Konkordato sürecinde banka tarafından tahsil edilen fazla faizin iadesi talebiyle açılan itirazın iptali davasında, ilk mahkeme kararının istinaf tarafından kaldırılarak dosyanın yeniden yargılanmasına ilişkin süreç.
Özet: Konkordato sürecindeki bir şirket, geçici mühlet kararı sonrası bankanın rehinle temin edilmemiş alacaklarına faiz işletmesini İcra ve İflas Kanununa aykırı bularak, tahsil edilen fazla faizin iadesi için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı banka, faiz işletilememesi kuralının geçici mühlet kararından değil, kesin mühlet kararından veya konkordato projesinin tasdikinden sonra uygulanması gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesi, faiz işletmeme kuralının ancak konkordato projesinin tasdiki halinde uygulanabileceği gerekçesiyle davayı süre yönünden reddetmiş, ancak bu karar istinaf mahkemesi tarafından kaldırılarak dosya yeniden incelenmek üzere geri gönderilmiştir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ANKARA "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2019 KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2025Mahkememizce verilen █████/2019 tarih ve ... sayılı kararı, ... Dairesinin █████/2024 tarih ve ... sayılı kaldırma kararıyla kaldırılarak, dosya mahkememize gönderilmiş olup, dava dosyası mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak, yapılan yargılama sonucunda:Dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili .... Ltd. Şti. adına ... esas sayılı dosyasında konkordato talebinde bulunulduğunu, mahkemece █████/2018 tarihinde müvekkili şirket adına geçici mühlet kararı verildiğini, geçici mühlet süresinin █████/2019 tarihine kadar uzatıldığını ve sonrasında mahkeme tarafından bir yıl süre ile kesin mühlet kararı verildiğini, █████/2019 tarihli kesin mühlet kararının hüküm kısmının ..... numaralı bendinde, İİK'nın 294. maddesi gereğince, █████/2018 tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz işletilemeyeceğine hükmedildiğini, kesin mühletin alacaklılar bakımından sonuçlarını bildiren İİK'nın 294. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş alacaklara faiz yürütülemeyeceğini, davacı borçlunun bankadan █████/2018 tarihinde 4.360.000 TL kredi kullandığını, █████/2018 tarihinde ise 4.860.000 TL olarak ödeme yaptığını, geri ödemelerden toplam 500.000 TL faiz tahsil edildiğini, ancak mühlet kararının verildiği tarih olan █████/2018 tarihinden sonra davalı banka tarafından 45.000 TL fazla faiz alındığını, mahkeme kararı ve icra iflas kanununun emredici hükümleri doğrultusunda söz konusu faizin iadesinin gerektiğini, davalı bankanın, müvekkilinden tahsil ettiği haksız faizin iadesi için ...Esas sayılı dosyasında davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağa █████/2018 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına ve davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı tarafa duruşma gün ve saatini bildirir davetiye tebliği edilmiştir. DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; geçici mühlet kararı verilmesi sebebi ile kredi borçlarına faiz işletilememesi iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, İİK'nun 294. maddesinin bu şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini, değerlendirilse dahi geçici mühlet kararından itibaren değil, kesin mühlet kararından itibaren faiz işletilememesinin söz konusu olacağını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama sonucu verilen █████/2019 tarih ve ... sayılı kararı ile: '' ... Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi, ... Mahkemesi tarafından verilen geçici mühlet ve kesin mühlet kararları dosyaya kazandırılmıştır.... Esas Sayılı dosyası dosyamız içerisine kazandırılmış, alacaklısının ... San. ve Tic. Ltd. Şti. (davacı), borçlusunun ... A.Ş. (davalı) olduğu, alacaklı vekili tarafından, rehinle temin edilmemiş alacağa mahkeme kararı ve İİK'nun 294. maddesi uyarınca faiz işletilemeyeceğinden █████/2018 tarihinden itibaren işletilen faizin iadesi için 45.000 TL asıl alacak ve 4.279,32 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 49.279,32 TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin █████/2019 tarihinde borçluya tebliği üzerine, █████/2019 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği, itirazın ve davanın yasal süresi içerisinde olduğu görülmüştür.2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 294/3. maddesi uyarınca, tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği takdirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehinle temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesi durur. Görüldüğü üzere söz konusu madde konkordato projesinin tasdiki halinde uygulanabilirliği olan bir düzenleme olup, ilgili düzenleme konkordatonun tedbiri değil tasdikinin sonucudur. Buna göre somut uyuşmazlıkta, dava tarihi itibariyle davacı şirketin tasdik edilen konkordato projesi henüz olmadığından iş bu davanın konkordatonun tasdik edilmesi halinde ve tasdikten sonra açılması gerektiği, bununla birlikte davacının, davalı bankaya borcu olmadığı yönünde de iddiada bulunmadığı, bu nedenle borcuna karşılık yapmış olduğu ödemenin bu aşamada istirdadının talep edilemeyeceği kanaatine varıldığından zamansız açılan davanın reddine'' karar verilmiştir. Mahkememizin bu kararını davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine istinaf tarafından kaldırılmıştır. ...Dairesinin █████/2024 tarih ve ... sayılı kaldırma kararı: '' ...İşbu davada davacının ileri sürülen iddiası geçici mühlet tarihinden sonra davalının alacağına faiz tahakkuk ettirerek fazla faiz tahsil ettiğine yöneliktir. Anılan iddia karşısında yapılacak inceleme teknik incelemeyi gerektirmektedir. Bir başka anlatımla, incelemenin bankacı bilirkişi tarafından banka kayıtlarında inceleme yapılarak davalının davacıdan geçici mühlet tarihi itibarıyla alacağı bulunup bulunmadığı, alacağı var ise bu alacağına geçici mühlet tarihinden sonra faiz işletip işletmediği, faiz işletmiş ise davacıdan fazla faiz tahsilatı yapıp yapmadığı, yaptığı tahsilatlar var ise ve yapılan tüm tahsilatlar ile davalının davacıdan olan tüm alacağı tahsil edilerek sona ermiş ise bu kez davalının davacıdan fazla faiz tahsilatı yapıp yapmadığının tespiti gerekmektedir. Mahkemece ise teknik incelemeyi gerektirir hususta bankacı bilirkişiden rapor alınarak açıklanan hususlar tespit edilmeden ön inceleme duruşmasında davanın zamansız açıldığı gerekçesiyle reddine hükmedilmiştir. ...Hal böyle olunca, mahkemece yapılması gereken iş dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişiye banka kayıtlarında yerinde inceleme yetkisi verilerek davalının davacıdan geçici mühlet tarihi itibarıyla genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan bir alacağı bulunup bulunmadığı, alacağı var ise miktarı, bu alacağına geçici mühlet tarihinden sonra davalının faiz işletip işletmediği, faiz işletmiş ise miktarı, davacıdan fazla faiz tahsilatı yapıp yapmadığı, yaptığı tahsilatlar var ise ve yapılan tüm tahsilatlar ile davalının davacıdan olan tüm alacağı tahsil edilerek sona ermiş ise bu kez davalının davacıdan fazla faiz tahsilatı yapıp yapmadığının tespiti yönünde rapor alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle sonucuna uygun bir karar verilmesinden ibarettir. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine'' kararı ile dosya mahkememize gelmek ile mahkememizin yeni esas numarasına kaydı yapılmıştır. Mahkememizce ...Dairesinin █████/2024 tarih ve ...sayılı kaldırma kararı kapsamında Banka Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesap Bilirkişisi ...'e tevdi edilmiş olup, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli raporda: Görülmekte olan itirazın iptali ile ilgili olarak verilen görevlendirme kapsamında yapılan inceleme ve tespitler sonucunda; Banka kayıt ve ekstreleri üzerinde yapılan inceleme ve hesaplama sonucunda; ¸Davalı bankanın fazla faiz ve ... tahsilatı yaptığı hesaplanmış olmakla birlikte taleple bağlı kalınarak ; Takip Tarihi İtibariyle taleple bağlı kalınarak; 45.000,00 TL Asıl Alacak +4. 279,32 TL İşlemiş Faiz49.279,32 TL olarak tespit edilmiştir. Davacının icra inkar tazminatı talebine ilişkin değerlendirmenin İİK 67/2 gereğince mahkeme takdirinde olduğu, tespit ve hesaplamaları içeren bilirkişi raporunu mahkememize sundukları görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; konkordato davasında geçici mühlet kararı verilen genel kredi müşterisinin rehinle temin edilmemiş iddia edilen kredi borcuna geçici mühlet tarihinden sonra faiz işletilmek suretiyle fazla tahsil edilen faizin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava konusu ...sayılı icra takip dosyası ile, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine tahsil edilen faiz alacağının iadesine dayanarak toplam 49.279,32 TL alacağın tahsili istemi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya █████/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 7 günlük hak düşürücü süre içerisinde █████/2019 tarihinde takibe konu borca itiraz ettiği, işbu itirazın iptali davasının itiraz dilekçesinin alacaklı yana tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde █████/209 tarihinde açıldığı dosya içeriği ile sabittir.Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma, arabuluculuk tutanağı, ticari defter ve kayıtlar ile birlikte...Esas sayılı icra dosyası ile toplanan tüm deliller ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişinin raporunda; Davalı bankanın fazla faiz ve BSM tahsilatı yaptığı hesaplanmış olmakla birlikte taleple bağlı kalınarak ; Takip Tarihi İtibariyle taleple bağlı kalınarak; 45.000,00 TL Asıl Alacak ,4. 279,32 TL İşlemiş Faiz olmak üzere toplam 49.279,32 TL olarak tespit edilmiş olduğu belirtilmiş olup bilirkişi tarafından dosyaya sunulan rapor denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, davacı tarafın, davalı taraftan talebe bağlı kalınarak 45.000,00 TL alacaklı olduğu tespit edilmek ile buna göre davanın kabulü ile, davalının, icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının İİK.nun 67/1.maddesi uyarınca iptali ile, HMK.nun 26 maddesine göre talebe bağlı kalınarak 45.000,00.TL asıl alacağın icra takibinde belirtilen şekilde avans faizi ile birlikte tahsili ile takibin devamına, karar verilmiş olup ayrıca alacak likit olduğundan takip tarihindeki asıl alacak üzerinden davalı taraf icra inkar tazminatına mahkum edilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-)Davanın KABULÜ İLE, Davalının, ... Esas sayılı ilamsız icra dosyasına yöneltilmiş olan itirazının İİK.nun 67/1.maddesi uyarınca İPTALİ İLE, talebe bağlı kalınarak 45.000,00.TL asıl alacağın icra takibinde belirtilen şekilde avans faizi ile birlikte tahsili ile TAKİBİN DEVAMINA, 2-)Asıl alacak likit olduğundan İİK'nun 67.maddesi gereğince asıl alacağın %20'si olan 9.000,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,3-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.073,95.TL karar ve ilam harcının dava açılışında alınan 522,09. TL peşin harcın düşülmesi ile kalan 2.551,86. TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,4-) 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00.TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,5-) Davacı tarafından yapılan 44,40.TL başvurma harcı, 522,09.TL peşin harç, 198,30.TL tebligat ücreti, 7.500,00.TL bilirkişi ücreti, olmak üzere toplam 8.264,79.TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-)Davacının vekil ile temsil edilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2.maddesi uyarınca hesaplanan 45.000,00.TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-) Kullanılmayan avansların Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatırana iadesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı taraf vekilinin e- duruşmada yüzüne karşı olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. █████/2025Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ... ¸e-imzalıdır. ¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸