bölge adliye mahkemesinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanan emtia çalınması sonucu sigortacının rücuen açtığı itirazın iptali davası istinaf incelemesi.

Bölge Adliye Mahkemesinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanan emtia çalınması sonucu sigortacının rücuen açtığı itirazın iptali davası istinaf incelemesi.

Özet: Nakliyat sigorta poliçesi kapsamında çalınan 25.000 kg pirinç cinsi emtia için sigortalısına tazminat ödeyen sigorta şirketi, emtiayı taşıyan aracın sahibi aleyhine rücu davası açmış; ilk derece mahkemesi, davalı araç şoförünün kusur ve ihmali sonucu meydana gelen zarardan araç sahibinin de sorumlu olduğuna, davalının taşıyıcı sıfatına sahip olduğuna ve sigorta şirketinin halefiyet ilkesi gereği sigortalısının haklarına sahip olduğuna hükmederek, davalının icra takibine itirazının iptaline ve sigorta şirketinin alacağının kabulüne karar vermiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili...A.Ş. ile sigortalı dava dışı ... ... ... A.Ş. arasında Nakliyat Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, ... ... firmasının 25.000 kg ağırlığındaki pirinç cinsi emtiayı dava dışı ...adlı firmaya göndermek istediğini, bunun için █████/2019 günü ......'te bulunan ...firmasına götürülmek üzere davalı ...'e ait .../... plakalı ve şoför ... tarafından idare edilen dorselere yükleme yapıldığını, ancak teslim edilmesi gereken tarihte teslim edilmemesi üzerine, ... ... tarafından █████/2019 tarihinde şoför ...'nın arandığını ve aracın arızası sebebi ile ürünlerin geç teslim edileceği ... tarafından beyan edildiğini, █████/2019 tarihinde ürünlerin hala teslim edilmemiş olması üzerine ...'nın tekrar arandığını fakat ulaşılamadığını, aracın ruhsat sahibi ...'in arandığını fakat aracın nerede olduğunu bilmediğini, bunun üzerine sigortalı firma yetkilisi █████/2019 tarihinde ... ve ... hakkında şikayette bulunulduğunu, █████/2019 tarihinde ...'in de aracının çalındığına dair suç duyurusunda bulunulduğunun öğrenildiğini, oluşan hasar nedeniyle sigortalı şirketin müvekkillerinin...A.Ş.'ye başvurduğunu, yapılan ekspertiz çalışması sonucu çalınan 25.000 kg ağırlığındaki pirinç cinsi emtia ile ilgili Nakliyat Sigorta Poliçesinden kendilerini █████/2019 tarihinde 140.000,00-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin rücu muhatabı olan araç sahibi ...'e ve şoför ...'ya karşı önce █████/2019 tarihli rücu mektubu gönderildiğini, ödeme alınamayınca da .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ancak davalı ...'in takibe, borca, faize, faiz oranına, faiz başlangıç tarihine itiraz ettiğini, ...'ya ise Mernis kaydı tespit edilemediği için tebligat yapılamadığını, davalılar hakkında arabuluculuğa da başvurulduğunu ancak ...'ya yine ulaşılamadığını, sonuç olarak davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile davalı ...'in alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin doğrudan ya da dolaylı bir eylemi ile davacının zararına sebebiyet vermediğini, bu nedenle davacının müvekkile rücu edebileceği bir alacağının olmadığını, davacının sigortalısının müvekkil ile bir taşıma sözleşmesi akdetmediğini, müvekkilinin Yasa'nın aradığı anlamda taşıyıcı olmadığını ve taşınmaz üzere herhangi bir emtia teslim almadığını, müvekkilin aracının çalındığını, bunun üzerine vakit kaybetmeksizin Polis Merkezi'ne giderek şikayette bulunduğunu, aracının çalınmasından dolayı mağdur olduğunu, aracın 1 aydan fazla bir süre sonra polis memurları tarafından bulunarak müvekkile teslim edildiğini, müvekkilinin adresinin Gaziosmanpaşa olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Ticaret Mahkemeleri olduğunu bu nedenlerle öncelikle yetki itirazının kabulüne, Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ██████████ soruşturma sayılı dosyası ile yapılan soruşturmanın beklenilmesine, davanın reddine, davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra tazminatı ile mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Davacı ve dava dışı sigortalı arasında akdedilmiş geçerli bir Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesinin bulunması ve davacının sigortalısına hasar tazminatı ödemesini yapmış olması nedeniyle, sigortalısının hak ve alacaklarına halef olduğu kanaatine varılmıştır. Dava dışı sigortalıya ait 25.000 kg ...... cinsi emtianın davalının taşıması sırasında araç ile birlikte çalınmak sureti ile zayi olduğu, davalı tarafça doğrudan ya da dolaylı bir eylemi ile davacının zararına sebebiyet vermediği savunulmuş ise de, davalının aracının ve taşınan malın çalınmasında araç şoförünün kusur ve ihmalinin bulunduğu, dolayısı ile meydana gelen zarardan davalının da araç şoförü ile birlikte ve onun kadar sorumlu olduğu, davalı tarafça taşıtan ile aralarında bir sözleşme bulunmadığından bahisle yasanın aradığı anlamda taşıyıcı olunmadığı savunulmuş ise de, dosya kapsamında mevcut ... ... şirketine kesilen faturaya göre taşımanın taraflarınca yapıldığının sabit olduğu kanaatine varılmakla, davacının davasının kabulüne karar verilmiş; kısa kararda yazım hatası yapılarak takibin 140.00,00 TL alacak üzerinden devamına şeklinde yazıldığı görülmekle, HMK 304/1 maddesi gereğince yazım hatası resen düzeltilerek ve kısa kararda hükmedilen miktarın talep ve karar gibi 140.000,00 TL olduğu kabul edilerek, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, davalının takibe itirazının iptaline, takibin 140.000,00 TL alacak üzerinden devamına," karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının doğrudan ya da dolaylı bir eylemi ile davacının zararına sebebiyet vermediğini, davacı tarafından sigortalandığı ileri sürülen dava dışı ... ... A.Ş.'nin emtialarının kaybolmasının davalıdan kaynaklanan ve davalının sorumluluğunu gerektiren bir nedenle olmadığını, bilirkişi raporunda, 140.000.-TL (KDV hariç) tutarındaki faturanın dava dışı ... ... .... A.Ş.'nin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığının tespit edildiğinin belirtildiğini, söz konusu faturanın delil olma niteliği bulunmadığını, ayrıca gerçek durumu da göstermediğini, bir firmanın kendi düzenlediği bir faturayı ticari defterlerine kaydetmemesinin, faturanın sigortadan para alabilmek maksadıyla sonradan düzmece olarak düzenlendiğini gösterdiğini, bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu, davacının meydana geldiğini ileri sürdüğü zararı ile davalının herhangi bir eylemi arasında illiyet bağı bulunmadığını, davalının taşımada taşıyıcı sıfatını haiz olduğuna ilişkin görüşün kabul edilmediğini, davacının zararının meydana gelmesinde davalıya yüklenebilecek bir kusur veya davalının kusur ya da kusursuz sorumluluğu bulunmadığını, davacının dahi araçların yüklü olarak nezaretsiz bırakıldığı yönünde bir iddiası yokken bilirkişilerin bu değerlendirmeye nasıl vardıklarının izaha muhtaç olduğunu, bu durumun, bilirkişilerin tarafsızlığından şüphe oluşmasına neden olduğunu, bilirkişilerin tarafsız olmadığını, davalının Yasa'nın aradığı anlamda taşıyıcı olmadığını ve taşınmak üzere herhangi bir emtia teslim almadığını, ilk derece mahkemesi tarafından itirazlarının değerlendirilmediğini, yetersiz olan ve taraflı bilirkişi tarafından düzenlenen rapora itibar edilerek hüküm tesis edildiğini, davacı tarafça, sigortalısına ödeme yapılmadan önce tüm bu hususların incelenmediği ve yeterli özen gösterilmeksizin ve araştırma yapılmaksızın tazminat ödendiğini, davacı sigorta şirketinin, bu durumda zararına kendi kusuru ile sebebiyet verdiğini, davacının, kendi kusuru ile sebebiyet verdiği zararı davalıdan talep etmesine hukuken imkan olmadığını, davacının asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra tazminatı ile mahkum edilmemesinin de bir başka bozma nedeni olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, yurtiçi taşıması için davalıya teslim edilen emtianın alıcısına teslim edilmeyip çaldırılması sonucu sigortalısına zararı ödeyen davacının rücuen tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemidir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; ilk derece mahkemesince delillerin takdirinde hata yapılıp yapılmadığı noktasındadır.

6102 sayılı TTK'nun somut olaya uygulama yeri bulunan hükümleri şöyledir;

MADDE 873. Maddesi (1) Taşıyıcı, eşyayı, kararlaştırılan sürede, bir süre kararlaştırılmamışsa şartlar dikkate alındığında özenli bir taşıyıcıya tanınabilecek makul bir süre içinde, teslim etmekle yükümlüdür.

MADDE 874- (1) Eşya, taşıma süresini izleyen yirmi gün içinde teslim edilmezse, hak sahibi ona zayi olmuş gözüyle bakabilir. Sınır ötesi taşımalarda bu süre otuz gündür.

MADDE 875- (1) Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.

MADDE 880- (1) Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır.

MADDE 886- (1) Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.

Davalı taşıyıcının işleteni olduğu ... ve ... Plakalı araç-römork ile davacı sigortalısı ... A.Ş. ne ait 140.000 TL tutarlı 25.000 kg pirinç yükünü taşımak üzere teslim aldığı, irsaliyede şoför ...' ad ve imzasının bulunduğu, davalı tarafça dava dışı ... A.Ş ye Ankara - ........ nakliye muhtevalı fatura düzenlemiş olduğu, aracın yüküyle birlikte çalındığının iddia edildiği bu konuda soruşturma yürütüldüğü, bilahare yükü boşaltılmış olarak bulunduğu, davalının pervasızca hareketi ile zarara sebebiyet verdiği, tüm zarardan sorumlu olduğu,anlaşılmakla ilk derece mahkemesi kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davalı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 2.390,85 TL harcın, alınması gerekli olan 9.563,4‬0 TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.172,55 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026