereken işlemleri yaptığı, masrafı ödediği/ödeyeceğini beyan ettiği görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu yazı içeriğinden konteynerin geri taşınmamasında, dolayısıyla konteyner demurajı oluşmasında taşıyanın kusurunun bulunduğuna dair bir husus tespit edilememiştir. Diğer yandan konteynerler ile ilgili tasfiye vs gibi işlemlerin gerçekleşebilmesi için davalı taşıtan tarafın gerekli prosedürleri yerine getirdiğine dair somut bir delilde dosyaya sunulmamıştır. Bu durumda davacı taşıyanın, dava konusu demuraj ücretinin oluşmasında sorumluluğunun bulunduğu dosya kapsamına göre ispatlanamamıştır. Yapılan yargılama sonunda, davacının dava konusu taşıma bakımından akdi taşıyan; davalının ise taşıtan sıfatını haiz oldukları, Boşaltma limanında doğan konteyner demurajı alacağının borçlusunun davalı taşıtan olduğu, dosyaya sunulan taşıma belgeleri kapsamında işleyen demuraj tutarının bilirkişi raporunda 361.100,00AED karşılığı 98.312,01$ olarak hesaplandığı, bu nedenle davacı tarafından fiil taşıyana ödenen ve davalıya rücu edilmesi istenen 49.831,78 USD Demuraj ücretinin bu tutarın altında kalması nedeniyle kadri marufunda olduğu kanaatine varıldığından, bu kanaat ışığında, davanın kabulü ile davalının ....İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takibine itirazının İPTALİNE, 49.831,78 USD alacağın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın KABULÜ ile davalının ....İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra takibine itirazının İPTALİNE, 49.831,78 USD alacağın takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin DEVAMINA,-Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,2-Karar harcı olan 99.144,48 TL'den peşin alınan 18.038,13 TL'nin mahsubu ile bakiye 81.106,35 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (18.346,38 TL ilk harç 457.00 TL posta ücreti ve 60.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 78.803,38 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 221.194,66 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Başkan ... ¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdırKatip ...¸e-imzalıdır