Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasında zamanaşımı, yetki itirazları ve sigorta başvurularını değerlendiren kararı.
Özet: Bir yayanın trafik kazasında yaralanarak daimi bakıma muhtaç hale gelmesi ve ekonomik geleceğinin zarar görmesi nedeniyle maddi tazminat talep ettiği bu davada, sigorta şirketinin sorumluluk sınırları, sürücünün kusuru ve geçici iş göremezlik teminatı konularında savunma yapıldığı; araç sahibinin ise yetki, görev ve zamanaşımı itirazlarının yanı sıra manevi tazminat ödemesi yapıldığını belirtmesi üzerine, mahkemece zamanaşımı itirazının taksirle yaralama suçunun ceza zamanaşımı süresi göz önüne alınarak reddedildiği ve yetkili mahkemenin belirlenmesine ilişkin hükümlerin değerlendirildiği karmaşık bir hukuki ihtilaf incelenmektedir.
T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ███████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARARESAS NO : ███████ KARAR NO : ████████....DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2018KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.12.2017 tarihinde karşıdan karşıya geçmek üzere iken davalılardan ... 'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın yaya olan müvekkiline çarptığını, kazanın oluşumunda müvekkilini kusurunun bulunmadığı ve kaza nedeni ile uğradığı zararın giderilemez boyutlarda olduğunu,.... plakalı aracın davalı ... adına kayıtlı olduğunu bildirerek fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla müvekkilinin daimi olarak bakıcıya muhtaç kalması nedeni ile 100,00TL çalışma gücünü yitirmesi, ekonomik geleceğinin kaybolması nedeni ile 100.00TL olmak üzere 200,00TL 'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir .DAVALININ CEVABI: Davalı....Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketin sorumluluğunun poliçe limitleri ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu bu nedenle kusur durumunun tespitinin gerektiğini, davacının maluliyet durumunun tespitinin ve müteferrik kusurunun dikkate alınması gerektiğini, geçici iş görmezlik tazminatının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlar gereğince sağlık giderleri teminatına alınığını bu nedenle sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını ve genel şartların B.2 maddesi gereğince müvekkili şirketin temerrüte düşürülmediğini belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... Vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle hak kaybına uğramamak için görev , yetki ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, müvekkili ile dava dışı ... arasında imzalanan uzun süreli kira sözleşmesi ile ... plakalı aracın kiralandığını ve müvekkili şirketin eski çalışanı olan ... 'un sevk ve idaresinde iken 13.12.2017 tarihinde kazanın meydana geldiğini, davacının kaza nedeni ile sağlık durumunun nasıl olduğunu bilinmediğini , davacı ve davacı yakınları ile imzalanan 22.06.2018 tarihli protokol gereğince davacı ve yakınlarına 25.000,00TL manevi tazminat ödendiğini, kazanın meydana gelişinde ... 'un kusurunun bulunup bulunmadığını bilmediklerini, kusur durumunun mahkemece belirlenmesi gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:Dava trafik kazasından doğan maddi tazminat davası niteliğindedir. Mahkememizin █████/2023 tarihli hükmü ile;"Davacı vekili tarafından dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvurunun 13.06.2018 tarihinde tebliğ edildiği ve davanın 15 günlük yasal süre geçtikten sonra açıldığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı ... vekili zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de davaya konu trafik kazasının 25.07.2017 tarihinde meydana geldiği ve trafik kazasında davacının yaralandığı ,2918 sayılı KTK 'nun 109/1-2 maddesinde " Madde 109 - Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiş olup 5237 sayılı TCK 'nun 89. Maddesinde düzenlenen taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçunda TCK 'nun 66. Ve 67 . Maddeleri gereğince zamanaşımı süresi 8 yıl olduğundan zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.6100 sayılı HMK 'nun 6/1 . Maddesinde " genel yetkili mahkeme ,davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almakta olup bu hüküm kesin yetki kuralı olmayan tüm davalar için genel yetki kuralıdır.6100 sayılı HMK 'nun 16. Maddesinde " Haksiz fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalının bulunduğu yer yada zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir."hükmü yer almaktadır. 6100 sayılı HMK 'nun 14/1. Maddesinde " bir şübenin işlemlerinden doğan davalarda o şubenin bulunduğu yer mahkemeside yetkilidir. " hükmü yer almaktadır. Ayni şekilde 2918 sayılı trafik kanunun 110. Maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7 maddesinde motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluga ilişkin davaların sigortacının merkez veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemesinde acılabıleceği gibi , kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceği düzenlenmiştir. Dava konusu kazanın .... " olduğu, sigorta şirketine karşı açılan davalara bakmakla Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan davalı ... esas sayılı dosyası getirtilmiş, davacı ile davalı .... 'un sosyal ve ekonomik durumları araştırılmış, ...'dan gelen yazıda; davacılara rücuya tabi herhangi bir gelir yada aylık bağlanmadığı bildirilmiştir.Dosyada mevcut kaza tespit tutanağı ve trafik kayıtlarından 13.12.2017 tarihinde ... 'un sevk ve idaresinde bulunan... plakalı aracın karşıdan karşıya geçmek isteyen yaya davacı ... çarpması sonucunda kazanın meydana geldiğini , kazada yaya olan davacının yaralandığı, ... otomobil minibüs cinsi ile ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Dosyada mevcut...plakalı araca ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesinden aracın davalı sigorta şirketi tarafından 28.07.2017- 28.07.2018 tarihleri arasında sigortalandığı, sigortalayanın ... olduğu ve şahıs başı sakatlık ve ölüm tazminat limitinin poliçe ve kaza tarihi itibarıyla 330.000,00TL olduğu görülmüştür. .... sayılı iddianamesi ile sanık ... hakkında kamu davası açıldığı, davanın ... esasına kayıt edildiği, mahkemece sanık ... cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği görülmüştür. Davalı ... tarafından 25.000,00TL ödeme yapıldığı bildirilmiş ise de bu ödemenin manevi tazminata ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapor ve ek raporda özetle; olayın meydana gelişinde davacı yaya... %10, CD görüntülerine göre yaya geçidini uzun süreli park haline geçerek kapatan , geçişlere büyük oranda engel olan plakası ve sürücüsü belli olmayan okul servis aracının %25 ve ...plakalı araç sürücüsünün %65 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir. İtiraz üzerine ... alınan 22.06.2021 tarihli bilirkişi raporunda davacı yaya ... 'in olayın meydana gelişinde kusurunun bulunmadığı, CD görüntülerine göre yaya geçidini uzun süreli park haline geçerek kapatan , geçişlere büyük oranda engel olan plakası ve sürücüsü belli olmayan okul servis aracının %20 ve ... plakalı araç sürücüsünün %80 oranında kusurlu olduğu bildirilmiş ve bu rapor mahkememizce yeterli bulunmuştur. Davacı ... ait 25.11.2020 tarihli bilirkişi raporlarında kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik gereğince davacının vucut genel çalışma güçünü %30 oranında kaybettiği ve bakıcıya ihtiyaç süresinin 4 ay olduğu bildirilmiştir. İtirazlar üzerine mahkememizce alınan ve ... dairesi tarafından düzenlenen 29.09.2021 tarihli maluliyet raporunda özetle, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik gereğince davacının vucut genel çalışma güçünü %21 oranında kaybettiği, dava konusu yaralanma nedeni ile sürekli başka birinin bakımına muhtaç olmadığı iş görememezlik süresi içinde 2 ay süre ile başkasının bakımına gereksinim duyduğu bildirilmiş, davalıların itirazı üzerine davacının kazadan önce mevcut olan zihinsel ve ruhsal hastalıkları da değerlendirilerek maluliyet durumunun belirlenmesi için dosya ... gönderilmiş ve hazırlanan 28.03.2022 tarihli raporda özetle; davacının orta düzeyde demans ve perkinson hastalıklarının dava konusu kaza ile illiyet bağının bulunmadığı, olayda illiyeti bulunan ortopedik ağrıların değerlendirilerek kurulun 29.09.2021 tarih ... karar nolu mütalaasının düzenlendiğini ve olayla illiyeti olmayan mevcut bünyesel nitelikteki demans ve perkinson hastalıklarının hesaplamaya dahil edilmediği, kurulun 29.09.2021 tarih 15629 karar nolu mütalaasının eklenecek yada değiştirilecek bir husus bulunmadığı bildirilmiştir. Mahkememizce alınan ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26.10.2022 tarihli bilirkişi raporda özetle; ... dairesi tarafından düzenlenen 29.09.2021 tarihli maluliyet raporu ile ...alınan 22.06.2021 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak davacının iki ay süre ile bakıcıya muhtaç olduğu ve kusur oranı dikkate alındığında 3.119,52TL bakıcı gideri talep edebileceği bildirilmiş, davacı vekili tarafından daimi maluliyet tazminatı talep edildiği halde bu konuda hesaplama yapılmamıştır. Bilirkişiden alınan ek raporda özetle;... tarafından düzenlenen 29.09.2021 tarihli maluliyet raporu ile ... alınan 22.06.2021 tarihli bilirkişi raporu, TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak prograsif rant yöntemine göre yapılan hesaplama sonucunda davacının talep edebileceği bakıcı giderinin 3.119,52TL, sürekli iş görmezlik zararının 125.856,99TL olduğu bu bedellerin talep edilebileceği bildirilmiş, bilirkişi raporu mahkememizce yeterli bununmuştur Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde: 13.12.2017 tarihinde ... 'un sevk ve idaresinde bulunan .... plakalı aracın karşıdan karşıya geçmek isteyen yaya davacı ... 'e çarpması sonucunda kazanın meydana geldiğini, olayın meydana gelişinde davacı yaya ... 'in olayın meydana gelişinde kusurunun bulunmadığı, CD görüntülerine göre yaya geçidini uzun süreli park haline geçerek kapatan , geçişlere büyük oranda engel olan plakası ve sürücüsü belli olmayan okul servis aracının %20 ve ...plakalı araç sürücüsünün %80 oranında kusurlu olduğu kaza nedeniyle davacının % 21 oranında iş gücünü daimi olarak yitirdiği ve 2 ay süre ile bakıcıya muhtaç olduğu, davacının sürekli iş göremezlik zararının 125.856,99TL ,bakıcı gideri zararının 3.119,52TL olduğun ve bunun poliçe teminet limitleri için kaldığı anlaşıldığından maddi tazminet davasının kabulü ile bu bedellerin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Anılan karara karşı davalı şirketler tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine dosyayı inceleyen ... █████/2024 tarihli kararı ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Kaldırma kararında özetle; "Dosya kapsamında alınan kusur bilirkişisi raporunda yer alan kusur belirlemesi ile kaza tespit tutanağındaki belirlemeler,dosya kapsamında kusur bilirkişisinden alınan ilk rapor ve ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur durumu arasında açıkça çelişki bulunması gözetilerek mahkemece tüm kusur raporları arasındaki çelişkiyi giderecek mahiyette üç kişilik Karayolları Fen Heyeti üyelerinden veya İTÜ öğretim üyelerinden oluşan heyetten kusur raporları arasındaki çelişkiyi giderici mahiyette ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması ve kusur durumunun netlikle belirlenmesiyle karar verilmesi gerekirken, hüküm kurmaya elverişli bulunmayan kusur raporunun hükme esas alınmasıyla yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Kabule göre de,davacı tarafından davalı sigorta şirketine davanın açılmasından önce eksik evrakla(maluliyet raporu) başvurulmuş olması nazara alınarak davalı sigorta şirketi yönünden temerrüdün dava tarihinden itibaren oluştuğu nazara alınmak suretiyle bu davalı yönünden hükmedilen tazminata dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile 26.06.2018 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi yerinde görülmemiştir." gerekçesine yer verilmiştir. Mahkememizce kaldırma kararında belirtilen eksiklikler giderilmiş ve kara yolları fen heyeti üyelerinden hüküm kurmaya el verişli bilirkişi raporu alınmıştır. █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; █████/2021 tarihli ... raporunda verilen kusur durumuna iştirak edildiği belirtilmek suretiyle kazanın oluşumunda davalı sürücü ... %80 oranında, sürücüsü ve plakası belirlenemeyen okul taşıtının %20 oranında etkili olduğu, davacı yayanın kazanın gerçekleşmesinde kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporu hüküm kurmaya ve denetime el verişli kabul edilerek benimsenmiştir. Benimsenen bilirkişi raporu ile kusur durumlarına bir değişiklik olmadığı anlaşılmış ve davalı tarafın oluşan usuli kazanılmış hakkı da gözetilmek suretiyle ve sigorta şirketi dava tarihinden işleyecek faizle sorumlu olmak kaydıyla davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davanın kabulü ile 125.856,99TL sürekli iş görememezlik tazminatı ile 3.119,52TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 128.976,51TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden, dava tarihinden, davalılar İyimed Sağlık ürünleri.....Ltd. Şti. ve ... yönünden kaza tarihi olan 13.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,2-Alınması gerekli 8.810,38TL karar ve ilam harcından peşin ve ıslah ile alınan toplam 2.290,00TL harcın mahsubu ile kalan 6.520,38TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak Hazineye gelir yazılmasına,3-Davacı tarafından yapılan 35,90TL başvuru harcı, 35,90TL peşin harç, 2.200,00TL ıslah harcı, 9.500,00TL bilirkişi ücreti, 3.452,05TL tebligat, müzekkere gideri olmak üzere toplam 15.223,85TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-AAÜT uyarınca belirlenen 30.000,00TL vekalet ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine,5-HMK 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Mahkememize ... gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 ....