kayseri bölge adliye mahkemesinin trafik kazası sonucu ölüm ve cismani zarar nedeniyle istenen destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasının istinaf incelemesi kararı.

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinin trafik kazası sonucu ölüm ve cismani zarar nedeniyle istenen destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasının istinaf incelemesi kararı.

Özet: Bu hukuki metin, trafik kazası sonucu vefat eden bir kişinin yakınları tarafından, kazaya karışan aracın sürücüsü, sahibi ve sigorta şirketine karşı açılan tazminat davasının istinaf incelemesini konu almaktadır. Davacılar, müteveffanın hızlı ve dikkatsiz sürüş nedeniyle yaşamını yitirdiğini iddia ederek destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebinde bulunurken, davalılar kazanın müteveffanın kusurlu bisiklet kullanımı nedeniyle gerçekleştiğini savunmuş ve iddiaları reddederek davanın haksız olduğunu belirtmişlerdir. Davacılar ayrıca davalıların mal kaçırma endişesini dile getirirken, davalı taraf kendi maddi zorluklarını ve yardım etme girişimlerinin reddedildiğini öne sürmüştür.

T.C.

KAYSERİ

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI: ███████ Esas, █████████ Karar

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ: █████/2022

İSTİNAF KARARININ

VERİLDİĞİ TARİH: █████/2026

YAZILDIĞI TARİH: █████/2026

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece verilen kararın istinaf incelemesi davacılar ve davalılar ... ve ... vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacılar vekili; ... tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkillerinin murisi olan ...'e çarparak vefatına sebebiyet verdiğini, geride babası ..., annesi ..., kardeşleri ... ve ..., eşi ..., çocukları ... ve ...'in kaldığını, ... plakalı araç kazayı yapan ...'ın babası olan davalı ...'ın adına trafiğe kayıtlı olduğunu, olaya ilişkin görüntü kayıtları, trafik kazası tespit tutanağı ve dosya kapsamında yapılacak olan bilirkişi incelemesinde de açıkça anlaşılacağı gibi davalı tarafın belirtilen hız sınırının çok üzerinde bir hızla seyrettiğini, bununla birlikte kazanın meydana geliş saati itibariyle yol aydınlanmış olduğundan müteveffayı görmeme ihtimalinin de bulunmadığını, davalının trafikte ya gerekli dikkat ve özeni göstermediğini ya da müteveffayı fark etmesine rağmen hızını düşürme yoluna gitmediğini, kaza ile ilgili Kayseri 6. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ███████ Esas sayılı dosyasının derdest olduğu, kazadan sonra davalıların müvekkillerini arayıp sormadıklarını, herhangi bir şekilde özür dilemediklerini, müteveffanın ölüm tarihi itibariyle 35 yaşında olup geride çalışmayan bir eş ve iki tane yetim kız bıraktığını, müvekkili ...'ın eşinin ölümü ile birlikte çocuklarına hem anne hem de baba olmak zorunda kaldığını, ayrıca daha genç yaşta eşini kaybetmenin acısını derinden yaşadığını belirterek müteveffanın ölümü sebebiyle müteveffanın eşi ... bakımından 50,00-TL, kızı ... bakımından 50,00-TL, kızı ... bakımından 50,00-TL, annesi ... bakımından 50,00-TL ve babası ... bakımından 50,00-TL olmak üzere toplam 250,00-TL destekten yoksun kalma ve cenaze giderinden oluşan belirsiz alacak şeklindeki tazminatı davalılar ..., ... ve ... A.Ş.'nden, ayrıca müvekkilleri ... için 400.000,00-TL, ... için 200,000,00-TL, ... için 200.000,00-TL, ... için 100.000,00-TL, ... için 100.000,00-TL, ... için 50.000,00-TL ve ... için 50.000,00-TL olmak üzere toplam 1.100.000,00-TL manevi tazminatı davalılar ... ve ...'tan talep ettiklerini, yargılama sonucunda hükmedilmesi muhtemel maddi ve manevi tazminat miktarı düşünüldüğü zaman davalı tarafın mal kaçırma çabası içerisine girmesinin kesin olduğunu, hali hazırda kazayı yapan davalı ...'ın üzerine taşınır veya taşınmaz bir mal varlığı bulunmamakta olup diğer davalı ...'ın da tazmin yükümlülüğünden kurtulmak amacıyla kazayı gerçekleştiren aracı elden çıkarma ve üzerine kayıtlı taşınmazları 3. kişilere kötü niyetle devretme olasılığı çok yüksek olduğunu belirterek açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ...: davacıların iddiasının aksine kazanın meydana gelmesinde aynı yönde seyir eden kuralsız bisiklet sürücüsü davacıların murisinin yalpalayarak ve şerit değiştirerek, davalılardan ...'nin aracının önüne yönelmesi ve davalı ...'nin diğer şeride geçme çabası sırasında çarpma sonucu meydana geldiğini, müvekkilinin sürdüğü aracın hızının fazla olmadığını, makul hızla ilerlediğini, müvekkili ...'ın olay tarihinde ve halen de üniversite öğrencisi olduğunu, geçimini sağlamak amacıyla sürekli olmaksızın part time çalıştığını, müvekkili ...'ın evli ve iki çocuk babası olup memur olarak çalıştığını, maaşından başka herhangi bir geliri bulunmadığını, çocuklarının üniversite okuduğunu, adına kayıtlı bir tane evi bulunduğunu, halen de devlet lojmanında kira vererek oturduğunu, adına kayıtlı olan evde de kiracı bulduğu takdirde kira geliri olduğunu, kendisinin... Bankası'ndan kredi kullandığını, yaklaşık olarak aylık 3.200.00-TL kredi borcu ödediğini, her ne kadar davacı tarafça kazadan sonra davalılarca kendileri ile iletişime geçilmediği belirtilmişse de müvekkillerinden...'ın arkadaşları aracılığıyla müteveffanın yakınlarına ulaşılarak yardımcı olmak istendiği iletilmiş, ancak, aile tarafından, "henüz acımız çok taze" denilerek destek talebinin reddedildiğini savunarak haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili; davacı tarafın yasal düzenlemeye aykırı olarak eksik belge ile müvekkili şirkete başvurmuşsa da, başvuran tarafın taleplerinin öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, müteveffanın davaya konu kazanın meydana gelmesine asli kusuru ile sebep olduğunu, müvekkilinin faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın usulden reddini; davanın esastan reddini; vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: .

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; 1-Davacı ...'in maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile ... ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 306.692,33-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 306.702,33-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 245.361,86-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 37.435,26-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 245.361,86-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan ... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

2-Davacı ...'in maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile... ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 379.841,78-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 379.851,78-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 303.881,42-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 46.363,98-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 303.881,42-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

3-Davacı ...'in davalılar maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile... ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 455.165,47-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 455.175,47-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 364.140,37-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 55.558,08-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 364.140,37-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

4-Davacı ...'in maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile ... ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 690.400,42-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 690.410,42-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 552.328,33-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 84.271,16-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 552.328,33-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

5-Davacı ...'in maddi tazminat davasının davalılar ... ve ... yönünden KABULÜ ve davalı ... Anonim Şirketi yönünden KISMEN KABULÜ ile ...ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 1.690.720,52-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 1.690.730,52-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 1.352.584,41-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 206.371,52-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 1.352.584,41-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan...tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

6-Davacıların davalı ... Anonim Şirketi yönünden hükmedilen maddi tazminatın başlangıç tarihine ve █████/2024 tarihli dilekçe ile tüm davalılar yönünden hükmedilen maddi tazminata mevduata uygulanan en yüksek oranda faiz işletilmesi istemlerinin REDDİNE,

7-Davacıların davalılar ... ve ... hakkındaki manevi tazminat davalarının KISMEN KABULÜ ile davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 70.000,00-TL, davacı ... için 40.000,00-TL, davacı ... için 40.000,00-TL, davacı ... için 100.000,00-TL, davacı ... için 15.000,00-TL ve davacı ...için 15.000,00-TL manevi tazminatın trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan ... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine,

8-Davacıların davalılar ... ve ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE, dair karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin yaptığı ekstra müterafik kusur indirimine itiraz ettiklerini, bilirkişilerin müteveffa adına kusur değerlendirmesi yaptıklarını, müteveffanın davalının kusuru neticesinde vefat ettiğini, davalının azami hız sınırını aştığını, davalının beyanlarındaki çelişkilerin ve suçtan kurtulma çabasının bu kazada ağır kusurunun olduğunu bildiğinden ileri geldiğini, davalının beyanlarında müvekkillerine kazadan sonra başsağlığı vermek istediklerini, ancak müvekkillerinin bunu kabul etmediklerinin gerçeği yansıtmadığını, davalı tarafın kaza sonrası kazaya karışan aracı alalacele sattıklarını, bu da köte niyetli olduklarını gösterdiğini, müvekkilleri lehine taktir edilen maddi tazminat tutarlarının çok düşük kaldığını, sigortanın sorumluluğunun 430.000,00 TL olmasına itiraz ettiklerini, can kaybıyla sonuçlanan bir olay için bedelin çok düşük olduğunu, ilgili oranın günümüz şartlarındaki bir sigorta poliçesi baz alınarak güncellenmesi gerektiğini, evlilik oranı indiriminin fazla yapıldığını, müvekkili ...'ın yas içerisinde olup tüm hayatını küçük yaşta babasız kalan iki küçük kızına adadığını, çocuklar için yapılan hesaplamanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, çocukların üniversite eğitimi alacağı hesap edilerek 25 yaşına kadar babalarından destek göreceklerinin kabul edilmesi, üniversiteye gitmedikleri halde 22 yaşına kadar babalarından destek göreceklerinin kabul edilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının günümüz şartlarında cok cüzi kaldığını, bu haliyle ilgili tazminat tutarlarının müvekkillerini başka bir mağduriyete sürükleyeceğini, müvekkilleri için reddedilen manevi tazminat istemi konusunda her bir davacı müvekkili aleyhine ayrı ayrı karış vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle ilk derice mahkemesi kararının kararın kaldırılması talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

İstinaf kanun yoluna başvuran davalılar vekili; ilk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğunu, davacıların murisinin olayda %70 oranında kusurlu olduğunun bilirkişi raporlarında belirtildiğini, müteveffanın bisiklet kullanılması yasak olan yolda sürdüğü bisikletle ana yolda gitmeye çalışırken kontrolünü kaybederek davalı müvekkili ...'ın kullandığı aracın ön camına kafasını çarparak asli kusurlu biçimde ölümle sonuçlanan trafik kazasına sebebiyet verdiğini, davacılara taziyede bulanmadıkları beyanlarının doğru olmadığını, müvekkillerinin karşılaması mümkün olmayan miktar ve tutarlarda manevi tazminata hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu, müteveffanın ölüm tarihindeki geliri, önceki desteği ve net kazançları tespit edilmeksizin yapılan eksik hesaplamalara dayalı hüküm kurulduğunu, davacı mirasçıların bireysel ve sosyal yaşantılarında azalma olup olmadığı ve miktarı gözetilmeksizin ve yüksek miktarda tazminata hükmedildiğini, arz ve izah edilen nedenlerle eksik inceleme ve değerlendirme ile verilen hükmün kaldırılması talebiyle istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

Dava, ölümlü trafik kazası neticesinde destekten yoksun kalma maddi tazminat ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre davalı ... Anonim Şirketi'nin kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacı olduğundan ZMMS poliçesi nedeniyle, davalı ...'ın kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın sahibi olduğundan işleten sıfatı ile ve davalı ...'ın ise kazaya neden olan ... plaka sayılı aracın sürücüsü olması nedeniyle haksız fiil hükümlerine göre meydana gelen zararlardan sorumluluğunun bulunduğu değerlendirilmiştir.

Kayseri 6. AsCM E: ███████, K: ███████ sayılı karar ile davalı ... hakkında 1 yıl 8 ay hapis cezası verilmiş ve neticeten hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir.

Davacılar Vekilinin İstinaf Taleplerinin İncelenmesi;

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.

Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (...,... Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S. 582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (..., ..., Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418)

Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığında, davacıların murisinin müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile murisin eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.

Somut olayda, dosya içerisindeki belge ve bilgilerden, bisiklet sürücüsü olarak bulunan şahsın ölüm belgesinde ise vefat edenlerin ölüm şekli incelendiğinde kask takmasının ölüm olayının artmasına sebebiyet verdiği kanaatine varılmış olmakla TBK’nın 52. maddesi uyarınca, Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre, hesaplanan tazminattan mahkemece, müterafik kusur def'i olmadığından resen dikkate alınarak tazminattan %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılması hususu dikkate alınmak suretiyle hüküm kurulduğu anlaşılmakla; müteveffanın kask takmadan bisiklet sürmesi, hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilerek müterafik kusur olması hususu dikkate alınarak, aktüerya bilirkişisi tarafından hesaplanan tazminattan Yargıtay yerleşik uygulamaları gereğince %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmış olması isabetli olmuş olup, davacılar vekilinin aksi yöndeki istinafının yerinde olmadığı görülmüştür.

Yargılama esnasında alınan Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nca düzenlenen ... tarihli raporda ve Karayolları fen heyeti bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen ... tarihli rapor ile Karayolları bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen ... tarihli ek raporda belirtildiği üzere, davalı sürücü ...'ın %30 oranında kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'in % 70 oranında kusurlu olduğu rapor edildiğinden ve işbu kusur raporları ile kaza tespit tutanağı da uyuştuğundan kusur hususunda dosyada bir çelişki mevcut olmadığından usulüne göre alınan raporların hükme esas alınması isabetli olduğundan davacılar vekilinin kusura yönelik istinaf taleplerin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar vekilinin maddi tazminat hesaplama yöntemine ve aleyhlerine verilen vekalet ücretlerine ilişkin istinaf talepleri de yersiz olduğundan belirtilen hususlarda hata bulunmadığından belirtilen istinaf taleplerin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında yaşanan olayın oluş şekli, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile yukarıda ilkeler birlikte değerlendirildiğinde, ilk derece mahkemesince hükmedilen manevi tazminat miktarının zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmaya yetecek ve tazminatın amacına uygun miktarda olduğu kanaatine varılmış olmakla, davacılar vekilinin hükmedilen manevi tazminatın miktarına yönelik istinaflarının da yerinde olmadığı görülmüştür.

Ancak, Anayasa Mahkemesi'nin 25.12.2024 tarih ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile HMK'nın 326/2 maddesinin manevi tazminat davaları yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmesi nedeniyle manevi tazminat açısından davanın reddedilen kısmı için davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. İlk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b/2. maddesi uyarınca kaldırılarak, reddedilen manevi tazminat yönünden davacılar aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin takdir edilmemesine karar verilmek üzere yeniden hüküm kurulması gerektiği görülmüştür.

Davalılar ... ve ... Vekilinin İstinaf Taleplerinin İncelenmesi;

ZMM sigortası genel şartları A5 maddesi Ç bendinin yaptığı atıf gereği, destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasını düzenleyen esaslar bölümünün EK-2 md.si "Belgelendirilmiş olması durumunda, hesaplamalarda ölen kişinin vergilendirilmiş geliri dikkate alınır. Vergilendirilmiş gelir tutarı için herhangi bir belge sunulmaması durumunda hesaplama asgari ücret üzerinden yapılır." hükmünü içermektedir.

Dava dilekçesinden desteğin gelirine ilişkin bir beyanda bulunulmadığı, Mahkemece bu yöne ilişkin yaptırılan zabıta araştırmasına verilen ... tarihli cevabi yazı ile desteğin ...de işçi olduğu ve 6.000,00 TL maaş aldığının tespit edildiği görülmüştür. Desteğin kaza tarihinden geriye doğru 6 aylık ücret bordrolarının dosyaya kazandırıldığı, bordroların incelenmesinde desteğe maaş, maaş farkı, ikramiye, ilave tediye, ayakkabı yardımı dahil ve fakat ücretli izin hariç olmak üzere toplamda 54.121,01 TL ödeme yapıldığı, desteğin söz konusu dönemdeki aylık ortalama (net) gelirinin: 54.121,01 TL / 6 = 9.020,17 TL olduğu, o dönemdeki asgari ücretin 3,19 katı düzeyinde gelir elde ettiği hesaplanmış, hesaplamalarda bu miktar üzerinden yapılmıştır. Davacıların desteğinin kusur durumu da göz önünde bulundurularak destek zararları bulunmuştur. Doğru bir şekilde hesaplama yapılan...tarihli aktüerya raporunun hükme esas alınması isabetli olduğundan davalılar vekilinin bu yöne değinen istinaf taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

6098 TBK'nun 56/2. maddesi hükmüne göre “Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” hükmü ile aynı Yasanın 51. maddesinde de “Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.” hükmüne göre, somut olayda olay tarihi, olayın oluş şekli, kusur durumu, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacıların çektiği acı ve duymuş olduğu üzüntünün boyutu, hakkaniyet ve manevi tazminat miktarının bir taraf için zenginleşme aracı, diğer taraf için de yıkım olmaması ilkesi ve davacıların uğradığı manevi zarar göz önüne alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarlarının usul ve yasaya uygun bulunmasına göre ilk derece mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalılar vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu haliyle; ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucu vakıa ve hukuki değerlendirmede kanuna aykırılığın bulunmadığı, ilk derece mahkemesinin verdiği kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Bu durumda dairemizce istinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri manevi tazminatın reddedilen kısmı yönünden aleyhe vekalet ücreti yönünden kısmen yerinde görülerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere) ;

A-)Davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ İLE,

B-)Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ Esas, █████████ Karar sayılı kararının yeniden hüküm kurulmak üzere KALDIRILMASINA, hükmün HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince YENİDEN TESİSİNE,

1-Davacı ...'in maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile...ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 306.692,33-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 306.702,33-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 245.361,86-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 37.435,26-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 245.361,86-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan ... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

2-Davacı ...'in maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile ... ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 379.841,78-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 379.851,78-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 303.881,42-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 46.363,98-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 303.881,42-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan ... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

3-Davacı ...'in davalılar maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile ...ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 455.165,47-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 455.175,47-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 364.140,37-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 55.558,08-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 364.140,37-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

5-Davacı ...'in maddi tazminat davasının davalılar ... ve ... yönünden KABULÜ ve davalı ... Anonim Şirketi yönünden KISMEN KABULÜ ile ... ibraz tarihli aktüer bilirkişi raporunda hesaplanan 1.690.720,52-TL destekten yoksun kalma zararı ve 10,00-TL cenaze ve defin gideri zararı olmak üzere toplam 1.690.730,52-TL maddi tazminattan desteğin kask takmaması nedeni ile TBK'nun 52. maddesi uyarınca takdiren %20 oranında mütefarik kusur indirimi yapılarak hesaplanan 1.352.584,41-TL'den davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti üzerinden yapılan garame hesabına göre 206.371,52-TL'lik kısmından temerrüt tarihi olan arabuluculuk başvuru tarihi █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sınırlı sorumlu olması, davalılar ... ve ...'ın ise 1.352.584,41-TL'nin tamamından trafik kaza tarihi ve vefat tarihi olan ... tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile sorumlu olmaları koşulu ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, bu davacının fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin REDDİNE,

8-Davacıların davalılar ... ve ... hakkındaki fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin REDDİNE,

9-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; maddi tazminat yönünden alınması gereken 192.517,82-TL nispi karar ve ilam harcından davacılardan peşin olarak alınan 3.757,91-TL harç ile tamamlama harcı olarak iki ayrı makbuzla alınan 8.274,29-TL ve 3.757,04-TL toplamı 12.031,33-TL harç olmak üzere alınan toplam 15.789,24-TL harcın mahsubu ile bakiye 176.728,58-TL harcın davalılardan (davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti nedeniyle 13.584,06-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması, diğer davalıların ise 176.728,58-TL'nin tamamından sorumlu olmaları koşuluyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

10-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; hükmedilen manevi tazminat yönünden alınması gereken 23.908,50-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

11-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.640,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama giderinin) kabul ve ret oranına göre 1.312,00-TL'nın davalılardan (davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti nedeniyle 200,17-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşulu ile), bakiye 328,00-TL'nın davacılardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

12-Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvurma harcı ile peşin harç 3.757,91-TL, tamamlama harcı olarak iki ayrı makbuzla alınan 8.274,29-TL ve 3.757,04-TL toplamı 12.031,33-TL toplamı 12.031,33-TL olmak üzere toplam 15.869,94-TL harcın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

13-Davacılar tarafından maddi tazminat davası yönünden yapılan 204,50-TL e-tebligat, 3,25-TL KEP gideri, 264,00-TL posta ve müzekkere masrafı, 497,00-TL tebligat gideri, 1.578,00-TL ATK fatura bedeli, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.546,75-TL yargılama giderinden davanın kabul ret oranına göre belirlenen 9.237,39-TL yargılama giderinin (davalı ... A.Ş.'nin ZMMS poliçesinin sakatlık/ölüm teminat limiti nedeniyle 1.409,39-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşulu ile) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

Maddi tazminat davası yönünden fazlaya ilişkin yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına,

Davacıların manevi tazminat davası yönünden ayrıca yaptıkları yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

14-Davalılarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

15-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

16-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 39.257,90-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 30.000,00-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

17-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 48.621,03-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 30.000,00-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

18-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 58.262,46-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 30.000,00-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine,

19-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 86.849,25-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 30.000,00-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine,

20-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 369.461,55-TL nispi vekalet ücretinin (davalı ... A.Ş.'nin 33.019,44-TL'lik kısmı ile sınırlı sorumlu olması koşuluyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

21-Davacılar ..., ..., ..., ...ve ...'in destekten yoksun kalma zararına yönelik maddi tazminat istemi ile ilgili olarak mütefarik kusur nedeni ile yapılan indirimden dolayı ret olanan kısım üzerinden davalılar lehine vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

22-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

23-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

24-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

25-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

26-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

27-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 15.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

28-Davacı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden lehine takdir olunan manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 15.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine,

29-Anayasa Mahkemesi'nin 25.12.2024 tarih ve ███████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile HMK'nın 326/2 maddesinin manevi tazminat davaları yönünden Anayasaya aykırı bulunarak iptal edilmesi nedeniyle manevi tazminat açısından davanın reddedilen kısmı için davalılar lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

30-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya mahkememiz arşivine kaldırılmasına,

C-) Davacının istinaf başvurusu kabul edilmiş olmakla;

1-) İstinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

3-) Davacı tarafından yatırılan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 70,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.753,10 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Ç-) Davalıların istinaf başvurusu reddedilmiş olmakla;

1-) Alınması gereken 216.426,32 TL istinaf karar harcından davalılar tarafından peşin yatırılan 108.213,16 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 108.213,16 TL harcın davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına,

2-) İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

3-) Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

D-) 1-) İstinaf yargılaması bakımından istinaf kanun yoluna başvuran tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının HMK'nun 333. maddesi, Yönetmeliğin 207/1. maddesi ve HMK Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesi hükümleri uyarınca yatırana iadesine,

Kararın kesin olmaması nedeniyle taraflara tebliği işlemlerinin Dairemizce yapılmasına,

Dair; tarafların yokluğunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca Yargıtay yolu AÇIK olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026