Emniyet teknisyen yardımcısının meslekten çıkarma cezasının, savunma hakkı ihlali ve iptal edilen disiplin cezaları nedeniyle hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesine ilişkin Danıştay kararı.
Özet: Danıştay, Balıkesirde görevli bir teknisyen yardımcısının, "disiplinsizliği alışkanlık haline getirme" gerekçesiyle tesis edilen meslekten çıkarma cezasının iptali istemiyle açılan davada, davacının savunma hakkının usulüne uygun kullandırılmadığı ve karara dayanak teşkil eden disiplin cezalarının bir kısmının yargı kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyle hukuka aykırı bulunan disiplin işleminin iptaline ilişkin ilk derece ve istinaf mahkemesi kararlarını onamış, davalı idarelerin temyiz başvurusunu reddetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ... Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... adına ... SendikasıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Balıkesir ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, "en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı" alarak "disiplinsizliği alışkanlık haline getirme" fiilini işlediğinden bahisle, 7068 sayılı Kanun'un 12/1-a maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü,... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti :.... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; meslekten çıkarma cezasını vermeye yetkili makam tarafından, davacının hakkındaki iddiaları, bu iddiaların dayandığı delilleri, üzerine atılı fiillerin hukuki nitelendirmesini ve önerilen disiplin cezasını öğrenmesi sağlanarak, savunma yapmasına imkan tanınması gerekmekte iken, davacının 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin son fıkrasında belirtilen hakları kullanmasına imkan tanınmadığı, bu haliyle davacıya son savunma hakkı usulüne uygun kullandırılmadan disiplin cezası verildiği, bu itibarla tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan; davacının son savunmasının usulüne uygun olarak alınmamış olmasının, davacının eylemlerinin yeniden değerlendirilerek yeni bir disiplin cezasına konu edilmesine engel teşkil etmediği açık ise de; işleme esas alınan disiplin cezalarından yedi (7) tanesinin yargı kararıyla iptaline karar verildiği, bu itibarla, davacının savunması alınmadan önce işleme esas alınan bütün disiplin cezalarının yargı makamlarınca ortadan kaldırılıp kaldırılmadığı hususunun gerekçeleri ile beraber değerlendirilmesi ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlem iptaline hükmedilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından; dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka uygun olduğu, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Üye ...'un Anayasa'ya aykırılık karşı oyu ile işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Balıkesir ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde teknisyen yardımcısı olarak görev yapan davacının, "en son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı" alarak "disiplinsizliği alışkanlık haline getirme" fiilini işlediğinden bahisle başlatılan disiplin soruşturması sonrasında, Balıkesir Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunca sözlü savunması alınarak 7068 sayılı Kanun'un 12/1-a maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının tesis edilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT: 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "Disiplin ceza puanına bağlı olarak meslekten çıkarma cezası verilmesi" başlıklı 12. maddesinde; "(1) Aşağıda belirtilen durumlar disiplinsizliği alışkanlık haline getirme olarak kabul edilir ve personel hakkında meslekten çıkarma cezası yetkili disiplin kurullarınca verilir: a) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son bir yıl içinde yirmi disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam oniki defa veya daha fazla disiplin cezası almak.b) En son alınan disiplin cezasının kesinleştiği tarihten geriye doğru son beş yıl içinde kırk disiplin cezası puanı veya en az iki farklı disiplin amirinden toplam yirmibeş defa veya daha fazla disiplin cezası almak. (2) Aynı disiplin dosyası kapsamında birden fazla disiplin cezası verilmesi halinde en yüksek olanın puanı değerlendirmeye esas alınır. (3) Birinci fıkra kapsamında ceza puanlarının hesaplanması usulü Emniyet Genel Müdürlüğü personeli için ekli (1) sayılı çizelgede, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için ekli (2) sayılı çizelgede gösterilmiştir.(4) Sözleşmeli personelin sözleşmelerinin feshine ilişkin özel kanunlardaki hükümler saklıdır." hükümlerine yer verilmiş; Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin ceza puanlarının hesaplanması usulünün belirlendiği (1) sayılı çizelgeye göre, disiplin cezalarının karşılığı olarak uyarmanın 1, kınamanın 2, aylıktan kesmenin 3, kısa süreli durdurmanın 4 ve uzun süreli durdurmanın ise 5 ceza puanı gerektirdiği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Balıkesir İl Disiplin Kurulunda davacının sözlü savunma yaptığı anlaşılmış ise de, dava konusu işlemin dayanağı olan disiplin cezalarına karşı davacı tarafından dava açılıp açılmadığının Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) kayıtlarından araştırılması neticesinde; davacı hakkındaki ceza puanlarına esas teşkil eden disiplin cezalarının tamamına yönelik olarak açılan davalar sonucunda, dava konusu işlemlerin iptaline kesin olarak karar verildiği görülmüş olup, dava konusu işlemin dayanağı olan cezalar yargı kararıyla kesin olarak ortadan kalktığından davaya konu işlemin dayanaksız kaldığı ve bu haliyle sebep unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Bu itibarla; ''Yüksek Disiplin Kurulunda davacıya son savunma hakkı tanınmadığı gerekçesiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı'' değerlendirmesine yer verilen Mahkeme kararının bu gerekçesinde hukuki isabet bulunmamakta ise de; yukarıda izah edilen nedenler dikkate alındığında, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idareler üzerinde bırakılmasına,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın, kararı veren .... İdare Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY :657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun kapsam başlıklı 1. maddesinde "Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir" hükmü yer almış, 36. maddesinde" Emniyet Hizmetleri Sınıfı, "Bu sınıf, özel kanunlarına göre çarşı ve mahalle bekçisi, polis, komiser muavini, komiser, başkomiser emniyet müfettişi, polis müfettişi, emniyet amiri ve emniyet müdürü ve emniyet müdürü sıfatını kazanmış emniyet mensubu memurları kapsar" kuralı getirilmiştir. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 4. maddesinde," Polis, silahlı icra ve inzibat kuvveti olup üniformalı ve sivil olmak üzere iki kısımdır. Emniyet Teşkilatında, fiili polis hizmetleri dışında kalan yazı, hesap, levazım, telli veya telsiz haberleşme, kriminal laboratuvar, trafik fenni muayene, kayıt, tescil ve benzeri hizmetler, emniyet hizmetleri sınıfı mensupları tarafından ifa olunur." düzenlemesi yapılmış, Emniyet Hizmetleri Sınıfı mensupları anılan Kanun'un 13. maddesinde gösterilmiştir. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’nun 3. maddesinde, “Umumi zabıta: Silahlı bir kuvvet olan (polis) ve (jandarma) dır.” hükmü yer almış; 82. maddesinde, Emniyet örgütü mensuplarına verilecek disiplin cezaları sayılmış, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre ve bu Kanun'da gösterilen yetkili disiplin kurulunca uygulanacağı belirtilmiş; 83. maddesinde de, "Gerek inzibat komisyonları tarafından ve gerek salahiyet dairesinde re'sen verilecek inzibat cezalarını icap ettiren fiil ve hareketlerin ne olduğu ve cezaların derece ve miktarı, polis mesleğinin haiz olduğu hususiyet ve ehemmiyet gözetilerek tanzim edilecek nizamnamede tayin olunur. Memuriyetten ihraç cezası müstesnadır." kuralına yer verilmiştir.3201 sayılı Kanun'un verdiği yetkiye istinaden, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü █████/1979 günlü, 16618 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış; Anayasa Mahkemesinin █████/2016 günlü, 29608 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan █████/2016 günlü, E:███████, K:2016/3 sayılı kararıyla da; " 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin" Anayasa'nın 38. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen "suçta kanunilik" ilkesine ve Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan "kanuni düzenleme" ilkesine aykırı olduğuna" ve İPTALİNE, iptal hükmünün, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine" karar verilmiştir. Diğer taraftan, █████/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname kanunlaşarak, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun, █████/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.7068 sayılı Kanun’un 1. maddesinde, bu Kanun’un Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeline ilişkin disiplinsizlik hâllerini, disiplin cezalarını, disiplin amirlerini ve kurullarını, disiplin soruşturma usulü ile diğer ilgili hususları düzenlediği belirtilmiş;7068 sayılı Kanun 'un kapsamını belirleyen 2. maddesinin 1. fıkrasını (a) bendinde, "Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları" ve 3. maddesinin (i) bendinde personel tanımı içinde, "emniyet teşkilatında çalışan her sınıftan memur" ibaresine yer verilmek suretiyle, emniyet mensubu olmayan, Emniyet Genel Müdürlüğünde görev yapan diğer memurlar da 7068 sayılı Kanun kapsamına alınmıştır.Kamu düzeninin sağlanması bakımından, düzenli bir şekilde yerine getirilmesi zaruret taşıyan iç güvenlik hizmetleri, bu hizmetin asli unsuru olan emniyet hizmetleri mensuplarının katı bir disiplin ve hiyerarşik düzene bağlı olarak çalışmalarını gerekli kılmakta, disiplin cezasının gerektiren fiiller ve cezaları bu mesleğe özgü olarak belirlenmektedir. 657 sayılı Kanun da emniyet mensupları yönünden özel kanuna işaret etmiştir.Emniyet teşkilatında çalışan sivil personelin ifa ettiği görevler, silah kullanımını gerektirmeyen kimi teknik ve lojistik hizmetlerden ibaret olup, Emniyet Hizmetleri Sınıfında da olmayan bu personelin; 657 sayılı Kanun'un kapsamındaki emsali memurlardan farkları bulunmamaktadırlar. Emniyet teşkilatında çalışan sivil personelin, 7068 sayılı Kanun kapsamına alınmaları, emsallerinden farklı muameleye tabi olma sonucunu doğurmaktadır. Öte yandan, Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan meslek mensuplarına verilecek cezalar arasında bulunan, "meslekten çıkarma cezasının" meslek mensubu olmayan diğer memurlar yönünden uygulanması / uygulanamaması da başka bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.7068 sayılı Kanun'un kapsamını belirleyen 2. maddesinin 1. fıkrasını (a) bendinde yer alan, "Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurları" ve 3. maddesinin (i) bendinde personel tanımı içinde yer alkan, "emniyet teşkilatında çalışan her sınıftan memur" ibareleri, yukarıda belirtilen nedenlerle, Anayasa'nın 2. ve 10. maddelerine aykırı olduğundan, Anayasa Mahkemesine itiraz yoluyla baş vurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.Açıklanan nedenlerle, Anayasa aykırılık bulunduğu gerekçesiyle, bu yönden çoğunluk kararına katılmıyorum.